تي شخص مي‌تواند بر جوراب مسح كند، بنابراين وقتي كه وضو مي‌گيرد و به پاها كه مي‌رسد بر جورابش مسح ‌كند و سپس كفش‌ها را بپوشد. هنگامي كه به مسجد مي‌رود كفش‌ها را درآورد كه در اين صورت نقش كفش‌ها حالت دمپايي خواهد بود.

 ولي اگر بر جوراب مسح نكرد بلكه تنها بر كفش‌ها مسح كرد و هنگام داخل شدن به مسجد آنها را درآورد اين مسح باطل است و بر او لازم است وضويش را اعاده نموده و بر جوراب‌ها مسح كند و نمازي را كه به اين صورت خوانده است برگرداند.

  شيخ ابن جبرين. تاريخ افتا: 21/08/1423[48] روش مسح و باطل كننده‌هاي آن

س: روش مسح بر موزه‌ چگونه است؟

- چه چيزي مسح بر موزه‌ را باطل مي‌كند؟

ج: روش مسح اين است كه هر دو دست را خيس نموده و هر يكي از آنها را بر يكي از دو موزه بكشد. بدين صورت كه دست را سر انگشتان پا گذاشته و به سمت ساق پا بكشد  و انگشتان دست بر اطراف موزه يا جوراب مرور داده مي‌شود تا مسح، اكثر آن را در بر بگيرد. مسح بر قسمت زير يا عقب موزه و جوراب جايز نيست.

اگر كسي هر كدام از دو موزه‌ يا جوراب‌ را بوسيله‌ي هر دو دستش مسح بكند جايز است. مثلاً، هر دو دستش را خيس كرده و با آن موزه يا جوراب راست را مسح كند و دوباره دستها را خيس نموده و بر موزه يا جوراب چپ بكشد جايز است. 

و اما مبطلات مسح:

- تمام شدن مدت مسح

- نمايان شدن قسمت زيادي از محل فرض.

- درآوردن آنها اگر چه قبل از اتمام مدت باشد.

با بودن هر يك از مبطلات، مجدداً وضو بگيرد.

 فتوا با امضاي شيخ ابن جبرين. در تاريخ: 21/08/1423[49] حكم مسح، براي كسي كه پاي راستش را مي‌شويد و قبل از آن كه پاي چپ را بشويد پاي راستش را داخل موزه يا جوراب قرار مي‌دهد.

س: چه مي‌فرماييد در مورد شخصي كه پاي راستش را مي‌شويد و پيش از آن كه پاي چپش را بشويد پاي راستش را در داخل موزه يا جوراب مي‌كند؟

ج: اين شخص اجازه‌ي مسح بر جوراب يا موزه را ندارد، زيرا موزه‌ي اول را قبل از اتمام وضو و تكميل طهارت پوشيده است. 

و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم 

 فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (5/247)[30] حکم کشتن مأموران امنیتی و انتظامی

س: بین جوانان فتواهایی منسوب به افرادی مبنی بر جواز کشتن نیروهای امنیتی بویژه اطلاعات، منتشر و پخش می شود با این استدلال که این نیروها در حکم افراد مرتد هستند لطفاً حکم شرعی را در این مورد و پیامدهای آن را بیان نمایید؟

ج: این همان تفکر فرقه ی خوارج است؛ خوارج، علی رضی الله عنه و بزرگان صحابه بعد از ابو بکر و عمر و عثمان را به قتل رساندند؛ آیا کسانی که علی را به قتل رساندند، نیروهای امنیتی را نمي کشند؟! این تفکر همان فکر خوارج است کسی که این فتوا را صادر می کند او هم از خوارج است نیروهای امنیتی و اطلاعاتی از مسلمانان هستند، و به منظور تامین امنیت شهروندان فعالیت می کنند.

 الشیخ الفوزان- الإجابات المهمة 1/95،94[50] آيا درآوردن موزه يا جوراب موجب نقص وضو يا باطل شدن مسح مي‌شود؟

س1: شخصي موزه هايش را بعد از مسح در مي آورد... آيا وضويش مي شكند؟

ج1: اگر بعد از مسح، موزه يا جورابش را در بياورد، وضويش باطل نمي گردد؛ ولي مسحش باطل مي شود. بنابراين اگر پس از در آوردن دوباره، آنها را بپوشد و وضويش بشكند، بر او لازم است كه آنها را در آورده و پاهايش را شسته و موزه هايش را بپوشد و از اين پس مي تواند تا مدت مقرر بر آنها مسح بكشد. اصل اين است كه مسح كننده با طهارت و پس از شستن پاها موزه ها را بپوشد. اين شخص چون پس از وضو موزه ها را پوشيده است، بنابراين وضويش نمي شكند؛ مگر با بودن يكي از نواقض و فقط با كشيدن موزه وضويش نمي شكند؛ بلكه همچنان با وضو است؛ مگر اين كه يكي از نواقض وضويش بيابد.

 شيخ ابن عثيمين – مجموع فتاوي و رسائل (11/179) 

س2: شخصي پس از وضوي كامل جوراب مي‌پوشد و پس از مدت زماني قبل از آن كه وضويش بشكند اين جوراب‌ها را درمي‌آورد و جوراب‌هاي ديگري مي‌پوشد و سپس وضويش مي‌شكند، آيا مي‌تواند بر جوراب‌هاي جديد مسح كند؟

ج2: مي‌تواند بر جوراب‌هاي (دوم) مسح كند، براي اين كه آنها را با طهارت كامل پوشيده است. شخص مذكور مادام كه وضوي اولش باطل نشده است مي‌تواند جوراب‌هايش را عوض كرده و بر جوراب‌هاي تعويضي مسح كند. همچنين مي‌تواند بر جوراب‌هاي اول جوراب‌هاي ديگري نيز بپوشد، كما اين‌كه مي‌تواند جوراب‌هايش را درآورده و بدون جوراب نماز بخواند، چون وضويش پابرجاست.

اگر چنانچه شخصي جوراب‌هايش را بعد از شكسته شدن وضو عوض كند، با كشيدن موزه يا جوراب وضويش باطل مي‌گردد و نمي‌تواند بر جورابهاي تعويضي مسح كند؛ زيرا در اين صورت پاهايش در حالي مكشوف مي‌شوند كه شخص، بدون ‌وضو است و مانند شخصي مي‌ماند كه شستن پاهايش را ترك مي‌كند تا اين‌كه بقيه‌ي اعضايش خشك گردد. اين شخص بايد وضوي خود را اعاده كرده و پاهايش را بشويد.

از گفتار و املاي شيخ ابن‌جبرين. در تاريخ: 21/8/1423

 

س3: شخص پس از وضوي كامل جوراب مي‌پوشد و بعد از مدتي وضويش مي‌شكند، دوباره وضو گرفته و بر جوراب‌هايش مسح مي‌كشد و قبل از اين‌كه وضوي دومش بشكند جوراب‌هايش را درآورده و جوراب‌هاي ديگري مي‌پوشد و پس از اين وضويش مي‌شكند، آيا جايز است كه بر جوراب‌هاي دوم مسح كند؟

ج3: در چنين حالتي وضوي دوم او باطل مي‌گردد، زيرا با درآوردن جوراب‌ها، پاهايش بدون طهارت نمايان مي‌گردد، در واقع آن حائلي را كه بر آن مسح كرده درمي‌آورد، بنابراين وضويش مي‌شكند و اين مسئله بر مسئله‌ي مسح سر قياس كرده نمي‌شود، بدين صورت كه شخص سرش را مسح كرده و سپس آن‌را مي‌تراشد وضوي اين شخص باطل نمي‌شود، زيرا مو جزئي از بدن است كه (اگر آن را بكشد، دردش مي آيد) بعد از تراشيدن، سر بدون مو مي‌شود؛ پس مسح كردن بر مو در حقيقت مسح كردن بر چيزي است كه به بدن متصل است، مانند پوستِ صورت، پوست دست‌ها و پاها و... 

مسح بر پوست بدن، برخلاف مسح بر موزه و جوراب است، زيرا اينها چيزهايي هستند كه به بدن انسان متصل نيستند، بلكه حكم اينها مانند حكم عمامه و پيراهن است كه گاهي پوشيده مي‌شوند و گاهي درآورده مي‌شوند.

 شيخ ابن جبرين. در تاريخ: 21/8/1423[51] آيا كشيدن موزه، وضو را باطل مي‌كند؟

س: شخصي موزه‌هايش را مي‌پوشد و در اوقات نمازهاي صبح، ظهر و عصر بر آنها مسح مي‌كند و پس از مسح، در وقت عصر آنها را از پا درمي‌آورد. آيا وضوي اين شخص مي‌شكند يا اين‌كه وضويش باقي است؟ اميدوارم مسئله را با ذكر دليل بيان نمائيد، زيرا برخي از برادران مي‌گويند وضوي اين شخص نمي‌شكند؛ اما دليلي بر ادعاي خود ارائه نمي‌دهند.

ج: در مورد مسئله ي مذكور نص صريحي وجود نشده است، بنابراين مسئله‌ي مذكور اجتهادي است و نظرات مجتهدين پيرامون آن مختلف است.[1]

نخعي، زهري، اوزاعي، اسحاق، شافعي و احمد- در يكي از اقوال- گفته‌اند: وضوي اين شخص باطل مي‌شود، زيرا برخي از اعضايش بي‌ضو مي‌شود. بنابراين در همه‌ي اعضا وضويش باطل مي‌گردد،