معالجهنمايد اميدواريم از بيماري و مشكلي كه دارد كاسته شود و شفا حاصل نمايد. 

الشيخ ابن جبرين- الكنز الثمين، ج(1/210،211)[38] برخی از احكام رقيه (دعا و افسون)، تعويذ و فروش آن 

س: حكم فروختن دعا وتعويذ چيست؟ 

ج: قبلاً فتوايي صادر گرديد كه نوشتن قرآن و اذكار نبوي و امثال آن در ورق يا كاسه اي و سپس شستن آن با آب وخوردنش به اميد شفا از بيماري جايز نيست؛ تا جایی که ما می دانیم این عمل از پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم و از خلفاي راشدين و از صحابه ثابت نيست. ما مي دانيم كه بهترين راه پيروي از رهنمود پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم و از رهنمود خلفاي ايشان و از آنچه ساير صحابه بر آن بوده اند مي باشد. متن فتواي مذكور: 

پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم در رقيه (دم كردن) با قرآن و اذكار و دعاها اجازه داده به شرطي كه دارای الفاظ نامفهوم نباشد و از کلمات شرك آميزخالی باشد.

در صحیح مسلم از عوف بن مالک روایت است که می گوید: ما در زمان جاهلیت رقیه می خواندیم، گفتيم: اي پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم در مورد رقیه های ما چه مي فرمايي؟ فرمود:« اعْرِضُوا عَلَيَّ رُقَاكُمْ، لاَ بَأْسَ بِالرُّقَى، مَا لَمْ تَكُنْ شِرْكاً »[1] «رقيه هاي خود را به من عرضه كنيد، و فرمود: رقيه اشكالي ندارد اگر شرك آميز نباشد» 

بنابراین اگر رقيه (دم) به صورت مذكور باشد به اجماع علما جايز است، اما بايد فرد معتقد باشد كه اين يك سبب است و جز با تقدير الهي تأثيري نخواهد داشت. اما آويزان كردن چيزي به گردن يا بستن آن به عضوي از اعضاي فرد، اگر آنچه در تعويذ نوشته شده از قرآن نباشد حرام است و شرك می باشد؛ چون امام احمد در مسند خود از عمران بن حصين رضی الله عنه روايت مي كند كه پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم در دست مردي حلقه اي از مس ديد، آنگاه فرمود:« أَمَا إِنَّهَا لَا تَزِيدُكَ إِلَّا وَهْنًا، انْبِذْهَا عَنْكَ؛ فَإِنَّكَ لَوْ مِتَّ وَهِيَ عَلَيْكَ مَا أَفْلَحْتَ أَبَدًا »[2] « اين به تو جز ضعف و بیماری چيزي نمي افزايد آن را دور بينداز، چون اگر تو بميري و اين در دست تو باشد هرگز كامياب نخواهي شد»

 از عقبه بن عامر از پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم روايت است كه فرمود:« مَنْ تَعَلَّقَ تَمِيمَةً فَلَا أَتَمَّ اللَّهُ لَهُ، وَمَنْ تَعَلَّقَ وَدَعَةً فَلَا وَدَعَ اللَّهُ لَهُ »[3] « هر كسي تعويذي بر خود آويزان كند خداوند مراد او را بر نياورد ...»

در روايتي نيز از امام احمد آمده است:« مَنْ عَلَّقَ تَمِيمَةً فَقَدْ أَشْرَكَ »[4] «هر كسي تعويذي آويزان كند شرك ورزيده است»

 احمد و ابو داود از ابن مسعود رضی الله عنهاز پيامبر خدا صلی الله علیه وآله وسلم روايت مي كند كه از پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم شنيديم كه مي گفت:« إِنَّ الرُّقَى وَالتَّمَائِمَ وَالتِّوَلَةَ شِرْكٌ »[5] «رقيه و تعويذها و آنچه براي محبت زن و شوهر انجام مي شود شرك است.»

 گر چه آنچه او به خود آويزان مي كند از آيات قرآن باشد، صحيح اين است كه آويزان كردن تعويذ قرآنی هم جايز نيست به سه دليل: 

1-  در احاديث پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم از آويزان كردن هر نوع تعويذ نهي شده است، و اين قاعده حكمي است عمومی و کلی که هیچ موردي از آن استثناء نشده است.

2-براي سد ذريعه و جلوگیری از باز شدن دروازه ای که منجر به تعویذهای غیر قرآنی و شرک آمیز می شود. 

1- آنچه به بدن آويخته مي شود در معرض اهانت قرار مي گيرد، چون ممكن است فرد همراه آن به دستشويي برود يا در حالت آميزش با همسرش به بدنش بسته باشد،

 امّا نوشتن سوره يا آياتي از قرآن بر بشقاب يا كاغذي و شستن آن با آب يا زعفران و غيره و خوردن آب آن به اميد بركت يا تحصيل علم يا به دست آوردن مال يا سلامتي و امثال آن، از پيامبر صلی الله علیه وآله وسلم ثابت نيست كه اين كار را براي خود يا براي كسي ديگر انجام داده باشد و ثابت نيست كه به يكي از صحابه اجازه اين كار را بدهد يا به امت خويش اجازه چنين كاري را داده باشد، با اينكه انگيزه هايي براي چنين كاري وجود داشته است، در هيچ روايت صحيحي تا جايي كه مي دانيم نيامده كه يكي از صحابه اين كار را كرده باشد پس بهتر اين است كه انجام نشود و به رقيه (دم كردن) با آيات قرآن و اسماي حسناي خداوند و اذكار و دعاهائي كه در شريعت ثابت اند و مفهوم آن شخص است و شائبه شرك در آن نيست اكتفا شود. با انجام امور جایز به اميد پاداش به خداوند تقرب جست تا خداوند مشكل را حل كند. هر كسي به آنچه كه خداوند اجازه داده اكتفا كند، خداوند او را از غير آن بي نياز مي گرداند. از اين رو نبايد به كسي اجازه فروش رقيه و تعويذ را داد؛ بلكه فروختن آن جايز نيست. 

اللجنة الدائمة/ من كتاب (فتاوي معاصرة) جمع: الجهني، ص(12 )

س2- دو نفر كه ما گمان مي كنيم آنها انسانهاي صالح و متقي هستند هر دو با آیات قرآن و دعاهای شرعي و صحيح دیگران را دَم می کنند. آنها با يكديگر مناقشه كردند: يكي از آنها گفت: او از بيمارانش مي خواهد كه به هنگام نوشيدن آبي كه دم شده و بر آن دعا خوانده شده بسم الله نگويند، چون بسم الله گفتن شيطان را از مشاركت در خوراك و نوشيدني انسان، منع مي كند، و به خاطر اين شيطان از اين دعا متأثر نمي شود... دومي در رد او گفت:«بأن أی شیء لا یُبدَأُ باسمِ الله فهو أَبتَر»[6] «هر كاري که بدون نام خدا آغاز شود بی برکت است» واقعيت در اين مورد چيست؟

ج2-ذكر نام خدا به هنگام نوشيدن و خوردن سبب بركت مي شود و شيطان را طرد مي كند: پس مريض به هنگام نوشيدن آبي كه بر آن دعا خوانده شده بايد با گرفتن نام الله تبرك جويد، تا سبب طرد شياطين از اين مريض شود؛ خواه بيماري اش هميشه با او باشد مانند كسي كه دچار بيماري صرع باشد يا اينكه بعضي وقت ها مريض شود، در همه اين موارد گرفتن نام خدا مؤثر است و براي شفاي بيماری مفيد است. 

الشيخ ابن جبرين- من قوله و املائه
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مسلم (2200) و أبوداود (3886) و اللفظ له.
[2] تخریج حدیث در فتوای سابق(27) گذشت.
[3] تخریج حدیث در فتوای سابق(27) گذشت.
[4] تخریج حدیث در فتوای سابق(27) گذشت.
[5] احمد (1/381) و أبوداود (3883) و ابن ماجه (3530) و صححه الألبانی؛ کما فی «صحیح الجامع» (1632)، و «السلسلة الصحیحة» (331) 
[6] أخرجه بلفظ:« كُلُّ أَمْرٍ ذِى بَالٍ لاَ يُبْدَأُ فِيهِ بِِبسم اللهِ الرَّحمنِ الرَّحیمِ  أَقْطَعُ »: الخطیب البغدادی فی «الجامع لأخلاق الراوی» (1210)، و الحافظ عبدالقادر الرهاوی فی کتاب «الأربعین البلدانیة» بإسناد حسن من حدیث أبی هریرة رضی الله عنه. انظر: «الأذکار» للنووی، ص 90 و «الدر المنثور» للسیوطی (1/26) و صحّحه، و «فیض القدیر» (5/13،14) و «کشف الخفاء» (1964)، و «عون المعبود» (13/127). [136] معناي طاغوت و معناي قصد شكايت به طاغوت

س: بطور عام معناي طاغوت را با اشاره به تفسير ابن كثير تحت آيه‌ي:« أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يَزْعُمُونَ أَنَّهُمْ آمَنُوا بِمَا أُنْزِلَ إِلَيْكَ وَمَا أُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيدُونَ أَنْ يَ