نك ها ربوي را جایز اعلام مي‌كنند يا خطرات آن را كم جلوه مي‌دهند آنان را فريب ندهد؛ زيرا اين نوشته‌ها و فتوا‌ها مورد تایید ادله معتبر شرعي نیست. از قرآن و سنت هیچ  دليلي ندارند. بلكه تنها نظريه و تأويل اشخاص است.

 از الله براي خود و آنان هدايت و سلامت از فتنه‌هاي گمراه كننده را خواستاريم می خواهيم. كه عموم مسلمانان و به ويژه حاکمان و مسئولان امر مسلمان را  به عمل به كتاب الله و سنت پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  و اجرای احكام  شريعت در تمام زمينه‌هاي عمومي و خصوصي توفيق دهد و پيشاني آنان را بگیرد و به سوي آن چه مصلحت دين و دنيا است هدايت كند و از راه غضب ‌شدگان و گمراهان آنان را نجات دهد. که او ولي توفيق و قادر به آن است

و صلي‌الله علي‌آله و صحبه اجمعين. والسلام عليكم ورحمة‌الله و بركاته 

شیخ ابن باز ـ مجموعه فتاوی و مقالات متنوعة (137/19)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1015)
[2] - ترمذي( 2416) شبيه آن را از ابن مسعودرَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ (2417) را از ابي‌برزه.در جاي دوم گفته حسن صحيح. آلباني حديث مسعود را حسن و ابو برزه را  صحيح دانسته است. در صحيح سنن ترمذي(969-1970)
[3] - بخاري (2766) ـ  مسلم (89)
[4] - مسلم (1598) [28] سهام بانكي و كار در بانك

س: در اين روزها، رسانه‌ها، آگهي براي ثبت نام  درسهام بانكی رياض منتشر مي‌كنند، آيا اشتراك در آن جایز است؟ نقش علما و دعوتگران و سخنرانان در قبال اين كار چيست؟ لطفاً توضیح دهید نظر شما در مورد كار در بانك رياض و ديگر بانك هاي ربوي چيست؟

ج: بسم‌الله الرحمن‌الرحيم

السلام عليكم و رحمة الله و بركاته: اساس بانك ها بر پايه ي سود و ربا قرار داده شده است. به اين شكل كه 1000 ريال بدهي و1200ريال بگيري يا 1000 ريال بگيري و1200ريال بدهي. و با اين كار گيرنده و دهنده ي ربا باشيد. هر چند معاملاتي خارج از چارچوب ربا هم دارند‌. ولي پايه و اساس آن سود دهي است و اين چيز مشهوري است. بنابراين خرید سهام در آن روا نيست.

 الله تعالي مي‌فرمايد:[ الَّذِينَ يَأْكُلُونَ الرِّبَا لَا يَقُومُونَ إِلَّا كَمَا يَقُومُ الَّذِي يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطَانُ مِنَ الْمَسِّ ذَلِكَ بِأَنَّهُمْ قَالُوا إِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبَا وَأَحَلَّ اللَّهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبَا فَمَنْ جَاءَهُ مَوْعِظَةٌ مِنْ رَبِّهِ فَانْتَهَى فَلَهُ مَا سَلَفَ وَأَمْرُهُ إِلَى اللَّهِ وَمَنْ عَادَ فَأُولَئِكَ أَصْحَابُ النَّارِ هُمْ فِيهَا خَالِدُونَ (275)] 

 (كساني كه ربا مي‌خورند (در قيامت) برنمي‌خيزند مگر مانند كسي كه بر اثر تماس شيطان، ديوانه شده و نمي‌تواند تعادل خود را حفظ كند، اين بخاطر آن است كه گفتند « داد و ستد هم مانند ربا است» در حالي كه الله بيع را حلال كرده، و ربا را حرام کرده است.

 (چون فرق ميان اين دو بسيار است) و اگر كسي اندرز الهي به او رسد و (از رباخواري) خود داري كند سودهايي كه در سابق به دست آمده، مال اوست، و كار او به الله واگذر مي‌شود، امّا كساني كه باز نگردند؟ اهل آتشند، و هميشه درآن مي‌مانند) «بقره/275» 

الله مي‌فرمايد:[ يَمْحَقُ اللَّهُ الرِّبَا وَيُرْبِي الصَّدَقَاتِ وَاللَّهُ لا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ أَثِيمٍ (٢٧٦)] (الله ربا را نابود مي‌كند و صدقات را افزايش مي‌دهد. و الله، هيچ انسان ناسپاس گناهكاري را دوست نمي‌دارد). «بقره/276»

اين آيه به صراحت بيان مي‌كند كه ربا حرام است. كسي آن را حرام كرده كه مالكيت از آن اوست و حاکمیت به او اختصاص دارد وتنها داوری و قضاوت شريعت او اعتبار دارد. 

در آيه‌اي ديگر از رباخواري به اعلان جنگ با الله و رسولش تعبیر شده است. الله تعالي می فرماید:[ فَإِنْ لَمْ تَفْعَلُوا فَأْذَنُوا بِحَرْبٍ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوسُ أَمْوَالِكُمْ لا تَظْلِمُونَ وَلا تُظْلَمُونَ (٢٧٩)]

 (اي كساني كه ايمان آورده‌ايد! از (مخالفت فرمان) الله بپرهيزيد. و آنچه از (مطالبات) ربا باقي مانده، رها كنيد؛ اگر ايمان داريد. اگر چنين نمي‌كنيد. بدانيد الله و رسولش، با شما پيكار خواهند كرد. و اگر توبه كنيد، سرمايه‌هاي شما از آن شماست. نه ستم مي‌كنيد، و نه بر شما ستم وارد مي‌شود). «بقره/ 278ـ 279»

 در صحيح مسلم از جابر بن عبدالله رضی الله عنه روایت است که[لَعَنَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ آكِلَ الرِّبَا وَمُؤْكِلَهُ وَكَاتِبَهُ وَشَاهِدَيْهِ وَ قَالَ: هُمْ سَوَاءٌ] (رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  ربا خوار، ربا دهنده، نويسنده و شاهدان معامله ربوي را لعنت کرده و فرمود: همه ی‌شان در گناه برابرند).[1] 

 علما می گویند: لعنت به معناي دورشدن از رحمتِ الله تعالي است.  به تصریح این دو آیه و حدیث، ربا، گناه كبيره است. در حديث می فرماید: كسي كه با نوشتن يا گواهي دادن، به معاملات ربوي كمك مي‌كند. در لعنت الله تعالي داخل شده و هم طرازِ دهنده و گيرنده ي ربا است. به همین دلیل هر کس در امر ربا با نوشتن، گواهی دادن همکاری کند، لعنت الله او را نیز شامل می شود و ربا خوار و ربا دهنده برابرند به این ترتیب روشن شد حکم کار در هر بخشی که ربا با آن ثابت است، اعم از نوشتن یا گواهی دادن حرام است و علما و دعوتگران در قبال اين امر و ديگر مسایلي كه بر مسلمانان بطور کامل واضح نیست و نياز به امرو نهي دارد، وظيفه و مسئوليت بزرگي دارند؛ چون الله به آنان علم ارزاني داشته تا براي مردم بيان كنند. از الله تعالي می خواهيم ما و برادران ما را بر آنچه صلاح زندگي و آخرت در آن است توفيق دهد.

  شيخ ابن عثيمين- 9/7/1421 
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1598)[29] چگونگي رهایي از سهام بانك‌هاي ربوي 

س: پدرم30 سهم از سهام بانكي داشت وقتي اطلاع یافتیم که سيستم بانك ربوي است، يكي از برادرانم پدرم را نصيحت کرد كه اين كار حرام است. پدرم گفت: آن را بفروشيد، بعد از فوت پدرم متوجه شديم سهامي كه پدرم قبل از فوت قصد فروش آن را داشت به فروش نرسیده است و حتی بيشتر شده و به 60  سهم رسيده است. سئوال این است: آيا گناه این عمل به گردن پدرم است؟ 

ج: الله او را ببخشد! اميد است گناهي متوجه او نشود، زيرا در زندگي قصد خلاصي از آن را داشته است. شايد به دليل عذر يا مانعی دیگر  موفق به این کار نشده است. شما بايد سهام را بفروشيد و قسمتي از سود آن، 10% يا20% را به نيت خلاصي از ربا انفاق كند، نه به نيت صدقه و نيل به ثواب (زيرا در انفاق مال حرام ثوابي به شخص نمي رسد) و بقيه ي سهام را بين خودتان تقسيم كنيد.

 ابن‌جبرين ـ اللؤلؤالمكين از فتاواي ص(196)[30] گرفتن ربا براي مصرف در امور خير

 س: جواني در آمريكا تحصيل مي‌كند و به ناچار پولش را در بانك هاي ربوي  می گذارد. آيا گرفتن سود به اين نيت كه در راه خير خرج كند برايش جایز است؟ با توجه به اين كه اگر نگيرد. بانك آن را برای خودش بر می دارد؟ 

ج: ا