 توأم با انزال كفاره دارد و نمي دانست كه بدون انزال نيز حرام است، حكمش چيست؟

ج: اگر باورش اين بوده بر او گناهي نيست و كفاره اي نيز لازم نمي گردد؛ زيرا الله تعالي مي فرمايد: [رَبَّنَا لا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِينَا أَوْ أَخْطَأْنَا] ) پروردگارا! اگر ما فراموش كرديم و يا دچار اشتباه شديم ، ما را مؤاخذه نكن.
 (بقره،286) 

 شيخ ابن عثيمين –  مجموع فتاوي و رسائل(19/343)[66]آميزش در روزه ي قضايي

س: شخصي در حال قضا آوردن روزه ي رمضان در ماه شوال 1410هـ بود همسرش كه روزه نبود به او متعرض شد و در آن حال با همسرش آميزش نمود، حكمش چيست؟ 

ج: هر كس كه در غير رمضان روزه اش را با آميزش باطل كند، بر او واجب است كه يك روز بجاي آن قضا آورد و بر او كفاره اي لازم نمي گردد؛ چرا كه آميزش در رمضان صورت نگرفته است، و بايد شوهر و همسرش كه سبب اين كار بوده توبه كنند.

و بالله التوفيق، و صلي علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/319)<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:815.txt">شكستن روزه ي نفلي به خاطر خويشاوندان</a><a class="text" href="w:text:816.txt">كسي كه روزي معين را هميشه روزه مي گيرد و...</a><a class="text" href="w:text:817.txt">حكم روزه ي شش روز از شوال</a><a class="text" href="w:text:818.txt">حكم مقدم كردن شش روز شوال بر قضاي رمضان</a><a class="text" href="w:text:819.txt">حكم روزه گرفتنِ تنها روز عاشورا</a><a class="text" href="w:text:820.txt">حكم اهداي ثواب روزه براي ميت</a><a class="text" href="w:text:821.txt">حكم نماز تراويح</a><a class="text" href="w:text:822.txt">تعداد ركعات نماز تراويح</a><a class="text" href="w:text:823.txt">آيا خواندن نماز تراويح در منزل جايز است؟</a><a class="text" href="w:text:824.txt">حكم خواندن از روي قرآن در نماز تراويح</a><a class="text" href="w:text:825.txt">قضاي تراويح و چگونگي اداي آن براي زنان</a><a class="text" href="w:text:826.txt">جواز تراويح براي مسافر</a><a class="text" href="w:text:827.txt">مشروعيت تراويح در بيابان</a><a class="text" href="w:text:828.txt">حكم اعتكاف در غير رمضان</a><a class="text" href="w:text:829.txt">شرايط اعتكاف و ممنوعات آن</a><a class="text" href="w:text:830.txt">زمان شروع اعتكاف</a><a class="text" href="w:text:831.txt">زمان خروج از اعتكاف</a></body></html>[67 ] شكستن روزه ي نفلي به خاطر خويشاوندان

س: مردي عادت دارد كه روزهاي دوشنبه و پنج شنبه و ديگر روزهاي مستحب را روزه بگيرد، اگر يكي از روزها مصادف با جشن خانوادگي و يا مهماني بود، آيا بهتر است كه روزه اش را نگه دارد و از خويشاوندان معذرت خواهي كند يا اين كه روزه اش را افطار كند؟

ج: در اين صورت بايد بنگريم كه مصلحت چه مي طلبد، اگر ادامه ي روزه باعث رنجش و سوء ظن خويشاوندان مي گردد، مي تواند روزه را بشكند؛ روزه دار نفلي صاحب اختيار خويش است و با شكستن روزه از يك جهت اجابت دعوت نموده و از طرفي ديگر موجبات اُنس و محبت و استحكام روابط خانوادگي را فراهم نموده است، اما اگر او را معذور مي دانند و به او بدگمان نمي شوند، شكستن و يا ادامه ي روزه برايشان چندان مهم نيست، بهتر است كه روزه اش را كامل كند؛ زيرا الله تعالي مي فرمايد:  [وَلا تُبْطِلُوا أَعْمَالَكُمْ (٣٣)] (محمد،33) «اعمال خود را باطل نكنيد.»

و اگر در مهماني يا در عروسي روزه اش را شكست، نظر به مواظبت بر اعمال ، مستحب است كه روزه ي آن را قضا آورد.

با امضاي شيخ ابن جبرين- 12/11/1423هـ[68 ] كسي كه روزي معين را هميشه روزه مي گيرد و...

س: مردي روزهاي دوشنبه و پنجشنبه را روزه مي گيرد، او تصميم مي گيرد كه ظهر پنجشنبه به مسافرت برود و بدون نيت شبانه مبني بر روزه گرفتن آن روز، تا ظهر چيزي نمي خورد و قبل از سفر چيزي مي خورد و به سفر مي رود، آيا ثواب روزه ي آن روز كه در حال اقامت هميشه آن را روزه گرفته، به او مي رسد؟

ج: در حديث مرفوع آمده كه: « إذا مَرِضَ العَبْدُ أو سافر كتبَ الله لَُه ما كان يعملُه صحيحاً مُقيماً » [1]«هر گاه بنده اي بيمار شود و يا به مسافرت رود، اعمالي كه در حال صحت و اقامت انجام مي داده، برايش ثبت مي گردد.»

پس به آن مرد ثواب نيتش مي رسد، ليكن با اين كه ابتداي روز چيزي نخورده، آن روز، از روزه هايش شمرده نمي شود؛ زيرا روزه دار كسي است كه از ابتداي روز تا غروب همراه با نيت چيزي نخورد.

از گفتار و املاي، شيخ ابن جبرين
-------------------------------------------------------------------------------
[1] بخاري (2996) با اندكي تفاوت[‍69] حكم روزه ي شش روز از شوال.

س: نظر شما درباره 6 روز، روزه گرفتن از ماه شوال چيست؟ درمؤطا امام مالك آمده كه: امام مالك بن انس رضی الله عنه درباره ي روزه گرفتن 6 روز از شوال فرموده: ديده نشده كه شخصي از اهل علم و فقه آن را روزه بگيرد، و از هيچ يك از سلف نيز چنين چيزي به من نرسيده، اهل علم آن را مكروه دانسته و بدعت مي شمارند و از اين كه چيزي به رمضان منتسب شود كه از آن نيست بر حذر مي دارند، اين گفتار در مؤطا امام مالك شماره (228) جزء اول موجود است.

ج: ثابت است كه ابو ايوب«رضي الله عنه» مي گويد: رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمودند: «مَنْ صَامَ رمضان ثم أَتْبَعَهُ سِتًّا من شَوَّال فَذَاكَ صِيَامُ الدَّهْر» [1] «هر كس ماه رمضان و در پي آن شش روز از شوال را روزه بگيرد، آن برابر است با روزه ي دهر ( تمام عمر)».

اين حديث صحيح دلالت دارد كه روزه گرفتن شش روز از شوال سنت است، امام شافعي، احمد و گروهي از پيشوايان و علما به آن عمل كرده اند، و درست نيست كه اين حديث با تعليل برخي از علما مقابله شودكه مي گويند: امكان دارد كه افراد جاهل آن را از رمضان تصور كنند، و يا آن را واجب بدانند، يا به بهانه ي اين كه از علماي گذشته نقل نشده است كه آنرا روز گرفته باشند، اين ظن و گمانها ياراي مقابله با سنت صحيح را ندارد، و آن كه مي داند حجت است بر كسي كه نمي داند. 

و بالله التوفيق، و صلي علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

فتاواي انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/389/390 )
--------------------------------------------------------------------------------
[1] احمد (5/417، 419) مسلم (1164) و غيرهما [70 ] حكم مقدم كردن شش روز شوال بر قضاي رمضان.

س: آيا كسي كه ده روز از رمضان را بنا بر عذر شرعي افطار نموده است، پس از اتمام ماه رمضان شش روز شوال را روزه بگيرد، سپس قضاي رمضان را بجا آورد ثوابش مانند كسي است كه ماه رمضان را كامل روزه گرفته و سپس شش روز شوال را روزه گرفته كه در واقع تمام دهر را روزه گرفته است؟

ج: تقدير ثواب اعمال در اختيار الله تعالي است، مادام كه بنده جوياي اجر، از الله تعالي باشد و در طاعت و عبادت بكوشد، الله تعالي مزدش را ضايع نمي كند؛ رب العالمين مي فرمايد:[ إِنَّا لا نُضِيعُ أَجْرَ مَنْ أَحْسَنَ عَمَلا] 

 [ما پاداش نيكو كاران را ضايع نخواهيم كرد.] (كهف، آيه 30)

كسي كه قضاي رمضان بر او لازم است بهتر آن است كه ابتدا روزه هاي قضايي را كامل نموده سپس شش روز شوال را روزه بگيرد؛ زيرا اگر شش روز شوال بر روزهاي قضا مقدم شود- با حديث پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كه فرموده است كه شش روز  شوال بعد از تكميل روزه ي ماه رمضان باشد- از نظر ترتيب مطابقت نمي كند.

و ب