الت بر اين دارد كه قرآن به كافر داده نشود. مبادا به آن اهانت كند. يا آن را بازيچه قرار دهد. اما مسلمانان می توانند مسایل دین را به او آموزش داده و او را تعليم دهند و برايش قرآن بخوانند و او را توجيه كرده و برايش دعا كنند. اگر مسلمان شد، قرآن را در اختيارش قرار دهند. اگر اميد اسلام آوردن در كافري هست، دادن كتابهاي تفسير، حديث و ترجمه‌هاي قرآن، به او ايرادي ندارد.

شيخ ابن باز- مجموعه فتاوی و مقالات متنوعة- (6/372-373)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - بخاري (2990) با همين معنا مسلم (1869)[49] سخنراني در جشنها و مناسبتها

س: در برخي مراسم و مجالس ديد و بازديد، سياحتي و يا مهمانيها فرصتي  پيش  مي‌آيد كه دعوتگران مرد و زن سخناني الهي و نصيحت گونه ايراد كنند. جزاهم الله!  در چنین شرایطی عده‌اي اعتراض مي‌كنند كه اين كار بدعت است و می گویند: رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  در اين گونه مراسم سخنراني نكرده است. روش صحیح را برايمان بيان فرمایيد. الله شما را حفظ كند. 

ج:  گفتن سخنان حاوي نصيحت و راهنمايي ايرادي ندارد. اين اجتماعات، مكان مناسبي براي اين گونه سخنان است. چرا كه باعث آگاهي جاهلان، بر حذر داشتن از مسایل خلاف شرع، تشويق به عبادت و مسابقه درکارهای  خير مي‌‌شود. به طور كلي در اين گونه مراسم  سخناني گفته می شود، اعم از سخنان مفيد و حرام و ناجايز، مانند: غيبت و سخن چيني و... وقتي وضعیت اين گونه است  متوجه کردن اهل مجلس به ذکر الله وآیات  قرآن،  علم و مسایل ديني، از سكوت بهتر است، تا اهل مجلس به كار حرام مشغول نشوند. 

مجالس رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  هميشه با قرائت قرآن، آموزش علم و بیان تعاليم اسلامي همراه بوده است.  مجالس صحابه  و علماي سلف به همین صورت تشكيل مي‌شده است. دليل آن كثرت رواياتي است كه از آنان در مورد  احكام، تفسير، پند و ارشاد به جا مانده است و بدیهی است كه همه ي‌ اين روايات را در خطبه‌ ي جمعه، عيد يا مدرسه‌اي مخصوص ياد نگرفته اند. 

واقعیت بیانگر آن است كه آنان در مجالس خود دعوت الي‌الله و وعظ و ارشاد داشته اند. حال فرقی نداشت که آن  مجلس در مسجد يا بازار يا منزل و يا سفر و... باشد و اين دليل آشكاري است كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  و صحابه رضی الله عنهم مجالس خود  قيل و قال، غيبت و سخن چيني و... نمي‌كرده‌اند و همچنين تا پايان مجلس ساكت نبودند،  بلكه مجالس شان با علم سودمند و عمل صالح همراه بوده است. 

فتوا با امضاي شيخ‌ ابن جبرين ـ 27/7/1421 هـ .<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:1029.txt">مراحل تغيير منكر</a><a class="text" href="w:text:1030.txt">تغيير منكر با قلب</a><a class="text" href="w:text:1031.txt">وجوب رد منكر و روش آن</a><a class="text" href="w:text:1032.txt">آداب اظهار نظر در مورد مردم و نصيحت آنان </a><a class="text" href="w:text:1033.txt">قواعد رد منكر در مسایل اختلافي</a><a class="text" href="w:text:1034.txt">حكم ترك امر به معروف و نهي از منكر با وجود توانايي</a><a class="text" href="w:text:1035.txt">معناي آيه: « لا يَضُرُّكُمْ مَنْ ضَلَّ إِذَا اهْتَدَيْتُمْ »</a><a class="text" href="w:text:1036.txt">ترك نهي از منكر به اين دليل كه خودش آن منكر را انجام مي دهد</a><a class="text" href="w:text:1037.txt">حكام معصوم نيستند.. اما نصيحت آنان اصول و آدابي دارد</a><a class="text" href="w:text:1038.txt">ترك نصيحت از بيم ريا</a><a class="text" href="w:text:1039.txt">به خاطر ناراحت شدن مخالف، نبايد امر به معروف و نهي از منكر ترك شود</a><a class="text" href="w:text:1040.txt">بهترين شيوه براي امر به معروف و نهي از منكر </a><a class="text" href="w:text:1041.txt">توصيه‌هاي مهم براي كساني كه نهي از منكر مي‌كنند</a><a class="text" href="w:text:1042.txt">حكم خريد از كسي كه چيزهاي حرام مي فروشد </a><a class="text" href="w:text:1043.txt">معرفي مجرمان پس از نصيحت</a><a class="text" href="w:text:1044.txt">اعتراض به روزه داري كه از روی فراموشي بخورد</a></body></html>[50] مراحل تغيير منكر

س: آيا مي توان منكر را با دست منع كرد؟ چه كسي منكر را با دست منع كند؟ لطفاً با دليل بيان فرمایيد.

ج: الله جلَّ جلاله در صفات مؤمنان، امر به معروف و نهي از منكر را ذكر كرده است.

 الله تعالي مي‌فرمايد:[ وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ يَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ] 

(مردان و زنان  با  ايمان  ولي (يار و ياور) يكديگرند، امر به معروف و نهي از منكر مي‌كنند). «توبه/71»

 الله مي‌فرمايد:[ وَلْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ وَيَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ] 

 (بايد از ميان شما، جمعي دعوت به نيكي و امر به معروف ونهي از منكر كنند). «آل عمران/104»

 الله تعالي مي‌فرمايد:[ كُنْتُمْ خَيْرَ أُمَّةٍ أُخْرِجَتْ لِلنَّاسِ تَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ] «آل عمران /110»

 (شما بهترين امتي بوديد كه به سود انسانها آفريده شديده اید.(چه اين كه) امر به معروف و نهي از منكر مي‌كنيد). 

آيات در اين مورد بسيارند كه دلالت بر اهميت موضوع و نياز اجتماع به آن، دارد. 

در حديث صحيح روایت است.[ مَنْ رَأَى مِنْكُمْ مُنْكَرًا فَلْيُغَيِّرْهُ بِيَدِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِلِسَانِهِ فَإِنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَبِقَلْبِهِ وَذَلِكَ أَضْعَفُ الْإِيمَانِ] 

 (هركس از شما كار ناپسندي را مشاهده كرد، با دست آن را تغيير دهد. اگر نتوانست، با زبانش تغيير دهد و اگر نتوانست در قلبش (تصميم) بر تغيير آن منكر بگيرد و آن را ناپسند بداند، و اين ضعيف‌ترين درجه ي ايمان است). [1] 

تغيير منكر با دست وظیفه ي کسانی است كه توانایي آن را دارند. مانند: حاکمان و مسئولان حكومتي، هيأت امر به معروف و نهي از منكر و كساني كه دادگستري، فرمانداری و قضاوت در حیطه اختياراتشان است. البته هر فردي در خانواده و طایفه‌اش تا حد ممكن، این اختيار را دارد و بايد انجام وظیفه نمايد. 

امّا كسي كه اين توانایي را ندارد، يا اگر با دست، اقدام به تغيير منكر نمايد، منجر به فتنه و درگیری مي‌شود، با دست اقدام نكند بلكه با زبان باز دارد و او را همين كافي است تا با برخورد عملی باعث انجام منكر بدتري نشود. اين عين گفتار علما است. 

در مرحله ي تغيير منكر با زبان بگويد: برادرم! از الله بترس، اين كار جایز نيست، ترك اين كار واجب است؛ و سخناني از اين قبيل، با الفاظي زيبا و روشي پسنديده، او را منع کند. 

 بعد از انكار با زبان، انكار قلبي است در این صورت با قلبش از آن بيزاري جويد و اظهار كراهيت نماید و از همنشيني با انجام‌ دهندگان آن خود داري كند و اين انكار قلبي است.

 شيخ ابن باز- مجلة البحوث-  ش36- ص(121-122)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] -  مسلم (49)[77] حکم وصف مسلمانان ملتزم و پایبند، به تندروی و اصولگرایی

س- در این زمان اتهام مسلمانان پایبند به دین، به اصول‌گرایی و تندروی زياد شده است؛ نظر شما در این‌باره چیست؟
