 نابالغ، زن بالغ و دختر بچه‌‌ي نابالغ باشند، ترتيب گذاشتن آنها در جلوي امام به شكل ذيل خواهد بود: اول مرد بالغ، سپس پسر بچه‌ي نابالغ، آنگاه زن بالغه و پس از‌ آن دختر بچه‌ي نابالغه. و جنازه‌ي زن را طوري بگذارند كه ميانه‌ي او در مقابل سر مرد قرار بگيرد.

 اگر اموات از يك جنس باشند آنگاه آنها را به ترتيب علم و دانش در جلوي امام مي‌گذاريم؛ چون  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ در مورد شهداي احد كه در يك قبر دفن كرده شدند، پرسيد كدام يك از آنها قرآن را بيشتر بلد بود و اول او را در لحد مي‌گذاشت[1] و اين دلالت مي‌كند كه شخص عالم‌تر بايستي به امام نزديكتر شود.

شيخ ابن عثيمين- فتاوايي در احكام جنائز. ص (102)

  جمع و ترتيب: فهد السليمان.
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. بخاري (1343، 1347، 1348، 1353، 4079).[9] حكم اعلان جنس ميت در هنگام نماز جنازه

س: اعلان و بيان جنس مرده در وقت نماز جنازه- كه آيا مرد است يا زن- چه حكمي دارد؟

ج: خبر دادن از جنس ميت به وقت نماز خواندن بر آن، اگر مردم بي‌اطلاع باشند اشكالي ندارد، چون از اين طريق مردم مي‌دانند برايش دعاي مذكر بخوانند يا مؤنث؟ اگر جنس ميت را اعلان نكردند باز هم اشكال ندارد و در آن صورت نمازگزاراني كه جنسيت او را نمي‌دانند، دعا را به ميتي كه در جلويشان قرار دارد و حاضر است نيت مي‌كنند. در دعا از صيغه‌ي مذكر و مؤنث (اعفرله يا اغفرلها) استفاده بكنند، هر دو صورت جايز است. اگر بگويند: «اللهُمَّ اغفْرِله» منظور فرد حاضر در جلويشان است اعم از مذكر و مونث. و اگر بگويد: «اللهُمَّ اغفرلها» منظور جنازه‌اي است كه در جلويشان قرار دارد.

 شيخ ابن عثيمين- فتاوايي در احكام جنائزص(103)

 جمع و ترتيب: فهد السليمان.	[10] دفن چندين ميت در يك قبر

س: دختر بچه‌اي شش ماهه فوت مي‌كند و به همراه پسر بچه‌اي كه در شش ماهگي از شكم مادر سقط كرده است دفن كرده مي‌شود. آيا اين عمل جايز است و اگر جايز نيست پس حكم اين دو نفر كه در يك قبر هستند چيست؟

ج: حكم شرعي اين است كه هر ميتي جداگانه در يك قبر دفن شود، اين روش از زمان  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ تا به امروز بين مسلمانان معمول بوده است؛ اما اگر شرايط ايجاب كند كه دو نفر يا بيشتر در يك قبر گذاشته شوند اشكالي ندارد، چون در صحيحين ثابت شده است كه  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ دو نفر، حتي سه نفر از شهداي اُحُد را در يك قبر مي‌گذاشت.[1]

اين دختر بچه و جنين سقط شده كه در قبر گذاشته شده‌اند، اكنون كندن قبر آنها واجب نيست، چون الآن زمان گذشته است و از آنجا كه از حكم اين مسئله ناآگاه بوده‌ايد گناهي متوجه شما نمي‌شود. ولي شايسته است كسي كه عبادتي را انجام مي‌دهد ابتدا بايد حدود شرعي آن ‌را بداند تا مرتكب امر ناجايزي نشود.

  شيخ ابن عثيمين- فتاواي اسلامي(2/34) جمع و ترتيب: محمد المسند.
--------------------------------------------------------------------------------
[1] مراجعه شود به صحيح بخاري. حديث شماره‌‌ي (1343).[11] حكم شركت در تشييع جنازه‌ي قبرپرستان

س: الله تعالي فرموده است: [مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى مِنْ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحَابُ الْجَحِيمِ (١١٣)] [توبه: 113]

«براي پيامبر و مؤمنان شايسته نيست كه براي مشركان طلب آمرزش كنند، هر چند كه خويشاوند باشند، هنگامي كه براي آنان روشن شود كه (با شرك از دنيا رفته اند، و) آنها از اهل دوزخ هستند».

ظاهر آيه‌ي مذكور از طلب آمرزش براي مشركين هر چند كه خويشاوند هم باشند منع مي‌كند. پدران و خويشاوندان بسياري از ما اعراب باديه‌نشين به ذبح حيوان در نزد قبور گرفتار هستند و به آنها متوسل شده و براي آنها نذر مي‌  کنند و از آنها واسطه‌گري نموده و رهايي از مشكلات و شفاي بيماران را از آنها مي‌خواهند.

اينها بر همين حالت يعني با شرك از دنيا رفتند؛ در حالي كه كسي آنها را متوجه نكرد كه انجام نذور و دعا- چون عبادت هستند- جز براي الله، براي هيچ كس ديگري جايز نيست.

پس آيا در نماز جنازه‌ي افراد قبر پرست و نماز خواندن بر آنان و طلب آمرزش و قضاي حج آنها و صدقه‌دادن به اين‌گونه اشخاص جايز است؟

ج: كسي كه به حالت مذكور از دنيا برود، نماز خواندن بر او و شركت در تشييع جنازه‌اش جايز نيست. همچنين جايز نيست كه برايش دعاو طلب آمرزش نمود و يا حج فوت شده‌اش را قضا كرد و يا به او صدقه داد، چون اعمالي كه در زندگي انجام داده اعمالي شر‌ك آميز بوده است، اين درحالي است كه الله سبحانه و تعالي فرموده است:[ مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَلَوْ كَانُوا أُولِي قُرْبَى] [توبه: 113]

«شايسته‌ي پيامبر و مؤمنان نيست كه براي مشركان طلب آمرزش كنند، هر چند كه خويشاوند باشند».

از  رسول الله صَلَّى اللَّه عَلَيْهِ وَآله وَسَلَّمَ نيز ثابت است كه ايشان فرمودند: «أسْتَأذَنتُ رَبِّي فِي الإسْتِغْفَارِ لِأمِّيْ فَلَمْ يَاْذَنْ وَ اسْتَأذَنْتُهُ فِيْ زِيَارَةِ قَبْرِهَا فَأذِنَ لِيْ»[1]

«درمورد طلب آمرزش براي مادرم از الله تعالي اجازه خواستم، به من اجازه‌ي اين‌كار را نداد و از الله تعالي درباره‌ي رفتن به زيارت قبر مادرم اجازه خواستم به من اجازه داد». 

نمي‌توان از طرف آنها عذر پيش كرد و گفت كه هيچ‌كس نزد آنان نرفته است و براي آنها آشكار ننموده كه امور مذكور شرك است، زيرا دلايل قرآن واضح و روشن است و امروزه علما در هر كجا حضور دارند و آنها مي‌توانستند مسئله‌ي شرك را كه در آن گرفتار بودند از علما سؤال كنند، ولي آنها از حق روي برتافتند و بر شرك راضي و خرسند بودند.

وصلي الله علي نبينا محمد وآله وصحبه وسلم

 فتاواي انجمن دايمي بحوث علمي و افتا (9/12، 13).
--------------------------------------------------------------------------------
[1]. مسند احمد (2/441، 5/355، 359) و مسلم (976).[44] حكم كسي كه در خردسالي بميرد

س: گفته مي شود پس از تولد نوزاد بر پيشانيش نوشته مي شود نيك بخت است يا بدبخت، در اين صورت آنان كه در خردسالي بميرند حكمشان چيست؟

ج: در دنيا حكم چنين كودكاني حكم خانواده ي آنان است؛ اگر از مسلمانان بودند تشريفات ويژه ي مسلمانان از غسل و نماز در مورد آنان اجرا مي شود و در آخرت حكم مسلمانان را دارند، اگر از جمع مشركان باشند در امور دنيا همچون بقيه ي مشركان غسل و نماز ندارند؛ زيرا تابع مشركان هستند؛ بدليل اين كه پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در مورد كشته شده گان فرزندان مشركان فرمود: «هُم مِنهُم» ايشان از آنان هستند.[1] در آخرت نتيجه ي كارشان  به الله تعالي واگذار  مي شود؛ بدليل اين كه از پيامبر صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در مورد فرزندان مشركان پرسيده شد، فرمودند: « اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ»[2] الله تعالي داناتر است كه(در 