ا لَقِيتُمْ أَحَدَهُمْ فِي طَرِيقٍ فَاضْطَرُّوهُ إِلَى أَضْيَقِهِ »:

 (به يهود و نصاري سلام نكنيد، و هر گاه در مسيري با آن‌ها برخورد كرديد،آن‌ها را مجبور كنيد كه از تنگ‌ترين قسمت راه عبور كنند). 

يعني: وقتي در راهي با شما روبرو شدند به آن‌ها ميدان ندهيد. و خودتان را در تنگنا قرار ندهيد؛ بلكه به راه‌تان ادامه دهيد در صورتي كه نياز بود كسي در مسير راه در تنگنا قرار گيرد. آنها در تنگنا قرار گيرند نه شما مسلمانان. بديهي است كه رفتار پيامبر صلی الله علیه وسلم اين نبود كه هر گاه كافري را ببيند برايش مزاحمت ايجاد كند تا او را به ديوار بچسباند، پيامبر صلی الله علیه وسلم و اصحاب در مدينه با يهوديان چنين رفتاري نمي كرد و اصحاب رضی الله عنهم پس از فتح شهرها با كفار چنين رفتار نمي‌كردند.

منظور اين است: هم ‌چنان‌كه نبايدآغازگر سلام باشيد به آن‌ها ميدان هم ندهيد وهرگاه با شما روبرو شدند متفرق نشويد.تا عبور كنند بلكه به راه‌تان ادامه دهيد و اگر در راه تنگي و فشاري آمد، بگذاريد آنان تحت فشار باشند نه شما. در اين حديث، رفتاري كه موجب تنفر از اسلام شود نيست، بلكه اظهار عزت براي فرد مسلمان است تا در برابر احدي جز پروردگارش كرنش نكند.

 شيخ ابن عثيمين-مجموع فتواي ورسائل.(3/39-38)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] در فتاوا سابق تخريجش گذشت [180] حكم سلام كردن به كافر و جواب سلامش

س1: در اين زمان در نتيجه‌ي روابط غرب و شرق كه كفار با اختلاف ملت‌هايشان بيشتر هستند،‌ مشاهده مي‌كنيم‌كه در برخورد با ما  به روش اسلامي ما را سلام مي‌كنند وظيفه‌ي ما در برابر اينان چيست؟

ج2: پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « لَا تَبْدَءُوا الْيَهُودَ وَلَا النَّصَارَى بِالسَّلَامِ فَإِذَا لَقِيتُمْ أَحَدَهُمْ فِي طَرِيقٍ فَاضْطَرُّوهُ إِلَى أَضْيَقِهِ »:[1]

 (در برخورد با يهود و نصارا شما آغاز‌گر سلام نباشيد و هر‌ گا‌ه در را‌ه با‌ آنان روبروشديد، آن‌ها را مجبور كنيد كه از تنگ‌ترين قسمت را‌ه عبور‌كنند).

پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ »:[2] 

 (هرگاه [كسي از] اهل‌كتاب بر ‌شما ‌سلام ‌كرد، در جواب به آن‌ها ‌بگوييد‌: و عليكم).

 چون تا جايي‌كه ما مي‌دانيم اهل‌‌‌كتاب يهود ‌و نصاري‌ هستند ‌ولي حكم بقيه ي كفار ‌در ‌اين ‌همانند حكم يهود و نصاري است چرا كه دليلي براي فرق بين آن‌ها وجود ندارد.

بطور مطلق كافر سلام نمي‌كند و هرگاه سلام كرد، واجب است جواب او را با « وَعَلَيْكُمْ » بدهيم تا به فرمود‌ه‌ي پيامبر صلی الله علیه وسلم عمل كرد‌ه باشيم و اشكالي ندارد، بعد از اين‌كه سلام كرد به آن‌ها بگوييم حالت چطور است؟ يا بچه ها چطورند‌؟ بعضي از علما مانند: ابن تيميه اين را جايز دانسته‌اند. بويژه زماني كه مصلحت اسلامي در كار باشد، مانند ترغيب فرد به اسلام و عادي شدن مسايل اسلامي برايش تا دعوت اسلامي را قبول نمايد و به آن تمايل پيدا كند.

 چون الله مي‌فرمايد: « ادْعُ إِلَى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ »

(با حكمت و اندرز نيكو به راه پروردگارت دعوت نما و با آ‌ن‌ها به روشي كه نيكوتر است گفتگو و مناظره كنيد). «نحل/‌125»

و مي‌فرمايد: « وَلا تُجَادِلُوا أَهْلَ الْكِتَابِ إِلا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ إِلا الَّذِينَ ظَلَمُوا مِنْهُمْ » «عنكبوت/46 »

(با اهل كتاب جز با روشي كه نيكوتر است مجادله نكنيد، مگر كساني كه از آنان ستم كردند). 

س2: آيا اشكالي ندارد ما آغاز كننده سلام به كفار باشيم وهر گاه آنان ما را سلام كردند چگونه جواب آن‌ها را بدهيم؟

ج 2: كساني كه از طرف شرق و غرب به سوي ما مي‌آيند، مسلمان نيستند لذا درست نيست كه صحبت با آن‌ها را با سلام آغاز كنيم.

پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌فرمايد: « لَا تَبْدَءُوا الْيَهُودَ وَلَا النَّصَارَى بِالسَّلَامِ »:[3]

 (به يهود و نصاري سلام نكنيد) و هر گاه ما را سلام كردند ما هم مانند، آن‌ها پاسخ مي‌دهيم.

چرا كه الله تعالي مي‌فرمايد‌:‌ « وَإِذَا حُيِّيتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوا بِأَحْسَنَ مِنْهَا أَوْ رُدُّوهَا » «نساء/86»

 (هرگاه به شما سلام كنند پاسخ آن را بهتر از آن بدهيد، يا لا اقل به همان گونه پاسخ گوييد). 

اگر سلام وتحيه ي آن‌ها با اين جمله «السلام‌عليكم» باشد از دو حال خارج نيست.

حالت اول: آن را با لام بگويند «السلام عليكم» و ما بايد بگوييم «عليكم السلام» و يا بگوييم «وعليكم»

حالت دوم: اما اگر آن‌ها لام را تلفظ نكردند، وگفتند: «السام عليكم» فقط ما بايد بگوييم «وعليكم» يهود به خدمت پيامبر صلی الله علیه وسلم مي‌آمدند و ايشان را اين طور سلام مي‌كردند «السام عليكم» بدون تلفظ لام – «السام» كه به معناي مرگ است و قصدشان بددعايي براي پيامبر صلی الله علیه وسلم بود. پيامبر صلی الله علیه وسلم دستور داد در جواب آن‌ها بگوييم «وعليكم».[4] يعني: مرگ بر خودتان باد! و اين حكم مطابق با سنت (پيامبر صلی الله علیه وسلم) است.

اما اين‌كه ما آغازگر سلام به كفار باشيم، پيامبر صلی الله علیه وسلم ما را از آن منع فرموده است.

  شيخ ابن عثيمين- مجموع الثمين(2/97و98)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريجش گذشت در فتاوا( 178)
[2] تخريجش گذشت در فتاوا(178
[3] تخريجش گذشت در فتاوا(178)
[4] تخريجش گذشت در فتاوا (178)[181] پاسخ كسي كه بگويد: السلام علی من اتبع الهدی: سلام بركسي كه از حق پيروي كند.  

س: اگر كسي مسلماني را اين‌گونه سلام كرد «السلام علي من اتَّبَع الهُدي» حكمش چيست؟شخص به اهالي محلي‌كه كافر و مسلمان مخلوط است، چگونه سلام كند.

ج: جايز نيست كه فرد مسلمان مسلماني را با «السلام علي من اتبع الهدي» سلام كند. چون اين جمله را پيامبر صلی الله علیه وسلم براي افراد غير مسلمان در نامه‌هايي كه به سران كفر مي‌نوشت، به كار مي‌برد. به برادر مسلمانت بگو: «السلام عليكم»

اما اگر بگويي: «السلام علي من اتبع الهدي» يعني: سلام بركسي كه از حق پيروي كند. معناي سخن اين است كه برادرت از حق پيروي نمي‌كند. 

اگر مسلمانان و نصاري دريك جا بودند همان سلام معمول را بگويد: «السلام عليكم» و هدفش فقط مسلمانان باشد.

  شيخ ابن عثيمين- مجموع فتاوي و رسائل-(3/35)[182] حكم وصف كفار به صداقت، امانت داري و نيكوكاري

س: توصيف كفار به راستي، امانت داري و نيكوكاري چه حكمي دارد؟

ج: اين ادعا اگر درست باشد با آن كه دروغ، پيمان شكني، خيانت و... بيشتر از آنچه كه دربرخي از كشورهاي اسلامي ديده مي‌شود در آنها وجود دارد اين واضح است، حتي اگر اين حرف درست باشد اين‌ چيزي است كه اسلام به آن دعوت مي‌دهد و مسلمانان به داشتن اخلاق نيكو شايسته ترند تا با اخلا ق نيك، پاداش و ثواب هم كسب كنند.

-اما هدف كفار از صداقت در معامله بدست آوردن من