وانها کردیم، آنگاه به استخوانها گوشتی پوشاندیم، سپس آن را آفرینشی دیگر دادیم [و در آن روح دمیدیم]، پس والا و دارای خیر فراوان است، الله که بهترین آفرینندگان است»

در مورد آفرینش همسر آدم (حوا)، الله تعالی بيان داشته است كه او را از آدم آفرید.« يَا أَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّكُمُ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ نَفْسٍ وَاحِدَةٍ وَخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالا كَثِيرًا وَنِسَاءً وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِي تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالأرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيبًا (١) » [النساء]

« ای مردم! از پروردگارتان بترسید که شما را از یک نفس آفرید و همسرش را از او آفرید و از آن دو، مردان و زنان بسیاری را منتشر ساخت، و بترسید از آن خدا که از یکدیگر به نام او سؤال می کنید و بترسید از قطع خویشاوندی، همانا الله تعالی مراقب شماست.»

 وبالله التوفیق، و صلی الله علی نبینا محمد و آله و صحبه أجمعین

انجمن دائم پژوهشهای علمی و افتاء(2/308،309 )
-------------------------------------------------------------------------------
 
[1]  أحمد (1/44)، مؤطا مالک(898)، أبوداود (4703)، ترمذی (3075)، و گفته" حدیث حسن" حاکم(1/27)، و(2/544،324)، الآجری فی " الشریعة" (1/44)    ابن منده فی "الرد علی الجهمیة" (28)

[2]  " التمهید" با اندکی تفاوت (6/6)

[3]  انسان در آغاز آفرينش، خاك بوده (حج/5) سپس با آب آميخته شده است و به صورت گل در آمده است (انعام/2) و بعد به صورت گل بدبو يا لجن تغيير شكل داده (حجر/28) سپس حالت چسبندگي پيدا كرده است (صافات/11) و بعد گل خشكيده و سفال گونه اي شده است كه اين آيه بدان اشاره دارد. اما هريك از اين مراحل چه اندازه طول كشيده است، و اين حالتهاي انتقالي تحت چه عواملي به وجود آمده است، و نفخه ي رباني چيست و كي به كالبدش دميده شده است (حجر/29) از حوزه ي علم بشر خارج است و آن را الله تعالي مي داند و بس. [تفسير نور، دكتر مصطفي خرمدل، ص1137، نشر احسان، چاپ ششم1387،تهران] [72 ] حكم اهداي ثواب روزه براي ميت

س: آيا اهداي ثواب روزه براي مرده جايز است؟

ج: بنا بر نظريه ي صحيح از اقوال علما اهداي ثواب روزه ي نفلي براي مرده جايز است، در واقع خود روزه صحيح است و اهداي ثواب آن جايز مي باشد.

  شيخ ابن جبرين، فتاوي الصيام، جمع راشد الزهراني، ص(124)[73 ] حكم نماز تراويح

س: نماز تراويح سنت است يا بدعت؟

ج: نماز تراويح سنت پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ است، عمل صحابه مبني بر خواندن نماز تراويح معروف و مشهور است، امت از زمان اصحاب تا امروز به آن عامل بوده اند؟

اولين كسي كه بعد از وفات رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مردم را به نماز شب – تراويح – يكجا جمع نمود – و دستور داد پشت سر يك امام نماز بخوانند – عمر«رضي الله عنه» بود كه ايشان جزو خلفاي راشدين هستند. هيچ كس منكر تراويح نيست مگر اهل بدعت و روافض.

و بالله التوفيق، و صلي علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

فتاوي انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (10/392 )[74] تعداد ركعات نماز تراويح.

س: علماي بزرگوار در مورد نماز تراويح چه مي گويند: كه آيا بيست ركعت است يا هشت ركعت؟

چنانچه سنت هشت ركعت است چرا در مسجد نبوي بيست ركعت مي خوانند كه بنابر همين عمل مردم عوام استدلال مي كنند كه بيست ركعت سنت است.

ج: نماز تراويح سنت رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ است احاديث بيانگر اين مطلب هستند كه پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ چه در رمضان و چه در غير رمضان از يازده ركعت بيشتر نمي خواندند.

ابوسلمه از عائشه«رضي الله عنها» پرسيدند كه كيفيت نماز رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در ماه رمضان چگونه بوده است؟ عائشه فرمودند: پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ چه در رمضان و چه در غير رمضان بيش از يازده ركعت نماز نمي خواند؛ 

(اول) چهار ركعت نماز مي خواند كه از خوبي و طولاني بودن آن سوال نكن، سپس چهار ركعت ديگر مي خواند كه از خوبي اداي آن وطولاني بودنش مپرس، سپس سه ركعت ديگرمي خواند. عائشه مي گويد: به رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ گفتم: آيا قبل از آنكه نماز وتر را بخوانيد مي خوابيد؟ پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمودند:[ يا عائشةُ إِنَّ عيْنَيَّ تَنامانِ وَلا يَنامُ قلبي] [اي عائشه: چشمانم مي خوابند و قلبم بيدار است.][1] (متفق عليه) 

در بعضي روايات آمده است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در بعضي شبها سيزده ركعت مي خواندند. با توجه به روايت سيزده ركعت، روايت عائشه«رضي الله عنها» كه فرمودند: پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در رمضان و در غير رمضان بيش از يازده ركعت نماز نمي خواندند- حمل بر عمل رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در اغلب اوقات مي شود؛ تا بين احاديث جمع شود. 

بايد دانست كه بيشتر از يازده ركعت و سيزده ركعت خواندن هيچ اشكالي ندارد؛ زيرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نماز شب را محدود به ركعات مشخصي نكرده اند، بلكه برعكس زماني كه از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ در مورد نماز شب پرسيده شد، فرمودند:« مَثْنَي مَثْنَي؛ فإذا خَشِيَ أحَدُكُم الصُّبْحَ صَلَّي رَكْعَهً واحِدَه تُوتِرُ لَهُ مَا قَدْ صَلَّي »[2]

[نماز شب دو ركعت، دو ركعت است، پس هر گاه يكي از شما بيم آن را داشت كه وقت نماز صبح فرا برسد يك ركعت نماز بخواند و با آن نمازهاي قبليش را وتر كند.]

[ البته با توجه به بقيه ي احاديث جايز است نماز وتر، سه يا پنج يا هفت يا نه ركعت خوانده شود] با اين توضيح به اين نتيجه مي رسيم كه نماز شب- تراويح – محدود به عدد مشخص نيست، بنابراين نماز شب در رمضان و غير رمضان محدود نيست بلكه امر، وسيع است و به هر تعداد كه مي توانند بخوانند.

و بالله التوفيق، و صلي علي نبينا محمد و آله و صحبه و سلم

 فتاوي انجمن دايمي مباحث علمي وافتا (7/196-194)
--------------------------------------------------------------------------------
[1]  «مؤطا امام مالك » 1/10(163)، بخاري(1147)، وأطرافه عنده، مسلم(738).
[2] متفق عليه، بخاري (472/990 )، مسلم[75] آيا خواندن نماز تراويح در منزل جايز است؟

س: بهتر است نماز تراويح را در مسجد همراه امام بخوانيم يا در منزل؟ با توجه به اين كه مقتدي هستم و دوست دارم خودم قرآن را بخوانم تا اين كه از ديگري بشنوم، چنانچه نماز تراويح را در منزل بخوانم گناهكار مي شوم يا خير؟

ج: نماز تراويح نفل است خواندن آن در منزل هيچ اشكالي ندارد، اما خواندن آن در مسجد همراه امام به تأسّي از پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ و اصحاب، افضل است. 

و بدليل قول رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ - زماني كه دربعضي شبها تا يك سوم شب نماز تراويح را امامت مي كرد – بعضي از اصحاب به او مي گفتند: اگر مي شد تمام شب را براي ما نماز نافله مي خوانديد – پيامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فرمود: « مَنْ قَامَ مع الإمام حتي يَنْصَر