به خود مشغول داشته است [تا زمانی که می‌میريد] به گورستانها مي‌رويد).»

 مرد روستايي پس از شنيدن اين آيات گفت: سوگند به الله که زیارت کننده (کسی‌که در قبر گذاشته ‌می‌شود) درآن مقیم نخواهد ماند! چون کسی که زیارت می‌کند، می‌رود پس ناگزیر ‌برانگیخته شدن از قبرها در پيش است و این درست است. پس باید از چنین جملاتی پرهیز‌ شود، چون قبر آخرین جایگاه‌ نیست، بلکه آخرین جایگاه بهشت یا دوزخ در قیامت است.

 شیخ ابن عثیمین(الفاظ ومفاهم فی میزان الشریعةص(29)[6] حکم تأخیر ازدواج دختران به دلیل این که فارغ التحصیل نشده اند.

س: امروزه رایج است که دختران یا پدرانشانبه خواستگاران جواب رد می دهند؛ به این دلیل که دختر هنوز مشغول تحصیل در دبیرستان یا در دانشگاه است. ممکن است که خیلی از دختران در این میانپا به سن سی سالگی گذاشته باشند؛ اما به بهانه ي ادامه ي تحصیل تن به ازدواج نمی دهند، شریعت اسلام در این مورد چه دستوری دارد؟لطفاً در این مورد ارشاد و راهنمایی لازم را بیان کنید.

ج: از نظر اسلام چنین کاری بر خلاف دستورات پیامبرصَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ است زیرا رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَفرموده اند:[إِذَا أَتَاكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَخُلُقَهُ فَزَوِّجُوهُ][1]

« هر زمان شخصی که شما دین و اخلاق او را می پسندیدید برای خواستگاری آمد او را به عقد دخترتان در آورید»

وهمچنین رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرمودند:[ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ؛ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ ] [2]

[ای جوانان هر کس از شما توان ازدواج دارد باید ازدواج کند؛ زیرا ازدواج سبب حفاظت چشم و مایه ي پاکی و عفّت شما خواهد شد.]

در ازدواج خوبیهایی است که افراد مجرد از آن محروم هستند.

 سفارش من به برادران مسلمانی که اولیا و سرپرست دختران هستند و همچنین به خود خواهران عزیز، این است که بخاطر ادامه ي تحصیلات و تدریس، مانع ازدواج نشوند. دختران می توانند با همسران خود قبل از ازدواج شرط بگذارند که به آنها اجازه دهند تا تحصیلات خود را تکمیل کنند. همچنین خواهرانی که مشغول تدریس هستند به خواستگار خود جواب مثبت دهند؛ مشروط بر این که شوهر مانع تدریس همسرش نشود، البته خیلی خوب است که این شرط را به مدت یک یا دو سال، وتا زمانی که بچه دار نشده اند، تعيین کنند؛زیرا وقتی که بچه دار شدند وظیفه ي اصلی مادر، رسیدگی به فرزندان وتربیت آنان است. از نظر اسلام زن می تواند در رشته هایی که نیاز جامعه ی اسلامی است مانند: پزشکی تحصیلات عالی داشته باشد، اما تحصیلات زنان در رشته هایی که جامعه بدان نیاز ندارد، وجود فارغ التحصیلان مرد کفایت می کند. اين از مواردی است که باید بررسی شود، از دیدگاه من وقتی که زن مقطع ابتدایی را پشت سر گذاشت و با خواندن و نوشتن آشنا شد به گونه ای که توانست تفاسیر و احادیث را به راحتی مطالعه کند و بفهمد کفایت می کند. البته در رشته های تحصیلیی که چاره ای جز این نیست که دختران مسلمان بنا به نیاز جامعه تحصیلات عالی داشته باشند، مانند: رشته ي پزشکی و برخی رشته های دیگر، زنان تحصیلات خود را ادامه دهند و تکمیل کنند مشروط بر این که مسائل شرعی رعایت شود و از اختلاط بین زن و مرد جلوگیری شود.

 ابن عثیمین- رسالة: اسئلة مهمة (27،26)

س2: امروزه رایج است که دختران با پدرانشان به خواستگار جواب رد می دهند به این دلیل که دختر مشغول تحصیل در دبیرستان یا در دانشگاه است، ممکن است که خیلی از دختران در این میان پا به سن سی سالگی گذاشته اند؛ اما به بهانه ي ادامه ي تحصیل ازدواج نمی کنند، دستور اسلام در این مورد چیست؟

لطفاً در این مورد ارشاد و راهنمایی لازم را بیان کنید.

ج2: نصیحت من به پسران و دختران جوان این است که به محض فراهم شدن اسباب ازدواج، عروسی کنند.

بدین دستور رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ که فرمود:[ يَا مَعْشَرَ الشَّبَابِ مَنِ اسْتَطَاعَ مِنْكُمُ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ؛ فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ، وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ] [3]

 [ای جوانان هر کس از شما توان ازدواج دارد باید ازدواج کند، زیرا ازدواج سبب حفاظت چشم و مایه ي پاکی و عفت است. هر کس که توان ازدواج ندارد روزه بگیرد؛ زیرا روزه شهوت را از بین برده و نیروی جنسی را کنترل می کند.]

رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده اند:[ إِذَا خَطَبَ إِلَيْكُمْ مَنْ تَرْضَوْنَ دِينَهُ وَخُلُقَهُ فَزَوِّجُوهُ إِلَّا تَفْعَلُوا تَكُنْ فِتْنَةٌ فِي الْأَرْضِ وَفَسَادٌ عَرِيضٌ] [4]

 [هر زمان شخصی که شما دین و اخلاق او را می پسندید برای خواستگاری نزد شما آمد او را داماد کنید و گرنه فتنه و فساد در زمین فرا گیر خواهد شد.] 

 رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ فرموده اند:[ تَزَوَّجُوا الْوَدُودَ الْوَلُودَ فَإِنِّي مُكَاثِرٌ بِكُمْ الْأُمَمَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ][5]

 [ با زنانیازدواج کنید که بسیار با محبت هستند و فرزندان زیادی متولد می کنند؛ زیرا منِ رسول الله در روز قیامت در مقابل امت های دیگر به کثرتِ شما افتخارمی کنم.]

 بدون تردید در ازدواج منافع و مصالح زیادی وجود دارد. همان گونه که رسول الله صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَآلِهِ وَسَلَّمَ به آن اشاره نموده اند: از جمله حفاظت نگاه و عورت، كثرت افراد امت، ایمنی از فساد و عواقب خطرناک آن.

الله به همه توفیق دهد آنچه را که به صلاح دین و دنیایشان است به دست آورند.

 شیخ ابن باز- مجلة الدعوة شماره(117)

س3: دختری هستم که در کوچکی بسیار خوشبخت و سعادتمند بودم تا جایی که دختران دیگر به من رشک می بردند. اکنون که به سن ازدواج رسیده ام؛ برایم چندین خواستگار آمده است؛ اما پدرم به این دلیل که درس می خوانم به آنان جواب رد داده است. در حالی که من می خواهم ازدواج کنم. در این مورد با پدر و مادرم صحبت کرده ام، ولی آنان اصرار دارند که درسم را بخوانم و ازدواج نکنم.

آیا می توانم بدون رضایت پدر و مادرم ازدواج کنم؟لطفاً مرا راهنمایی کنید که چکار باید بکنم؟

ج: بدون تردید ممانعت پدرتان از ازدواج شما با کسی که هم کفو و متناسب با شأن و شخصیت شماست؛ کاری ناجایز و حرام است. باید دانست که ازدواج مهمتر از درس خواندن است، در حالی که درس خواندن منافاتی با ازدواج ندارد. شما می توانید هم ازدواج کنید و هم به درس خود ادامه بدهید، شما برای حل مشکلتان به دادگاه مراجعه کنید تا به موضوع شما رسیدگی شود. رأی نهایی در این مورد از طرف دادگاه صادر خواهد شد.

فتوا با امضای شيخ ابن عثیمین- جمع وترتیب از أشرف بن عبد المقصود(2/754)
--------------------------------------------------------------------------------
[1] تخريج حديث در فتواي