لامية (1/227) 
-------------------------------------------------------------------------------
[1] مسلم(1337) 
[2] مسلم(1337) 
[3] بخاری(335)ومسلم(521)[78] مسافری که دو رکعت از نماز چهار رکعتی را به امام مقیم می رسد، دو رکعت دیگر را چه کار باید بکند؟

س: گروهی مشغول نماز خواندن نماز جماعت عشاء هستند. مسافری از  راه می رسد و دوست دارد که نمازش را به صورت قصر بخواند، آیا جائز است که این فرد با جماعت همراه شود تا ثواب نماز جماعت را کسب کند، سپس در تشهد اول بنشیند، منتظر بماند تا این که امام نماز جماعت را تمام کند و به همراه او سلام دهد؟ در صورتی که دو رکعت اولی را از دست داده باشد و به دو رکعت پایانی نماز رسیده باشد می توان به آنان ملحق شده و به همراه آنان سلام دهد و نمازش را تمام شده تلقی کند؟

ج: اگر خودش تنها نماز بخواند اجازه ی قصر دارد، اگر با جماعتی نماز بخواند که قصر می خوانند باز هم می تواند نمازش را قصر بخواند، ولی این که مردم و امام نماز مقیمی می خوانند بر او لازم است که همچون آنان نمازش را تمام بخواند، به دلیل عام بودن گفتار پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ که فرموده است:[ مَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَاقْضُوا ][1]

(آنچه را که با امام رسیدید بخوانید وتعداد رکعتهایی را که با امام نرسیده اید خودتان کامل کنید)

به ابن عباس گفته شد: علت چیست، مسافر در صورت انفرادی قصر می کند و با جماعت مقیمان نماز را تمام می خواند؟ فرمود: (سنت همین است)[2]

افضل این است که این مسافر به جماعت مذکور بپیوندد و نمازش را با جماعت بخواند تا فضیلت و ثواب نماز جماعت را کسب کند.

فتوا با امضای شیخ ابن جبرین. در تاریخ 2/11/1423
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  أحمد (2/532،489،318،270،238) و النسائي (861) و ابن خزيمه (1772،1505)، و ابن حبان (2145) و آخرون. و صححه الألباني في «صحيح النسائي» برقم (830) و الحديث في الصحيحين؛ بلفظ: (فأتمّوا) بدل (فأقضوا): البخاري (635) و مسلم (603،602).
[2] احمد (1/216) بنحوه. و أصله في «صحيح مسلم» (688).[79] مسافر نماز عشاء را با امام مقیمی که در حال ادای نماز مغرب است، چگونه بخواند؟

س: مسافری به امام مقیمی که در حال خواندن نماز مغرب است به نیت نماز عشاء اقتدا می کند... آیا هنگامی که امام برای تشهد اول می نشیند، این مقتدی نيت نماز انفرادي را بکند و به تنهایی سلام بدهد، و یا منتظر بنشیند تا این که امام رکعت سوم را بخواند و همراه با امام سلام بدهد؟

ج: در اين مسئله همان گونه که در سؤال مطرح شده است، دو فتوا وجود دارد:

قتوای أقرب به صواب این است که این فرد نیت انفرادي بکند و سپس بعد از آن که امام برای رکعت سوم بلند می شود، برای خودش سلام بدهد. فتوای دیگری این است که این شخص نمازش را برگرداند و اصلاً نباید پشت سر امامی که نماز مغرب را می خواند اقتدا کند؛ ولی فتوای نخست به حقیقت و صواب نزدیک تر است.

 فتوا با امضای شیخ ابن جبرین – در تاریخ2/11/1423[80] آیا بر مسافر واجب است که به نماز جماعت در مسجد شرکت کند؟           

س: آیا بر من واجب است که در سفر هنگامی که اذان را می شنوم، نمازم را با جماعت در مسجد بخوانم، یا این که نماز جماعت در مسجد در حق مسافر

 ساقط است؟ 

ج: اگر مسافر در مکانی ماندگار است بر او واجب است که همراه با مردم در مسجد نماز بخواند؛ اما اگر در مسیر باشد و بنابر ضرورتی توقف کند، آن وقت شرکت کردن در نماز جماعت در مسجد بر او لازم نمی شود، بلکه با همراهانش در همان جا نماز جماعت بخوانند.

شيخ ابن عثيمين – مجموع فتاوي و رسائل (15/419)[81] مسافر دو رکعت آخر را با امام مقیم می رسد، آیا به همین دو رکعت بسنده کند؟

س: به سوی مکه مکرمه بار سفر می بندم، در وقت نماز عصر در یکی از شهرهای مسیر توقف می کنم و به سوی مسجد می روم، می بینم که امام دو رکعت را خوانده است، به او اقتدا می کنم و دو رکعت باقیمانده را با او می خوانم .. با توجه به این که من مسافرم و مسافر نمازهای چهار ركعتي را دو رکعت می خواند، آیا می توانم به همراه امام سلام دهم؟ یا این که دو رکعت دیگر را خودم بخوانم و بدین صورت چهار رکعت را کامل کنم؟

ج: علمای ما گفته اند[1]:«اگر مسافربه امامی اقتدا کرد که نمازش را تمام می خواند پس باید نمازش را تمام بخواند»

بنابراین، اگر مسافر به امامی مقیم اقتدا کند، باید نمازش را تمام بخواند نه قصر، خواه مسافر به دو ركعت اول نماز رسيده باشد يا خير. در این مورد هیچ فرقی بین ظهر و عصر و عشاء وجود ندارد. ما این فتوا را حق می دانیم به دلیل عام بودن گفتار پیامبر صَلَّى اللَّهِ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ است که فرموده اند:[ فَمَا أَدْرَكْتُمْ فَصَلُّوا وَمَا فَاتَكُمْ فَأَتِمُّوا ] [2]  

 «آنچه که به امام رسیدید (با امام) بخوانید وآنچه را که نرسیدید (خودتان) کامل کنید». 

  به دلیل این که نماز مقتدی مرتبط با نماز امام است و مقتدی مأمور به اقتدا از امام می باشد و این یکی از موارد اقتدا به امام است.

 شیخ ابن عثیمین- مجموعه فتاوا و رسائل (15/268)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مراجعه شود به «المغنی» از ابن قدامه (رح) (2/63)
[2] بخاری(908،636) و مسلم(602)[82] حکم جمع دو نماز برای مسافری که در مكاني مقيم است.

س: برای مسافر کدام یک افضل تر است؟ در مکان اقامت بین ظهر و عصر، و یا مغرب و عشاء جمع کند؟ یا هر نمازی را در وقتش بخواند؟

ج: افضل این است که هر نمازی را در وقت خودش ادا كند، اگر برایش مشکل شود می تواند جمع نماید، زیرا طبق قول راجح، جمع در سفر، صرفاً جواز دارد، اگرچه مسافر در مسير راه نباشد.  

شیخ ابن عثیمین- مجموعه فتاوی و رسائل(15/419)[83] حکم ایجاد فاصله بین دو نمازی که مسافر می خواهد آنها را جمع کند؟

س: شخصی اراده ی سفری می کند، در وقت ظهر هنگامی که به فرودگاه می رسد، در آنجا می بیند که مردم در حال ادای نماز ظهر هستند، این شخص به همراه آنان نماز ظهر را می خواند و سپس سوار هواپیما می شود و نماز عصر را داخل هواپیما به نیت جمع کوتاه می خواند؛ حکم مسئله ي مذکور چیست؟

ج: از نظر ما نمی تواند جمع کند، چون یکی از شروط جمع، مواصله بین دو نماز است و نباید بین دو نماز فاصله ایجاد شود. از آنجا که این شخص بین دو نماز فاصله انداخته است نمی تواند جمع کند؛ در چنین صورتی براو لازم است که پس از فرود هواپیما و استقرار آن در پارگینگ، نماز عصر را ادا کند. اگر می ترسد که آفتاب قبل از فرود هواپیما غروب می کند، می تواند در داخل هواپیما و طبق حالات و شرايط آن نمازش را ادا کند.

 فتوا با امضای شیخ ابن جبرین. درتاریخ2/9/1424هـ ق<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:62.txt">حكم اهل فترت</a><a class="text" href="w:text:63.txt">آيا فردي نصراني كه دين اسلام به او نرسيده باشد و بميرد، از اهل جهنم است؟</a><a class="text" href="w:text:64.txt">حكم فرزندان كفار</a><a class="text" href="w:text:65.txt">حكم كسي كه در خردسالي بميرد</a><a class="text" href="w:text:66.txt">تأثير گناهان كبيره در ايمان</a><a class="text" href="w:text:67.txt">اعلاميه ي «انجمن مباحث علمي و افتا» در عق