 خَاصَّةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ (٢٥)] 

 ( از فتنه‌اي بپرهيزيد كه تنها به ستمكاران شما نمي‌رسد، و بدانيد الله كيفر شديد دارد). «انفال/25»

صحابه كه ياران دين الله و سپاه حق و همراه بهترينِ انسانها، محمّد صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ  بودند در جنگ اُحد به خاطر نافرماني یک عده‌اي چه پیامدی گریبان گیر همه گردید؟ شكست بعد از پيروزي. 

الله تعالي مي‌فرمايد:[ حَتَّى إِذَا فَشِلْتُمْ وَتَنَازَعْتُمْ فِي الأمْرِ وَعَصَيْتُمْ مِنْ بَعْدِ مَا أَرَاكُمْ مَا تُحِبُّونَ]

 (تا اين كه سست شديد. و در كار خود به نزاع پرداختيد و نافرماني كرديد بعد از آن كه عطا نمود به شما آنچه دوست مي داشتيد). «آل‌عمران/152»

 يعني: آنچه را نمي‌خواستيد حاصل شد نافرماني تأثير بسياري در عقب ماندگي مسلمانان و قوت دشمنان و شكست مسلمانان در برابر دشمن دارد. وقتي پيروزي قطعی با نافرماني، از بين مي‌رود پيروزي بدست نيامده چه مي‌شود. در هر حال دشمنان اسلام از ربا خواری مسلمانان خوشحال مي‌شوند.

اگر چه از یک سو، از اين كار خوششان نيايد. ولي از اين كه مسلمانان با نافرماني ضعيف مي‌شوند خوشحال می گردند.

 هريك از فسادهاي هشتگانه كه ذکر شد. براي نگرفتن ربا از اين بانك ها كافي ا‌ست. گمان نمي‌كنم كسي كه با بينش و كنجكاوي كامل به مسئله بنگرد. چیزی بهتر از اين بيابد. اگراین فتوا به حق باشد از جانب الله است و او به من منت نهاده است و سپاس الله را، و اگر راه خطا پيموده باشم از جانب من است. ولي اميدوارم با ادله عقلي و نقلي كه ذکر شد راه حق را پيموده باشم. 

 شيخ ابن عثيمين- مجموعه ي دروس و فتاواي حرم مكي(3/386-390)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1218)[31] راه نجات از سود بانك هاي خارجي

س: فردي مبلغي پول را در يكي از بانك هاي خارجي به صورت وديعه سپرده است پس از مدتي که  خواست تسويه حساب كند دید كه مقداري سود بر سرمايه‌اش اضافه شده است. حكم شرعي در مورد اين پول اضافي چيست؟

آيا آن را براي نيازمندان و خويشان مسكين با ديگر مساكين خرج كند. يا آن را در ديگر امور خيريه مصرف نمايد؟ لطفاً در اين مورد توضيح دهيد. الله تعالي از جانب ما به شما بهترين نيكي‌ها را بدهد.

ج: بدون شك اموال از آن الله است به هركس بخواهد مي‌دهد؛ ولي گاهي شكل رسيدن آن حرام مي‌شود. پس سرمايه ي كسي كه آن را از دزدي، زورگيري، اختلاس، ربا، رشوه. فريب، پول شراب يا مانند آن به دست مي‌آورد حرام و نجس است. اين تحريم مخصوص انجام دهنده ي آن كار است. بطور مثال مال زورگير و سودخوار حرام است. بر اين اساس اگر اين اموال در مصارف شرعي قرار داده شود، حلال و مباح می گردد.

به همين جهت مسلمانان از پول شراب جزيه مي‌گرفتند. عمر رضی الله عنه  فرمود: [وَلُّوهم بَیعَها، و خذوا من ثمنها الجزیة و الخراج] [فروش شراب را به آنان بسپاريد و خراج و جزيه از آنان بگيرید.][1] 

الله تعالي غنایم را بر ما حلال قرار داده است اگر چه پول شراب، خوك و ماليات باشد. پس سود براي صاحب مال حلال نيست، ولي نبايد آن را براي كفار رها كند تا با آن عبادتگاه بسازند و براي جنگ با مسلمانان آماده شوند. بلكه آن را براي فقرا و مساجد و راههاي خير و سود آور براي مسلمانان استفاده كند. زيرا اين غنيمتي است كه به مسلمانان رسيده و حلال است و پليدي آن برطرف شده است، مانند پول شراب و پول زناي زن زناكار پس از توبه است. و باید براي مصالح عمومي و مساكين و درماندگان و فقرا مصرف شود.[2] شيخ عبدالله بن حميد و ديگران چنين فتوایي دارند. 

«شيخ ابن جبرين- 14/12/1419»
-------------------------------------------------------------------------------
[1] - ر.ک. احكام القرآن ابن العربي(1/647) و الكافي في‌فقه ‌ابن حنبل از ابن قدامه(4/368) المغني(4/234 ،5/4 ، 173)و قسمت اول آن را عبدالرزاق در مصنف خود (9886، 10044) آورده است.
[2] -بدیهی است که این در شرایط اضطراری برای سپرده گذاری در بانک های ربوی است که بدون قصد ربا صورت می گیرد. اما اصل در این مورد تحریم است چون این عمل موجب تقویت آنان بر جنگ علیه «الله» و پیامبرش می گردد.    [32] استفاده ی مباح از بانك هاي ربوي 

س: تعدادي صندوق سرمايه‌گذاري در بانك هاي محلي هستند كه مي‌گويند: براساس شريعت اسلامي معاملات سودآوري را انجام مي‌دهند. به طوري كه خريد كالاي مباح مثل معدنها، كارخانه‌هاي روغن نباتي و ماشينها و ديگر وسایل تجارتي با روش شرعي انجام مي‌شود. سهامداران آن تعدادي از شركت ها و مؤسسات داخلي و خارجي هستند و بيشتر رشد تجاري آن در مواردي ا ست كه در شريعت حرام نيستند. حكم اشتراك در اين صندوقها چيست؟ در ضمن اين صندوق مانند بقيه ي صندوقها10% سود را مي‌گيرند و سود را تضمين نمي‌كنند.

ج: مال خود را در جایي غير از بانك ها سرمايه‌‌گذاري كن؛ زيرا شالوده ي بانك ها، معاملات ربوي است و اين که می گویند: اين سرمايه‌گذاري مطابق با شريعت است، دروغ است؛ زيرا غالب حالشان معتبر است و نمي توان به آنان اعتماد نمود. همانگونه كه معامله با بانك هاي ربوي باعث تقويت آنان می گردد و وسيله‌اي براي كمك به آنان در انجام معاملات حرامشان است. و همه ی اين ها شامل نهي مي‌شود كه در نص آيه است.

  الله مي‌فرمايد:[ وَلا تَعَاوَنُوا عَلَى الإثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ]

 (و (هرگز) در راه گناه و تعدي همكاری ننمايید: از (مخالفت فرمان) الله بپرهيزيدكه مجازات الله شديد است).«مائده/2»

و صلي‌الله علي نبينا محّمد و آله وصحبه و سلم

فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا-

 شماره ي فتوا (21460) مورخه23/3/1421هـ  [82] حكم به کار بردن جملاتي مانند «مغفورله» برای مردگان

س: به کار بردن چه جملاتی و چه کلماتی برای مردگان شایسته است؟ می‌شنویم که می‌گویند: فلانی«مغفور له»گناهانش بخشیده شده است یا «مرحوم» مورد رحمت  قرار گرفته است، آیا بکار بردن چنین کلماتی صحیح است یا خیر؟ این کلمات چه توجیهی دارد؟

ج: هر گاه مسلمانی بمیرد، شایسته است کلماتی مانند: (غفرالله له)یا (رحمه الله) را بکار برند؛ اما کلمات مغفور یا مرحوم صحیح نیست چون گواهی دادن به بهشتی بودن یا جهنمی بودن فرد، جايز نیست به جز کسانی که در قرآن و یا در روایات صحیح به بهشتی بودن و یا جهنمی بودن آن‌ها تصریح شده است.

  علمای اهل سنت نوشته‌اند كه مي‌توانيم به جهنمی بودن افرادی مانند: ابو لهب و همسرش که در قرآن به آن تصریح شده است گواهي مي دهيم. به بهشتي بودن افرادی مانند: ابو بکر، عمر، عثمان، علی، و سایر عشره مبشره رضی الله عنهم  و كساني مانند عبدالله بن سلام و عکاشه بن محصن كه پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم آنان را به بهشت بشارت داده است، گواهی دهيم. به گواهي پیامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم براي افرادی مانند: عمویش ابو طالب و عمرو بن لحی خزاعی و... كه جهنمی هستند، گواهي مي دهيم. اما براي کسانی که الله و رسولش گواهی به جه