ست که با امر به معروف و نهی از منکر، برادران و خواهران مسلمان خویش را به سوی حق فرا خوانیم و آنان را به صبر در برابر ناکامی‌ها، مشکلات، ضعف‌ها و ترفندهای دشمنان دین خود دعوت کنیم و این مهم تنها با وحدت میان دعوت‌گران، رهبران، علما و طالبان علم و معرفت حاصل می‌آید. شاید بتوان از این طریق مسايل و مشکلات امت را به صورتی درست حل و فصل نمود. عبدالرحمن سعدی در مورد اهمیت اصلاح امت چنین می‌گوید: جهاد دو نوع است: جهادی که هدف آن اصلاح عقاید و اخلاق و فرهنگ و تمامی شئونات دنیوی و دینی امت و تربیت و پرورش درست آنان می‌باشد که این جهاد، براساس و پایه جهاد دوم که همانا دفاع از اسلام و مسلمین در برابر کفار و منافقان و تمامی دشمنان دین و دفع همه‌ي ترفندها و نیرنگ‌ها و تجاوزات آنان است، می‌باشد. خود این جهاد از دو طریق صورت می‌گیرد: نخست جهاد با زبان و قلم و برهان و دلیل قاطع و دیگری جهاد با اسلحه مناسب هر دوران می‌باشد.(7)  
سپس شیخ عبدالرحمن در فصلی مجزا از کتاب خود در مورد جهاد مربوط به مسلمانان و برقراری الفت و مودّت و ایجاد وحدت بین آنان صحبت می‌کند.(8)  
او در این فصل، بعد از ذکر آیات و احادیثی که بر وجوب وحدت و تعاون میان آحاد امت اسلام دلالت دارد، چنین نتیجه‌گیری می‌کند: هر آینه، از بزرگترین جهادها، تلاش در راه تحقق اصل وحدت کلمه و الفت و مودّت میان مسلمانان می‌باشد که از طریق آن بتوانند به دین و دنیای خویش سر و سامانی بدهند.(9)  
به همین دلیل فراهم آوردن مقدمات برقراری الفت و مودّت و ایجاد وحدت میان مسلمانان از جمله بزرگترین جهادها می‌باشد. این امر، خود، عاملی مهم در حفظ عزّت و کرامت مسلمانان و تشکیل دولتی اسلامی می‌باشد که از راه آن بتوان به تحکیم اجرای شریعت پروردگار اقدام نمود و این امری است که خلفای راشدین به درک آن نائل آمده بودند و در تدوین مصحف واحد، به صورتی بارز، خود را نمایان ساخت. 
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) عقیدة اهل السنة و الجماعة فی الصحابة الکرام (3/1066). 
2) و شما مسلمانان مانند مللی نباشید که پس از آنکه آیات روشن برای آن‌ها آمد راه تفرقه و اختلاف پیمودند، که البته برای آن‌ها عذاب بزرگ خواهد بود. (آل‌عمران –105). 
3) در اسات فی الأهواء و الفرق و البدع، ناصر العقل، 49. 
4) فتنة مقتل عثمان بن عفان (1/82). 
5) فتنة مقتل عثمان بن عفان (1/82). 
6) مسند احمد (1/2-26). 
7) مجموع الفتاوی (22/359). 
8) تبصیر المؤمنین بفقه النصر و التمکین، مؤلف، 307. 
9) وجوب التعاون بین المسلمین، ص5. بعد از اين‌كه رسول خدا(ص) مسجدشان را در مدینه بنا نمودند، مسلمانان برای ادای نمازهای پنجگانه، شنیدن خطبه‌ها و أوامر و نواهی رسول خدا(ص)، تعلیم و تعلّم امور دین و تجمع در آن‌جا جهت عزیمت به غزوات و بازگشت از آن‌ها، در آن محل گردهم می‌آمدند، اما به هر حال آن مسجد مکان بزرگی نبود و مسلمانان در آن‌جا برای اجرای این مراسمات دچار تنگنا می‌شدند. به همین خاطر پیامبر(ص) به صحابه فرمودند: 
«من يشتري بقعة آل فلان فيزيدها في المسجد بخير له منها في الجنة؟».
«هر کس زمین اطراف مسجد را بخرد و آن‌را به مسجد اضافه نماید، خداوند(عزوجل) در بهشت، پاداشی بهتر به او خواهد داد». عثمان نیز زمین اطراف مسجد را از مال خود و به قیمت بیست(1)  یا بیست و پنج(2)  هزار درهم خرید و آن‌را به مسجد افزود.(3)  
---------------------------------------------------------------------------------------------
1) صحیح سنن النسائی الألبانی (2/766). 
2) صحیح سنن الترمذی، الألبانی (3/209). 
3) اعلام المسلمین، خالد بَیْطار (3/41). <?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="folder" href="w:html:331.xml">گفتار نخست: سرزمین‌های تحت سلطه دولت عثمان(رض) و سیاست او در رابطه با والیان</a><a class="folder" href="w:html:341.xml">گفتار دوم: سیاست عثمان(رض) در قبال والیان و وظایف و حقوق آنان در این دوران</a><a class="folder" href="w:html:372.xml">گفتار سوم: واقعیّات و حقایق مربوط به والیان عثمان(رض)</a><a class="folder" href="w:html:389.xml">گفتار چهارم: واقعیت رابطه ابوذر و عثمان(رض)</a></body></html><?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<html><body><a class="text" href="w:text:332.txt">نخست: مکه مکرمه</a><a class="text" href="w:text:333.txt">دوم: مدینه منوره</a><a class="text" href="w:text:334.txt">سوم: بحرین و یمامه</a><a class="text" href="w:text:335.txt">چهارم: یمن و حضرموت</a><a class="text" href="w:text:336.txt">پنجم: ولایت شام</a><a class="text" href="w:text:337.txt">ششم: ارمنستان</a><a class="text" href="w:text:338.txt">هفتم: ولایت مصر</a><a class="text" href="w:text:339.txt">هشتم: ولایت بصره</a><a class="text" href="w:text:340.txt">نهم: ولایت کوفه</a></body></html>هنگام وفات عمر بن خطّاب(رض)، خالد بن عاص بن هشام بن مغیره مخزومی، والی مکه بود(1)  و چون عثمان به خلافت رسید، تا چندی، او را در منصب خود ابقا نمود. پس از مدّتی و به دلایلی نامعلوم، عثمان، او را از امارت مکّه عزل و علی بن ربیعه بن عبدالعزی را جانشین او کرد. پس از او نیز، عثمان تنی چند را به ولایت و امارت مکّه منصوب نمود که تعیین دقیق مدّت زمان حکومت آنان، ناممکن می‌نماید. از جمله آن والیان، عبدالله بن عمرو حضرمی بود که عثمان او را چند صباحی، والی مکه نمود. در اسناد و مدارک چنین بر می‌آید که عثمان، بار دیگر، خالد بن عاص بن هشام را به امارت مکه برگزید. براساس همین اسناد و مدارک، به هنگام شهادت عثمان، خالد، والی مکه بوده است و چون علی بن ابی طالب(رض) به خلافت رسید، او را عزل و دیگری را جانشین او ساخت(2) . هر چند در این میان، روایاتی وجود دارند که بیان می‌کنند هنگام شهادت عثمان(رض) عبدالله بن عمرو حضرمی والی مکه بوده است(3) . به طور کلّی، مکه در عهد عثمان، علی‌رغم شورش‌ها و ناامنی‌هایی که در بسیاری دیگر از نقاط قلمرو اسلامی و پس از فتنه قتل عثمان به وقوع پیوست، از امنیت و آرامش نسبتاً پایداری برخوردار بود.(4)
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) تجرید أسماء الصحابة، ص151. 
2) الولایة علی البلدان (1/166). 
3) نهایة الأرب (2/27). 
4) الولایة علی البلدان (1/167). مدینه، در عهد عثمان، مهمترین شهرهای حکومت اسلامی بود. این شهر، به عنوان مرکز خلافت، پذیرای خیل عظیم هیأ‌ت‌ها، گروه‌ها، مسافران، حجّاج و سربازان و سردارانی بود که از اقصی نقاط قلمرو اسلامی بدانجا می‌آمدند. همچنین حضور بیشتر بزرگان صحابه(رض) در این شهر، اهمیت آن‌جا را دو چندان ساخته بود. در اخبار آمده است که عثمان، خود، شخصاً بر بازار و قیمت اجناس و کالاهای شهر نظارت می‌کرد و مستقیماً از احوال و اوضاع مردمان آن دیار اطلاع پیدا می‌کرد(1) . همچنین هنگام عزیمت به مکّه و ادای مناسک حج، یکی از بزرگان صحابه را که معمولاً زید بن ثابت(رض) بود به عنوان نائب و جانشین موقّت خود، منصوب می‌نمود(2) . مدینه نیز چونان مکّه، در طول دوران خلافت عثمان، جز در جریان حوادث روزهای آخر عمر آن بزرگوار، شهری آرام و امن به حساب می‌آمد.(3)
------------------------------------------------------------------------------------------------
1) تاریخ المدینة (3/961-962). 
2) الولایة علی ا