 سزا داده می شود یا نه؟

ج: الحمدلله وحده، والصلوة والسلام علی رسوله وآله وصحبه.. وبعد: 

قرآن کلام الله تعالی است و بهترین کلام و مجمع احکام است،تلاوت آن عبادتی است که دلها را نرم می کند و منافع بی شمار دیگر دارد، به همین خاطر پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمان داده که همواره قرآن مورد تلاوت قرار گیرد تا فراموش نشود، بنابراین می فرماید: «تَعَاهَدُوا هَذَا الْقُرْآنَ فَوَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَهُوَ أَشَدُّ تَفَلُّتًا مِنْ الْإِبِلِ فِي عُقُلِهَا»([1])

«همواره این قرآن را بخوانید، سوگند به ذاتی که جان محمد صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در دست اوست قرآن سریعتر از شتری که زانویش بسته باشد می گریزد.» 

پس شایسته نیست حافظ قرآن ازتلاوت آن غافل بماند و در دوره کردن آن کوتاهی بورزد، بلکه باید برای خود مقداری در نظر بگیرد و روزانه آن را بخواند تا این گونه به او در حفظ قرآن کمک نماید و مانع فراموشی آن شود؛ و او به امید دریافت پاداش و استفاده کردن از احکام قرآن در عقیده و عمل، به تلاوت آن بپردازد.

 امّا اگر کسی بخشی از قرآن را حفظ کرد و سپس به علت مشغول بودن یا به سبب غفلت آن را از یاد برد، گناهکار نمی شود. حدیثی که در آن در مورد فراموش کردن قرآن وعید آمده صحت ندارد.

وبالله التوفیق و صلی الله علی نبینا محمد واله وصحبه وسلم

فتاوای انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتا (4/65،64 )
--------------------------------------------------------------------------------
([1]) بخاری5033 و مسلم 791[6] حکم تلاوت قرآن کریم و مفهوم ترک گفتن آن

س: خواندن قرآن واجب است یا مستحب؟ و حکم ترک کردن آن چیست؟ آیا ترک آن حرام است یا مکروه؟

ج: الحمد لله وحده والصلوة والسلام علی رسوله وآله وصحبه وسلم و بعد:

 الله تعالی قرآن را نازل فرموده تا انسانها به قرآن ایمان آورند و آن را بیاموزند و تلاوت کنند. در آن بیاندیشند و به دستورات آن عمل نمایند و آن را در امور زندگی داور قرار دهند و برای داوری به قرآن مراجعه نمایند و بهبودی بیماری های قلبی را در آن جستجو نمایند و دیگر حکمتهایی کهخداوند از نزول قرآن مد نظر داشته است.

گاهی انسان قرآن را ترک می گوید به این معنی که به آن ایمان نمی آورد و به آن گوش نمی دهد و توجه نمی کند، گاهی فرد به قرآن ایمان دارد امّا آن را از یاد می برد و یاد نمی گیرد. ممکن است قرآن راتلاوت کند ولی در آن تدبّر و تفکّر نکند. گاهی تفکّر و تدبّر می نماید اما به قرآن عمل نمی کند؛ حلال آن را حلال نمی داند و حرامش را حرام نمی شمارد و قرآن را حاکم و داور قرار نمی دهد و برای بهبودی بیماریهای قلبی و جسمی خود به قرآن مراجعه نمی کند. از این رو فرد به همان اندازه ای که از قرآن رویگردان باشد به همان اندازه آن راترک کرده است.

 بنابراین انسان باید از الله تعالی بترسد و مواظب رفتار خویش باشد و بکوشد تا به صورتهای مختلفی از قرآن بهره ببرد. باید بداند که به هر اندازه که او قرآن را ترک نماید به همان مقدار خیر و خوبی را از دست می دهد. 

 تلاوت قرآن امری مشروع ومطلوب است. مستحب است که زیاد انجام گیرد و در هر ماه یکبار ختم شود اما این واجب نیست.

 وبالله التوفیق و صلی الله علی نبینا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاوای انجمن دایم پژوهشهای علمی و افتا ( 4/69،68)[7] آیا در مسجد، قرآن با صدای بلند خوانده می شود؟

س: آیا بهتر است که در مسجد قبل از نماز یا بعد از آن قرآن با صدای بلند خوانده شود یا آهسته خواندن بهتر است؟

ج: اگر آن جا افرادی باشند که به خواندن او گوش می دهند و به منظور فایده بردن سکوت می کنند؛ بهتر است با صدای بلند خواندهشود تا آنها بشنوند و اگر در مسجد افرادی مشغول نماز بودند بهتر است با صدای آهسته قرآن بخواند تا موجب تشویشِ خاطرِ نماز گزاران نگردد.

 اگر همه کسانی که در مسجد بودند مشغول خواندن قرآن بودند انسان اختیار دارد که با صدای بلند یا آهسته بخواند، اگر همه با صدای بلند می خواندند او هم با صدای بلند بخواند، اگر همه آهسته می خواندند او هم آهسته بخواند، بهتر این است که زیاد صدایش را بلند نکند و زیاد آهسته نخواند. چون الله تعالی می فرماید:« وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذَلِكَ سَبِيلًا»[الاسراء : 110] 

« نمازت را بلند یا آهسته مخوان، و بلکه میان آن دوراهی پیش گیر(که میانه روی و اعتدال است)»

فتوای الشیخ ابن جبرین صادره در تاریخ:2/11/1423هـ[8] اجتماع برای تلاوت قرآن کریم 

س: چه می فرمایند در مورد مردی که تعدادی از مردم را در خانه اش جمع می کند و آنها با هم تعدادی از آیات قرآن را تلاوت می کنند، سپس برای خود و مسلمین دعا می نمایند، آنگاه صاحب خانه آنها را برای صرف غذایی که قبلاً برایشان آماده شده فرا می خواند و بعد از میل غذا بر می گردند و می روند؟

ناگفته نماند که میزبان جزءهایی از قرآن را بین دعوت شدگان تقسیم می کند که هر کسی یک جزء را می خواند و بعد از پایان خواندن، یکی برای آنها و مسلمین دعا می کند. می گویند که آنها قرآن را دسته جمعی برای تبرک ختم کرده اند.

ج: الحمد لله والصلوة والسلام علی رسوله وآله وصحبه وسلم .. وبعد:

اول اینکه جمع شدن برای تلاوت قرآن وخواندن آن به این صورت که یکی بخواند ودیگران گوش کنند و آنچه را که خوانده اند بررسی نمایند و برای فهمیدن معانی آن بکوشند مطلوب و قربتی است که خداوند آن را می پسندد، و در برابر آن پاداش فراوان می دهد.مسلم در صحیح خود و ابوداود از ابوهریرهرَضِيَ اللَّهُ عَنْهُروایت کرده اند که گفت: پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  فرمود: «مَا اجْتَمَعَ قَوْمٌ فِي بَيْتٍ مِنْ بُيُوتِ اللَّهِ يَتْلُونَ كِتَابَ اللَّهِ وَيَتَدَارَسُونَهُ بَيْنَهُمْ إِلَّا نَزَلَتْ عَلَيْهِمْ السَّكِينَةُ وَغَشِيَتْهُمْ الرَّحْمَةُ وَحَفَّتْهُمْ الْمَلَائِكَةُ وَذَكَرَهُمْ اللَّهُ فِيمَنْ عِنْدَهُ».[1]:

«هیچ گروهی در خانه ای از خانه های الله تعالی برای تلاوت و مطالعه ی قرآن گرد هم نمی آیند؛ مگر آن که آرامش بر آنان نازل می شود، و رحمت آنان را می پوشا ند و ملائکه آنان را احاطه می کنند، و الله تعالی آنهارا در میان کسانی که نزد او هستند یاد می کند» 

دعا بعد ازختم قرآن جایز و مطلوب است؛ اما نباید به صورت همیشگی باشد و نباید در دعا بعد از ختم قرآن به عبارتهای مشخصی چنان که گویا سنت است پایبند بود. زیرا چنین چیزی از پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ثابت نیست؛ بلکه فقط بعضی از صحابه این کار را کرده اند، همچنین دعوت حضار برای صرف غذا اشکالی ندارد به شرطی که به عنوان عادتی بعد از خواندن نباشد.

دوم این که توزیع جزءهایی از قرآن بین حاضران برای آن که هرکسی برای خودش بخشی یا جزئی از قرآن را بخواند، برای هر یکی ختم قرآن به شمار نمی آید و فقط به قصد تبرک، خواندن قرآن، نوعی نقص و کوتاهی است؛ چون هدف از قرآن قربت و نزدیکی 