 آينده شان بخشيده شده؟ 
يکي از ايشان گفت: من هميشه در تمام عمر تمام شب را نماز مي گزارم.
ديگري گفت: من تمام عمر روزه ميگيرم و سومي گفت: من از زنها دوري گزيده و هرگز ازدواج نمي کنم.
رسول الله صلي الله عليه و سلم آمده فرمود: (أنتم الذين قلتم كذا وكذا؟ أما والله إني لأخشاكم لله وأتقاكم له، لكني أصوم وأفطر، وأصلى وأرقد، وأتزوج النساء، فمن رغب عن سنتي فليس مني) [بخاري] يعني: "شما همان کساني هستيد که چنين و چنان گفتيد؟ اما بخدا سوگند که من از همه ي شما از خدا بيشتر ترسيده، و از همه ي شما پرهيزگارترم. و من هم روزه مي گيرم و هم نمي گيرم و نماز مي خوانم و خواب هم مي شوم و زنان را به نکاح ميگيرم، و کسيکه از سنت و طريقه ي من رويگرداند از من نيست."
***
اعتدال يا ميانه روي چيست؟
اعتدال به معني ميانه روي و رعايت حد وسط در كارهاست، كه بهترين شيوه است كه فرد مؤمن براي بجا آوردن واجباتي كه در رابطه با پروردگار خويش، با نفس خود و با ديگران، بر عهده دارد را مي تواند دنبال نمايد.

پيامبر صلى الله عليه و سلم به اعتدال در هر چيز سفارش نموده است؛ جايي كه مي فرمايد: (القَصْدَ القَصْدَ، تبلغوا (أي الزموا التوسط في تأدية أعمالكم تحققوا ما تريدونه على الوجه الأتم)) [بخاري و احمد] يعني: "ميانه روي ميانه روي، تا برسيد( يعني در انجام اعمال تان ميانه روي پيشه كنيد تا به چيزي كه مي خواهيد به بهترين وجه دست يابيد."
اعتدال يا ميانه روي يا حد وسط، در هر كاري فضيلتي است پسنديده. رفتاري است كه شايسته است مسلمان در زندگي اش از هر نظر به آن آراسته گردد؛ از جمله در عبادت هايش، در كارها و خرج و مخارجش، در خورد و نوش و باقي مسائل زندگي. 

انسان مسلمان تمام فرايض و نوافلي را كه بر عهده دارد بدون آنكه بيش از آنچه مي تواند بر نفس خود تكليف وارد آرد. پيامبر صلي الله عليه و سلم در اين زمينه فرموده است:  (إن الدين يُسْرٌ و لن يُشَادَّ الدينَ أحدٌ إلا غلبه فسددوا و قاربوا و أبشروا، و استعينوا بالغُدْوَة (سير أول النهار) و الرَّوْحَة (السير بعد الظهيرة)، و شيء من الدُّلجة (سير آخر النهار)) [بخاري] يعني: " دين آسان است و كسي آن را سخت نمي گيرد مگر آنكه او را مغلوب سازد، پس درست كرداري را پيشه نموده و ميانه روي نماييد و بشارت دهيد و ياري بگيريد از سير و حركتي در بامدادان، و حركتي در پس از نيم روز و اندكي حركت در آخر شب."
نتيجه اينكه: از بجاآوردن عبادات بگونه اي پيوسته و در زمان هايي كه سرحال و شاداب هستيد بهره بگيريد.

اعتدال رسول خدا صلى الله عليه و سلم:
انسان مسلمان سرمشق خويش را از پيامبر صلى الله عليه و سلم برمي گيرد. آنحضرت صلي الله عليه و سلم در تمام مسائل زندگي انساني ميانه رو و متعادل بودند؛ در نماز، در خطبه هايش كه نه طولاني و نه كوتاه بودند، در روزه گرفتن كه چند روز را روزه گرفته و چند روز را روزه نمي گرفت، بخشي از شب را بيدار مي ماند و بخش ديگر را مي خوابيد.

انواع اعتدال:
اعتدال خلق و خويي است كه در همه ي تاثير داشته و به همين سبب انواع بسيار دارد:
اعتدال در خرج و مخارج:
اعتدال و ميانه روي در خرج و مخارج زماني ميسر مي شود كه از اسراف و از بخل و خساست بدور باشد. پروردگار متعال مي فرمايد: {و لا تجعل يدك مغلولة إلى عنقك و لا تبسطها كل البسط فتقعد ملومًا محسورًا} [اسراء: 29] يعني: "و دستت را به گردنت زنجير مكن و بسيار [هم] گشاده‏دستى منما تا ملامت‏شده و حسرت‏زده بر جاى مانى".
اعتدال در صرف نمودن مال از صفات عبادالرحمان و درستكاراني است كه خداوند متعال در قرآن اينگونه آنان را مدح مي نمايد: {و الذين إذا أنفقوا لم يسرفوا و لم يقتروا و كان بين ذلك قوامًا} [فرقان: 67] يعني: "و كسانى‏اند كه چون انفاق كنند نه ولخرجى مى‏كنند و نه تنگ مى‏گيرند و ميان اين دو [روش] حد وسط را برمي گزينند".
پيامبر خدا صلي الله عليه و سلم نيز بسيار بر ميانه روي در دخل و خرج تاكيد داشته و مي فرمايد: (الاقتصاد في النفقة نصف المعيشة) [خطيب] يعني: " صرفه جويي(اقتصاد) در خرج و مخارج نصف گذران زندگي است."
اقتصاد و صرفه جويي در خرج و مخارج از فرد را مشكل تنگدستي و دست دراز كردن پيش ديگران مصون مي دارد. از رسول خدا صلي الله عليه و سلم روايت شده كه فرموده اند: (ما عال من اقتصد) [احمد] يعني: " آنكه صرفه جويي كند، تهي دست نمي شود."، مقصود اينست كه هركس در خرج و مخارج خويش اعتدال را مراعات كند به فقر و تهي دستي مبتلا نمي گردد و بالعكس آنكه در خرج نمودن پول و دارائي اش زياده روي نمايد، طبعاً اين زياده روي او را به سوي فقر و محتاج ديگران بودن سوق داده و وي را به سربار ديگران تبديل مي نمايد.

اعتدال در خورد و نوش:
فرد مسلمان در غذا و نوشيدني اش ميانه روي و اعتدال را رعايت كرده و به اندازه ي نياز مصرف ننموده و از حد و اندازه ي لازم نمي گذرد. پيامبر صلي الله عليه و سلم از اسراف در خورد و نوش نهي فرموده اند: (ما ملأ آدمي وعاءً شرًّا من بطن، بحسب ابن آدم أكلات يُقِمْنَ صُلْبَه، فإن كان لا محالة، فثلث لطعامه، و ثلث لشرابه، و ثلث لنَفَسِه) [ترمذي و ابن ماجه] يعني: " هيچ آدمي ظرفي پر نکرد که بدتر از شکم باشد، براي آدمي بسنده است چند لقمه ي که قامت او را استوار نگه دارد. اگر خواهي نخواهي باشد، بايد يك سوم آن براي طعام يك سوم آن براي آبش و يك سوم هم براي نفسش باشد."

اعتدال در پوشش:
مسلمان شايسته است كه در پوشيدن لباس نيز ميانه روي را از ياد نبرد؛ آنچنان زياده روي نمي كند كه به خود نازيده و فخر بفروشد؛ و تن خويش را نمايشگاه لباس هايي براي فخر فروختن ميان مردم نگرداند.
پيامبر صلى الله عليه و سلم از اين عمل نهي فرموده است: (من لبس ثوب شهرة ألبسه الله يوم القيامة ثوبًا مثله، ثم تلهب فيه النار) [ابوداود و ابن ماجه] يعني: " آنكه لباسي شهره (يعني: مشهور به رسوايي و زشتي) بپوشد، خداوند در روز قيامت لباسي همانند آن را بر تن او نموده و آنگاه زبانه ي آتش از آن برمي خيزد."
اين گفته به اين معني نيست كه مسلمان بايد لباس هاي زشت و وصله دار بپوشد، بلكه بر او لازم است كه در لباس و پوشاك خويش نيز جانب ميانه روي و صرفه جويي را، از بابت قيمت، رنگ و اندازه ي آن، نگاه داشته و از گشاد و چسبيدگي آن بپرهيزد. چنانچه گفته اند: (جامه اي را بر تن كن كه بي خردان تحقيرت نكنند و دانايان بر تو خرده نگيرند.)

اعتدال در كار و در استراحت: 
مسلمان در كار كردن نيز اعتدال و ميانه روي پيش مي گيرد و تن خود را فرسوده و كوفته نمي كند. نمي گذارد كار بر عبادات و ديگر وظايف ضروري اش تاثير نامطلوب بگذارد.
با احساس خستگي شديد در كار، دست كشيده و استراحت نمايد تا بتواند كارش را به نحو مطلوب ادامه دهد. طبق حديثي كه قبلاً اشاره شد: "إن لبدنك عليك حقًّا" : جسمت نيز بر تو حقي دارد.

بهره گرفتن از وقت:
مسلمان مراقب وقتش بوده و از آن در تحقق آنچه به نفع اوست بهره گرفته و آن را بخاطر مسائل بيهوده تلف نمي نمايد. محافظت از وقت محافظت از زندگي است، و البته هر 