ود و در شريعت از آن منع نشده جايز هستند؛ در صورتي كه جنبه ي فساد تلویزیون بر جنبه ي خير غالب باشد حرام است.

 و بالله التوفيق . و صلي الله علي نبينا محمد وآله و صحبه و سلّم.

 انجمن دائم پژوهشهاي علمي وافتا (1/642-463)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - مسلم (1599)
[2]- نسائي (5714 )0 ترمذي (2518) با زيادت و گفته: «حسن صحيح » حاكم 2/13 – 4/99 (2169، 2170، 7046) و صححه فی الموضع و وافقه الذهبی.
[3]- احمد 4/227 ، 228 دارمي 2533  ابويعلي در مسندش 1586، 1587 ابونعيم در «الحليه» 2/24 ، 6/255   نووي آن را در الاذكار تحسين كرده است. 1/326      و رياض الصالحين 1/130منذري در ترغيب و ترهيب 2/351[11] حدود دوستی با کفار 

س: مسلمانان در چه حدودی می توانند با کفار روابط دوستانه داشته باشند که برای خود آنان خطر کفر و خروج از اسلام را نداشته باشد؟ در مواردی می شنویم هر کسی با افراد مشرک نشست و برخاست داشته باشد، یا همراه آنان غذا بخورد، یا از نور چراغ آنان استفاده کند، حتی اگر به آنان قلم و دواتی تقدیم کند، خودش مشرک می شود، در حالی که ما با یهود و نصاری به دلیل زندگی در یک کشور تعامل داریم، بنابراین توضیح دهید حد و مرز دوستی با کفار که برای انسان خطر خروج از ایمان را نداشته باشد تا کجا است؟ چه کتابهایی در این زمینه به شرح و توضیح پرداخته اند؟ آیا دوستی جزو شرایط کلمه ی توحید است؟

ج: میزان دوستی با کفار که انسان را از ایمان خارج می کند عبارت است از: محبت با کفار، کمک و نصرت کفار علیه مسلمانان. فقط با داشتن روابط عادی و معمول با کفار، انسان از ایمان خارج نمی شود، بلکه ما می توانیم به منظور دعوت و تبلیغ دین اسلام با کفار ارتباط داشته باشیم، در مجالس آنان شرکت کنیم و به شهرها و کشورهای آنان سفر کنیم.

و بالله التوفیق. و صلی الله علی نبینا محمد وآله وصحبه و سلم

فتاوای انجمن دائم مباحث علمی و افتا (2/47)[245] نقاشي و عكس:

س: در مورد نقاشي، عكس و آويزان كردن آن روي ديوار توضيح دهيد. حكم نگهداري عكس براي يادگاري چيست؟

ج: الحمدلله ربّ العالمين والصلاة والسلام علي محمّد وعلي آله وصحبه أجمعين.

 نقاشي موجودات زنده و جاندار حرام است و از گناهان كبيره مي باشد؛ زيرا پيامبر تصوير سازان را لعنت فرموده و بايد دانست كه لعنت فقط براي گناهان كبيره مي‌باشد. خواه اين نقاشي براي هنر نمايي باشد يا براي تفهيم دانش آموزان ياهدفي غير از آن. اگر شخصي عضوي از اعضاي بدن همچون دست يا سر را نقاشي كند ايرادي ندارد. گرفتن عكس با دوربين‌ ايرادي ندارد؛ زيرا در معناي تصوير داخل نيست ولي يك مسئله در اين مورد باقي است، اين‌كه هدف از اين عكس‌برداري چيست؟ اگر هدف، نگهداري عكس براي يادگاري باشد، این کار حرام است، زيرا در به كارگيري وسايل، هدف شرط است، نگهداري عكس براي يادگاري حرام است، پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خبر داده است كه فرشتگان به خانه‌اي كه در آن عكس است وارد نمي‌شوند و اين دلالت بر حرام بودن عكس درخانه دارد. آويزان كردن عكس بر ديوار نيز حرام و ناجايز است. و فرشتگان به خانه‌اي كه در آن عكس باشد وارد نمي‌شوند.

  فتواي با امضاي شيخ ابن عثيمين [246] حكم فيلم برداري از سخنراني با دستگاه ويدئو:

س: حكم فيلم‌برداري از سخنراني براي نمايش و استفاده در مكان‌هاي ديگر چيست؟

ج: اين مسئله جاي تعمّق دارد، ضبط سخنان با كاست بهتر است و احتياجي به فيلم‌برداري نيست. البته بعضي اوقات جهت شناخت گوينده نياز به عكس آن مي‌باشد. در اين مسئله من فتواي جواز نمي‌دهم، زيرا احاديث در مورد حكم تصوير جانداران و وعيد در اين باره زياد است. هر چند گروهي از برادران دانشمندم جهت مصالح عمومي آن را جايز دانسته‌اند ولي به نظر بنده بدليل خطري كه تصاوير در بردارد، در اين موضوع فتوا نمي دهم. احاديث ثابتي در صحيح بخاري و صحيح مسلم در اين مورد آمده است. از جمله حديث: معذبترين افراد كساني هستند كه تصوير مي كشند و  احاديث لعن تصویر سازان، و ....[1] و بالله التوفيق.

 شيخ ابن باز – مجلة البحوث – ش (42) ص(161)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] - نگاه:  فتوي شماره 239 و 240 از همين باب[247] حكم تصاوير معاصر

س1: آيا تحريم عكس مطلق است يا محدود به زماني خاص مي باشد؟

ج1: در عرصه ي هنر تنديس يا تصوير تمام جانداران متعلق به هر زماني كه باشد حرام است. مگر تصاويري كه  چاره اي از آن نيست. هم‌چون عكس در پاسپورت، سرشماري، شناسايي مجرمين، آزمونها يا مواردي از اين قبيل كه سبب حفظ امنيت و صداقت مي‌شود. بنابراين استفاده از تصوير به اندازه ي نياز  و ضرورت جواز دارد.

س2: موضع اسلام در قبال تنديس‌هاي مختلف چيست؟

ج2: بناي تنديس به هر هدفي كه باشد حرام است. خواه يادبود پادشاهان، فرماندهان ارتش،  چهره‌هاي ماندگار و مصلحان باشد. يا نشان هوش و شجاعت افراد: هم‌چون تنديس ابوالهول. 

زيرا احاديث به طور عموم از اين كار منع مي‌كند. از طرفي بناي تنديس موجبات شرك را مهيا مي‌سازد همان گونه كه در قوم نوح علیه السلام اتفاق افتاد.

س3: موضع اسلام در قبال بناي يادبود مثل يادبود سربازان گمنام چيست؟

ج3: برپايي بناي يادبود چهره هاي مشهور يا دولت‌مردان سياسي، اقتصادي و شخصيتهاي علمي و يا بناي يادبود سربازان گمنام، همه از كارهاي عصر جاهليت و نوعي افراط‌گري در مورد آن‌ها است به همين دليل مشاهده مي‌شود اطراف اين بناها در مناسبت‌هاي مختلف مراسم يادبود برپا مي‌كنند و با نثار گل آن را محترم مي‌شمارند. اين شباهت به بت‌پرستي دارد و وسيله اي براي شرك اكبر است. ترك اين كارها واجب است تا عقيده توحيدي محافظت شود و از اسراف و انحراف و هم‌سويي با كفار دور شويم و از تقليد آنان كه هيچ خيري در آن نيست بلكه باعث شر است رهايي يابيم.

س4: موضع اسلام در قبال تنديس، نقاشي كلاسيك‌و هنر مجسمه سازي چيست؟

ج4: ملاك حرام بودن در تصوير، كشيدن تصوير جاندران است؛ خواه تنديس‌باشد يا نقاشي برديوار، يا بر پارچه يا بر كاغذ و خواه بافتني باشد. فرقي نمي كند که وسيله ي كشيدن تصوير پر باشد يا قلم و يا دستگاه و در شكل واقعي خود طراحي شده باشد و يا با خيال پردازي كوچك باشد يا بزرگ، زيبا باشد يا زشت.

 لذا شرط حرام بودن تصوير، ذي روح بودن است. اگر چه تصوير خيالي از گذشتگان، مانند فراعنه، سرداران لشكرهاي صليبي و لشكر آنان و هم‌چون تصوير عيسي و مريم عليهما السلام در عبادتگاه باشد. اين حكم بر اساس عام بودن احاديث است و شباهت آن با كار خلقت و آفرينش باري تعالي و از طرفي اين، كار گشودن دروازه ي شرك است.

س5: موضع هنرمندان در برابر اين احاديث تحريم چيست؟

ج5: هنرمندان اين احاديث را انكار مي‌كنند ولي اين احاديث در كتاب‌هاي سنت بدون هيچ شك و ترديدي ثابت‌هستند. گاهي احاديث را تأويل مي‌كنند يا به زمان خاص يا به نوعي خاص نسبت مي‌دهند. حال آنكه عموم احاديث و صراحت آن‌ها، اين تأويلات را رد مي‌كند. آنان معتقدند واقعيت فعلی اقتصاد ضرورت ا