ه است: «إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ»[3]

«مجتهد در اجتهادش صائب باشد دو ثواب و اگر به خطا برود يك ثواب كسب مي‌كند»

پس در اين جا چون مجتهد مذكور در اعاده‌ي نمازش به خطا رفته بود چگونه دو ثواب كسب كرد؟ پاسخ اين است كه اين شخص عمل را دو بار انجام داده است و مي‌دانيم كه مجتهد صرفاً اجتهاد مي‌كند و عملي را دو بار تكرار نمي‌كند؛ بلكه تنها يك عمل انجام مي‌دهد.

بدين ترتيب آشكار شد كه موافقت عمل با سنت افضل و بهتر است، از كثرت عمل؛ بنابراين اگر شخصي بگويد: كه من دو ركعت سنت فجر را طولاني مي‌خوانم، چون اين وقت بسيار بافضيلت است؛ به او مي‌گوييم: اين كار شما مطابق با سنت نيست، زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم سنت فجر را بسيار مختصر مي‌خواند.[4] همان گونه كه از حديث عايشه رضي‌الله عنها ثابت است. يا بگويد: مي‌خواهم دو ركعت نماز طواف را طولاني بخوانم، به اين شخص نيز مي‌گوييم: كار تو خلاف سنت و روش رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّم است چون ايشان اين دو ركعت را مختصر و كوتاه مي‌خواند. اينها نكات مهمي است براي طلبه‌ها و دانشجويان كه بايد آنها را ياد بگيرند.

 شيخ ابن عثيمن- مجموع فتاوا و رسائل (11/242)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. « (تيمم كننده) هر گاه آب بيابد بايد از خدا بترسد و آب را به بدنش برساند (وضو يا غسل بگيرد). أحمد (5/180155) و ابوداوود (332، 333) ترمذي(124). ترمذي گفته است: حديث «حسن صحيح ». بزاز (3973) الفاظ از بزاز مي‌باشد. هيثمي در «مجمع الزوائد» گفته است: «رجال اين حديث رجال صحيح است».
[2]. ابوداود (338) دارمي (744) شيخ آلباني در صحيح ابوداود حديث مذكور را تصحيح نموده است: (327). حاكم (1/178)(632) حاكم حديث را صحيح دانسته و ذهبي با آن موافق است.
[3]. بخاري (7352) و مسلم (4487).
[4]. بخاري (1170) و مسلم (724)[73] تيمم كننده در اول وقت نماز بخواند يا در آخر آن؟

س: افضل براي متيمم كدام است؟ اگر آب نبيند آيا نمازش را تا آخر وقت به تأخير بيندازد؟ يا اين‌كه در همان اول وقت تيمم كرده و نمازش را بخواند؟

ج: اين مسئله تفصيل دارد:

اولاً: تأخير نماز تا آخر وقت در دو حال ارجح است.

حالت اول: در صورتي كه علم به وجود آب داشته باشد، در اين صورت افضل اين است كه نمازش را تأخير كند، البته تأخير نماز بر او واجب نيست بلكه صرفاً افضل است، زيرا زياد نمي‌توان به وجود آب حساب كرد چون گاهي اوقات معلوم معدوم مي‌شود.

حالت دوم: اگر از نظر او وجود آب راجح باشد، نماز را به تأخير بيندازد، زيرا در اين صورت به شرطي از شروط نماز (وضو با آب) محافظت مي‌شود، در حالي كه نماز خواندن در اول وقت تنها محافظت به فضيلت است، بنابراين تأخير و وضو گرفتن با آب بهتر است.

ثانياً: تقديم نماز در اول وقت در سه حالت ترجيح دارد:

حالت اول: وقتي كه مطمئن است آبي پيدا نمي‌شود.

حالت دوم: غالب گمانش اين باشد كه آب نمي‌يابد.

حالت سوم: شك داشته باشد و نظر راجحي نداشته باشد.

 شيخ ابن عثيمن- مجموع فتاوا و رسائل (11/242)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:518.xml">فصل اول: اذان و اقامه </a><a class="folder" href="w:html:524.xml">فصل دوم: حکم تارک نماز </a><a class="folder" href="w:html:534.xml">فصل سوم: اوقات نماز  </a><a class="folder" href="w:html:538.xml">فصل چهارم : نماز جماعت </a><a class="folder" href="w:html:550.xml">فصل پنجم: امامت </a><a class="folder" href="w:html:567.xml">فصل ششم: مساجد </a><a class="folder" href="w:html:574.xml">فصل هفتم: نوافل و سنت‌هاي نماز </a><a class="folder" href="w:html:586.xml">فصل هشتم: چيزهايي كه در نماز منع شده‌اند </a><a class="folder" href="w:html:597.xml">  فصل نهم: نماز افراد معذور </a><a class="folder" href="w:html:613.xml">فصل دهم:  نماز جمعه </a><a class="folder" href="w:html:622.xml">فصل یازدهم: احکام عیدین (عید فطر و أضحی)  </a><a class="folder" href="w:html:632.xml">فصل دوازدهم: نماز کسوف، خسوف و استسقاء</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:519.txt">حكم نماز بدون اذان</a><a class="text" href="w:text:520.txt">آيا بر شخص منفرد لازم است كه هنگام نماز، اذان بگويد و قرائت را به آواز بلند بخواند؟</a><a class="text" href="w:text:521.txt">در کدام یک از دو اذان فجر تثویب (اَلصّلوة خَيرٌ مِنَ النّومِ) وجود دارد؟</a><a class="text" href="w:text:522.txt">گفتن ذکر به آواز بلند توسط مؤذن بعد از اذان </a><a class="text" href="w:text:523.txt">دعایی که بین اقامه و تکبيرة الاحرام خوانده مي‌شود</a></body></html>[1] حكم نماز بدون اذان

س: نماز خواندن بدون اذان چه حكمي دارد؟

ج: نماز بدون اذان جايز نيست؛ زيرا اذان در هر شهري بر مسلمانان فرض كفايه است. همچنين بر مسافران لازم است كه براي نماز اذان بدهند، چنان كه رسول اللهصَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ در سفرهايش چنين مي‌كرد. از رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ ثابت است كه ايشان به مالك بن حويرث رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ كه مي‌خواست به‌همراه دوستانش به شهر خود برگردند گفت: «إذَا حَضَرتِ الصَّلاةُ فَلْيُؤذِّن لَكُمْ أحَدُكُمْ وَلْيَؤُمُّكُمْ أكْبَرُكُمْ»[1] 

«هرگاه، وقت نماز فرا رسيد، يكي از شما اذان بگويد و كسي كه از لحاظ سني از ديگران، بزرگتر است امامت كند».

بنابراين اگر ساكنان شهري اذان را ترك دهند گناهكار مي‌شوند. رسول الله صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ هر وقت مي‌خواست بر قومي حمله كند تا صبح منتظر مي‌ماند، اگر صداي اذان را در محل مي‌شنيد از جنگ خودداري مي‌كرد و اگرنه بر آنان حمله مي‌كرد. ليكن اذان شرط صحت نيست و چنانچه بدون اذان نماز خواندند نمازشان صحيح است (ولي گناهكارند).

و بالله التوفيق، و صلي الله علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

  فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي و افتا (6/55-56)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (628) و مسلم (674).[32] حکم تجاوز و سوء قصد به گردشگران خارجی در کشورهای اسلامی

س1:  برخی از جوانان معتقدند که کشتن یا ربودن کفاری که در کشورهای اسلامی مقیم هستند یا افراد خارجی که برای تفریح و گردشگری وارد یکی از کشورهای اسلامی می شوند جایز است، به خصوص اگر مرتکب اعمال خلاف شرع شوند؛ لطفاً حکم شرعی را بیان فرمایید؟

ج1: کشتن و یا سوء قصد به کفاری که مقیم کشور اسلامی هستند یا گردشگران خارجی که بصورت قانونی به کشور اسلامی سفر می کنند، و همچنين كشتن مجرمان و سوء قصد به آنان جایز نیست. چنانچه مرتکب منکرات و امور خلاف شرع شدند، قضیه را باید به دادگاههای شرعی و متولیان امر گزارش نمود، تا مراجعذیصلاح تصمیم بگیرند.

س2: حکم سوء قصد به اتباع بیگانه و گردشگران خارجی چیست؟

ج2: سوء قصد و تعدی به هیچ فردی از اتباع بیگانه، اعم از کارگران و گردشگران جایز نیست؛ زیرا این افراد در پناه و حمایت دولت وارد کشور شده اند و از مصونیت قانونی برخوردار هستند، چنانچه مرتکب خلافی شدند موارد را به متولیان امر گزارش نمود تا مراجع ذیصلاح تصمیم گیری نمایند؛