َرِيبٌ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِينَ (13)]:

 (اي مؤمنان آيا شما را به معامله‌اي رهنمود سازم كه شما را از عذاب بسيار دردناك نجات مي‌دهد؟ (و آن اين است كه) به الله و پيامبرش ايمان مي‌آوريد، و در راه الله با مال و جان جهاد مي‌كنيد اگر بدانيد اين براي شما از هر چيزي بهتر است. (اگر اين تجارت را انجام دهيد الله) گناهان‌تان را مي‌بخشايد و شما را به باغ‌هاي بهشتي داخل مي‌گرداند كه از زير آن جويبارها روان است، و شما را در منازل و خانه‌هاي خوبي جاي مي‌دهد كه در باغ هاي بهشت جاويدان و ماندگار، واقع شده‌اند. پيروزي و رستگاري بزرگ همين است (گذشته از اين نعمت‌ها) نعمت ديگري كه دوست مي‌داريد پيروزي از جانب الله است و فتح نزديكي است (منظور فتح مكه) و اين مژده را به مؤمنان بده).«صف/10-13»

در اين آيات الله‌تعالي ما را راهنمايي مي‌كند كه ايمان به الله و رسولش و جهاد در راه الله تجارتي بزرگ است كه انسان را از عذاب دردناك قيامت مي‌رهاند. در اين آيات تشويق‌هاي زيادي براي ايمان آوردن و جهاد وجود دارد، بديهي است كه ايمان به الله و رسولش وحدانيت او و خالص گرداندن عبادت براي او را تضمين مي‌كند. همان گونه كه متضمن اداي فرايض و ترك محرمات مي‌گردد. جهاد در راه الله نيز به نوبه‌ي خود در زير مجموعه‌ي آن قرار مي‌گيرد چرا كه از بزرگترين فرايض و شعاير اسلامي است. 

  الله‌تعالي بطور خاص بحث جهاد را مطرح مي‌كند تا عظمت آن را ياد آور شود و تشويق و ترغيبي براي مصالح بزرگي كه شرح بيشتر آن‌ها ذكر شد، باشد. سپس پروردگار به ذكر وعده‌هايي كه به مؤمنان داده مي‌پردازد و از بخشش و مغفرت گرفته تا خانه‌هاي ايمن در دارالكرامة(بهشت) را متذكر مي‌شود تا اشتياق آن‌ها را در راه جهاد دو چندان كند و بر رغبتشان بيافزايد و بين شان رقابتي در اين راه ايجاد شود. پس از آن به پيش پرداختي كه موجب رضايت و خشنودي آن‌ها خواهد شد،اشاره مي‌كند و آن‌هم پيروزي بر دشمنان و فتح زود هنگام مؤمنان است كه خود نهايت تشويق و ترغيب است.

احاديث اين موضوع: در صحيحين از سهل ابن سعد رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند:[رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا،وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا الْعَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ الْغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنْ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا ] 

«يك روز پاسداري از مرزهاي اسلام از دنيا و آن چه در دنياست بهتر است و تازيانه‌اي كه يكي از شما در راه الله براي رسيدن به بهشت خورده باشد، از دنيا و هر چه در دنياست، بهتر است. يك صبح و يا يك شب در راه الله بودن از دنيا و آن چه در دنياست، بهتر است).[1]

  از ابوهريره رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمود: [مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَنْ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ كَمَثَلِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ وَتَوَكَّلَ اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِهِ بِأَنْ يَتَوَفَّاهُ فَيُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ أَوْ يُرْجِعَهُ سَالِمًا بِمَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ] 

«مثل مجاهدان در راه الله- الله‌تعالي خود داناتر است كه چه كسي در راه او جهاد مي‌كند- بسان روزه دار شب زنده دار است الله‌تعالي خود تعهد نموده است كه اگر مجاهد راهش را بميراند او را وارد بهشت سازد و (اگر زنده نگه دارد) سالم و تندرست، همراه پاداش يا غنيمت (به خانه) برگرداند).[2]

 مسلم در  صحيح خود اين حديث را تخريج كرده است و در آن چنين آمده كه: [تَضَمَّنَ اللَّهُ لِمَنْ خَرَجَ فِي سَبِيلِهِ لَا يُخْرِجُهُ إِلَّا جِهَادًا فِي سَبِيلِي وَإِيمَانًا بِي وَتَصْدِيقًا بِرُسُلِي فَهُوَ عَلَيَّ ضَامِنٌ أَنْ أُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ أَوْ أَرْجِعَهُ إِلَى مَسْكَنِهِ الَّذِي خَرَجَ مِنْهُ نَائِلًا مَا نَالَ مِنْ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ] [3]

«الله تعالی براي كسي كه در راه الله خارج شود و اين خروجش فقط در راه الله و ايمان به او و تصديق پيامبرانش باشد، تضمين مي‌كند كه او را وارد بهشت گرداند و يا او را به منزلي كه از آن خروج كرده با پاداش و غنيمت باز گرداند».

 باز ابوهريره رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ روايت مي‌كند كه فرمود:[ مَا مِنْ مَكْلُومٍ يُكْلَمُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِلَّا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَكَلْمُهُ يَدْمَى اللَّوْنُ لَوْنُ دَمٍ وَالرِّيحُ رِيحُ مِسْكٍ] [4] 

«هيچ كس نيست كه در راه الله جراحتي برداشته باشد مگر اين كه در قيامت حاضر مي‌شود در حالي كه از زخمش خون جاري است، رنگش، رنگِ خون است و بويش بوي مُشك». (متفق عليه)

از انس رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند :[ جَاهِدُوا الْمُشْرِكِينَ بِأَمْوَالِكُمْ وَأنفُسِکُم وَأَيْدِيكُمْ وَأَلْسِنَتِكُمْ] «با مال و جان و دست و زبان خود با مشركان جهاد كنيد».[5] 

ابوعبس بن جبر انصاري رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت مي‌كند كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند [مَا اغْبَرَّتْ قَدَمَا عَبْدٍ فِى سَبِيلِ اللَّهِ فَتَمَسَّهُ النَّارُ ]

«گام‌هاي هر كس كه در راه الله غبار آلود شود به آتش جهنم عذاب نخواهد شد».[6] 

بخاري اين حديث را در صحيحش آورده و نيز در آن از ابوهريره رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت است كه رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند: [إِنَّ فِى الْجَنَّةِ مِائَةَ دَرَجَةٍ أَعَدَّهَا اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِينَ فِى سَبِيلِ الله؛ مَا بَيْنَا الدَرَجَتَيْنِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ]

«در بهشت صد درجه است كه الله آن را براي مجاهدان در راه خود تدارك ديده است. و فاصله ميان ‌هر درجه تا درجه ديگر به اندازه فاصله‌ي بين آسمان و زمين است».[7]

در صحيح مسلم نيز از ابوهريره رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ روايت است كه فرمودند: [مَن ماتَ و لم يَغزُو و لم يُحدِّث به نفسَهُ مات على شُعبَةٍ من نِفَاق ] «هركس بميرد و جهاد نكند و يا قصد آن را هم نكند بر شعبه‌اي از نفاق مرده است».[8]

 از عبدالله ابن عمر رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُما روايت است: كه از رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ شنيدم كه مي‌فرمود: [إِذَا تَبَايَعْتُمْ بِالْعِينَةِ وَأَخَذْتُمْ أَذْنَابَ الْبَقَرِ وَرَضِيتُمْ بِالزَّرْعِ وَتَرَكْتُمْ الْجِهَادَ سَلَّطَ اللَّهُ عَلَيْكُمْ ذُلًّا لَا يَنْزِعُهُ حَتَّى تَرْجِعُوا إِلَى دِينِكُمْ]

«هر‌گاه معامله‌ي عينه كرديد و دم گاو را گرفتيد(كنايه از اهميت فوق العاده به كشاورزي است) 