م اگر كاست سخنراني علما و دعوتگران را به خويشاوندانم و يا هر مسلمان ديگري هديه كنم. آيا كافي است؟

ج: اگر كاست، (نوار ضبط صوت) شامل سخنراني عالمي معتبر و داراي اعتقاد درست باشد. هديه‌اش به ديگران پسنديده است و داراي پاداشي معادل انجام دهنده ي كار خير است.

 رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  مي‌فرمايد: [مَنْ دَلَّ عَلَى خَيْرٍ فَلَهُ مِثْلُ أَجْرِ فَاعِلِهِ] [1]

(هر كس به كار خيري راهنمایي كند. پاداشش با پاداش انجام دهنده ي آن كار خير برابر است). 

امّا، اي سئوال‌كننده! بدون هيچ اشكالي  مردم را با شيوه ی مناسب به کارهایي مانند: تشويق مردم به اداي نماز با جماعت، پرداخت زكات، برحذر داشتن از غيبت، سخن چيني، نافرماني پدر و مادر، قطع پیوند خويشاوندي و زشتي هایي كه الله آن را حرام كرده است دعوت نماييد . زيرا اين مسایل بر هر مسلمان، اعم  از عالم يا غير عالم واضح است. 

شيخ ابن باز ـ مجلة‌البحوث- ش36- ص (127،126)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1893)[43] حمايت از نرم افزارهاي اسلامي

س: همانگونه كه مي‌دانيد، نرم‌افزارهاي اسلامي، نقش مهمي در آگاهي مردم دارند. اهل باطل يعني ماترياليسم (مادي گرايان)، همواره براي مخدوش كردن چهره ي اسلام تلاش مي‌كنند. لطفاً مسئله را واضح نمایيد تا حقيقت بر كسي پوشيده نماند.

ج: بدون شك تلاش براي نشر مقالات، سخنراني‌ها و مطالب  سودمند  براي امت اسلامي، مفيد است. هر كسي براي منفعت رساندن به امت اسلامي با اين كار اقدام کند، بي‌گمان پاداش بزرگي خواهد داشت. اين افراد بايد با الگو برداري از پيامبران و افراد مخلص، و با صبر و بردباري و اميد پاداش از الله تعالي به اين كار ادامه دهند، هر چند در موردشان سخنان ناروایي گفته شود.

 فروش كاست‌هایي كه شامل اين مسایل سودمند باشد ايرادي ندارد. اما در تخفيف قيمت بايد تلاش شود تا مردم در خريد، مشكل نداشته باشند. و از طرفي اين كار مهم به انجام برسد و مردم نيز سود ببرند، چرا كه اين كار سبب نشر علم مي‌گردد. 

اينجانب به تهيه ي كاست‌هاي سودمند و خريد و استفاده از آن توصيه مي‌كنم. زيرا هر كاستي قابل گوش كردن نيست. اين گونه نيست كه هر كس سخن بگويد سخنش مفيد باشد و ارزش تکثیر را داشته باشد.

 بنابراين بر جويندگان علم لازم است از كاست های علمای معتبر و محقق استفاده كنند تا از اين كاست‌ها خود، خانواده و برادرانش سود ببرند. و از انتشار چيزهاي زيان آور و بي‌منفعت دوري شود.

 شيخ ابن باز- مجموعه فتاوی و مقالات متنوعة(77/5)[44] اهميت اينترنت در دعوت

س: شبكه اينترنت، يكي از وسایل ارتباط جمعی است. آيا به كارگيري آن در امر دعوت جایز است؟ چرا طلاب، در استفاده ازآن كوتاهي مي‌كنند؟ جزاک الله خیر. لطفاً راهنمایي بفرمایيد؟

ج: دعوت الي الله فرض كفايه است که شامل نشر علم، بيان خوبي هاي دين و احكام شرعي، توضيح حلال و حرام، تشويق بركارهاي نيك، بيان دلایل احكام و چگونگي دلالت آن، بيان وعده و وعيد، ثواب، عذاب و امثال این ها که سبب آگاهي مسلمانان از دين مي‌شود. 

نتيجه ی دعوت و نشر علم اين است كه جاهلان از حقوق الله بر خود و حقوق  مسلمانان بر يكديگر آگاه مي‌شوند. سبب بازگشت به سوي الله و توبه به درگاه او تعالی از گناهان، بدعت‌ها و امور خلاف شرع مي‌شود. در دعوت، خوبيهاي اسلام معرفي شده و حقيقتش براي كساني كه آن را به صورت نادرست شناخته‌ اند‌، آشكار مي‌شود. و در نتيجه به اسلام متمايل مي‌شوند.

 بدون شك هر وسيله‌اي كه استفاده از آن در دعوت ممکن باشد، استفاده ي از آن بر مسلمانان لازم است. درگذشته وسایل دعوت  در سخنراني، نوشتن کتاب و مقاله، مناظره، حلقه‌هاي علمي و وسایلي از اين قبيل منحصر بوده است. 

جهت اطاعت امر الله تعالي كه فرموده:«  ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ] «نحل/125»

 («اي پيغمبر» مردمان را با سخنان استوار و به جا و اندرزهاي نيكو و زيبا به راه پروردگارت فرا خوان) 

ولي در اين عصر، امكان استفاده از وسایل زيادي همچون راديو، تلويزيون، نشريه‌هاي علمي، مقاله‌نويسي در مجلات مناسب وجود دارد. از جمله ي اين وسایل، شبكه ي جهاني اينترنت است كه امروزه سراسر دنيا را در برگرفته است لذا علما و دعوتگران بايد از اين وسيله براي نشر مقالات، سخنان سودمند و نصيحتهاي سالم، استفاده كنند. تا كساني كه با نيت خير، قصد فراگيري علوم و بكارگيري آن را دارند از آن بهره‌مند شوند؛ زيرا استفاده از اينترنت در همه ی كشورها امكان دارد.

 پس نبايد آن را برای يهوديان، مسيحيان، فاسقان، بدعت‌گزاران و گناه كاران رها کنیم تا افكار، شبهات و گمراهي هایشان را گسترش دهند و بدين وسيله مخاطبان را فريب دهند و در كفر و بدعت و گناه و فتنه‌هاي آشكار و پوشيده غرق كنند و بر عكس اگر از اين وسيله  علما، موحدان و مخلصان استفاده کنند به طور قطع عرصه بر گمراهان تنگ می شود و با مقالات سودمند خود می تواند مخاطبان حق طلب و جويندگان علم و عمل را بهره‌مند سازند.

از گفتار و املاي شيخ ابن جبرين- 24/7/1420 [45] شرايط استفاده از رسانه‌هاي گروهي

س: خودداريِ برخي از دعوتگران از همكاري با وسایل ارتباط گروهي را چگونه تفسير مي‌كنيد؟ چگونه  ممكن است اين خلأ را پركرده و راه ارتباط و ايجاد كانالي بين دعوتگران و اين وسایل را بوجود آورد؟

ج: بدون شك عده‌اي از علما يا به خاطر گرفتاريهاي زندگی يا به علت كم بود علمي، يا به دليل بيماري، كه او را از دعوت باز مي‌دارد و يا دلایلي ديگر كه مد نظر است در اين مورد كوتاهي مي‌كنند و قطعاً در اشتباه هستند. گويا خود را شايسته ي اين كار نمي‌دانند يا اين كه قيام ديگران را به دعوت كافي مي‌دانند يا عذرهایي از اين قبيل!

اما توصيه ي من به طلاب و دانشجویان این است: که از امر دعوت غفلت نكنند و نگويند اين كار ديگران است. بلكه به اندازه ي توانایي شخصي و علميِ خود به آن بپردازند. خود را از افراد ناتوان نپندارند و راه دعوت را با علم و دليل ادامه دهند تا زماني كه از دين آگاهي دارند خود را كوچك نشمارند.

 بنابراين مشاركت در اين كار با استفاده از تمام وسایل ارتباط جمعي و... واجب است. نبايد آن را كار ديگران بپندارند. چرا که اگر همگان از زير بار مسئوليت شانه خالي كنند كار دعوت تعطيل مي‌شود، دعوتگران كم مي‌شوند و جاهلان و اشرار به حال خود باقي می مانند. و ترك دعوت اشتباه بزرگي است. 

 بر علما واجب است هر جا كه هستند  دعوت الي‌الله را ترک نکنند. خواه در جمعی باشند يا در هواپيما، قطار، ماشين يا كشتي‌...لذا هر گاه  فرصت پيش بيايد جوينده ي علم آن را غنيمت بشمارد و از اين فرصت براي دعوت و ارشاد استفاده ‌كند. چون با اين كار به پاداش بزرگي مي‌رسد.

 الله تعالي  مي‌فرمايد:[ وَمَنْ أَحْسَنُ قَوْلا مِمَّنْ دَعَا إِلَى اللَّهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَقَالَ إِ