َ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ؛ بالاي  سرشان  طبقات  آتش  است  و در زير پايشان  آتش   اين  چيزي  است  که   خدا، بندگان  خود را بدان  مي  ترساند  پس  اي  بندگان  من  ، از من  بترسيد.
« قُلْ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أَعْبُدَ اللَّهَ مُخْلِصًا لَّهُ الدِّينَ» اي پيامبر! به مردم بگو:« من فرمان يافته ام که خدا را بپرستم و پرستش را خاص او گردانم» . اين دستور در اوّل سوره داده شده است:« فَاعبُدِاللَّهَ مُخلِصَاَ لَّهُ الدِّينَ» خدا را عبادت کن در حالي که عبادت تو خالص براي او باشد. « وَأُمِرْتُ لِأَنْ أَكُونَ أَوَّلَ الْمُسْلِمِينَ» و به من دستور داده شده که نخستين فرد از افراد منقاد اوامر خدا باشم، چون من دعوت کننده و راهنماي مردم به سوي پروردگارشان هستم، و اين اقتضا مي نمايد که من اوّلين کسي باشم که از آنچه مردم بدان دستور داده شده اند اطاعت کنم. و اوّلين کسي باشم که تسليم خدا شده است. و محّمد(ص) به اين فرمان عمل کرد، و بايد چنين مي شد . و هرکس که از پيروان اوست بايد چنين باشد. و تسليم فرمان خدا باشد و اعمال ظاهري و باطني را خالصانه براي او انجام دهد. « قُلْ إِنِّي أَخَافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ» بگو: اگر در اين که خداوند مرا به اخلاص و اسلام دستور داده از دستورش سرپيچي کنم از عذاب روزي بزرگ مي ترسم. و هرکس شرک ورزد براي هميشه در عذاب مي ماند، و هرکس نافرماني کند در آن روز سزا داده مي شود. « قُلِ اللَّهَ أَعْبُدُ مُخْلِصًا لَّهُ دِينِي ؛ فَاعْبُدُوا مَا شِئْتُم مِّن دُونِهِ» بگو: تنها خدا را مي پرستم و بس، و عبادت و طاعتم را براي او خالص مي گردانم . اما شما هرچه را که مي خواهيد به جاي  او پرستش کنيد. همان طور که فرموده است:« قُل يأَيهَا الکَفِروُنَ، لَآ أَعبُدُ مَا تَعبُدُونَ ، وَلَآ أَنتُم عَبِدُونَ مَآ أَعبُد، وَلَآ أَنَا عَابِدُ مَّا عَبَدتُّم ، وَلَآ أَنتُم عَبِدُونَ مَآ أَعبُدُ، لَکُم دينُکُم وَلِي دِينِ» بگو: « اي کافران! آنچه را که شما مي پرستيد من نمي پرستم. و شما نيز نمي پرستيد آنچه را که من مي پرستم. و نه من آنچه را شما مي پرستيد، مي پرستم. و نه شما آنچه را من مي پرستم، مي پرستيد. دين خودتان براي خودتان. و دين خودم براي خودم.» « قُلْ إِنَّ الْخَاسِرِينَ الَّذِينَ خَسِرُوا أَنفُسَهُمْ وَأَهْلِيهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ» بگو:« زيانکاران واقعي کساني هستند که خود و خاندانشان را در روز قيامت زيانبار کرده اند، خود را از پاداش محروم کرده اند و سبب شده اند تا گرفتار عذاب سخت شوند و ميان خود و خانواده هايشان جدايي افکنده و به شدّت غمگين گشته اند، و زيانشان بزرگ است. « أَلَا ذَلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِينُ » بدان که اين است زيان آشکار و هيچ زياني مانند آن نيست. زياني است پيوسته که بعد از آن فايده اي عايدشان نخواهد شد، بلکه پس از آن هيچ آرامشي نخواهند ديد. سپس شدّت بدبختي ِ آنان را بيان کرد و فرمود:« لَهُم مِّن فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ مِّنَ النَّارِ» از بالاي سرشان قطعه هايي از عذاب به مانند ابرهاي بزرگ قرار دارد، و در زير پاهايشان نيز چنين است. « ذَلِکَ» حالتي که از عذاب اهل جهّنم بيان کرديم چيزي است که خداوند به وسيله آن بندگانش را به سوي رحمت خويش سوق مي دهد. « يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ يَا عِبَادِ فَاتَّقُونِ» يعني عذابي که خداوند براي شقا وتمندان آماده  کرده است را انگيزه اي قرار داده که بندگانش را به تقوا و پرهيزگاري فرا خواند و آنها را از آنچه که سبب گرفتار شدن به عذاب مي شود باز دارد. پس پاک است خداوندي که بر بندگانش در هر چيزي رحم کرده و راه هايي را که انسان را به خدا تشويق نموده است تا اين راهها را در پيش بگيرند و آنها را به هر آنچه که مردم به آن علاقه دارند و دل ها با آن آرامش مي يابند تشويق نموده است . و آنها را از انجام کارهاي ناشايست به شدّت نهي کرده و اسبابي که آنها را از اين کارها باز مي دارد برايشان بيان نموده است.وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ لَهُمُ الْبُشْرَى فَبَشِّرْ عِبَادِ؛ و کساني  را که  از پرستش  بتان  پرهيز کرده  اند و به  خدا روي  آورده  اند  بشارت  است   پس  بندگان  مرا بشارت  ده  :
الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئِكَ الَّذِينَ هَدَاهُمُ اللَّهُ وَأُوْلَئِكَ هُمْ أُوْلُوا الْأَلْبَابِ؛ آن  کساني  که  به  سخن  گوش  مي  دهند و از بهترين  آن  پيروي  مي  کنند ،  ايشانند کساني  که  خدا هدايتشان  کرده  و اينان  خردمندانند.
بعد از آنکه خداوند متعال احوال مجرمان را بيان کرد حالت و ثواب کساني را که به سوي او روي آورده اند، بيان نمود و فرمود:« وَالَّذِينَ اجْتَنَبُوا الطَّاغُوتَ أَن يَعْبُدُوهَا» و کساني که از عبادت طاغوت دوري گزيده اند. منظور از طاغوت در اينجا پرستش غير الله است ، پس آنها از پرستش آن پرهيز مي کنند. و اين يکي از بهترين و زيباترين شيوه هاي برحذر داشتن از سوي خداوند حکيم و عليم است،  زيرا مدحي که در اينجا وارد شده است شامل هرکسي است که از عبادت طاغوت پرهيز کرده باشد. « وَأَنَابُوا إِلَى اللَّهِ» و با عبادت خدا و خالص گرداندن عبادت و طاعت براي خدا رو به سوي او آورده اند. پس انگيزه هاي آنان از پرستش بت ها برگشته است و به سوي پرستش خداوند روي آورده اند. و از شرک و گناهان روي برتافته اند و بر يگانه پرستي و طاعت خدا ماندگار شده اند. « لَهُمُ الْبُشْرَى» اينان را مژده است، مژده اي که اندازه و حالت آن را جز کسي که آن را به ايشان  ارزاني نموده است نمي داند. و اين شامل مژده در زندگي دنياست ، که نام نيک از آن برجاي مي ماند، و صاحب روياي صادقانه خواهند بود و از توجّه و عنايات خدا برخوردار خواهند شد. به گونه اي که از اين رهگذر احساس خواهند کرد که خداوند مي خواهد آنها را در دنيا و آخرت مورد تکريم قرار دهد. و آنان در آخرت به  هنگام مردن و در قبر و در روز قيامت هم مژده دارند و آخرين مژده آن است که خداوند  اعلام مي دارد براي  هميشه از آنان راضي است و در بهشت با امن و امان به سر مي برند و از لطف پروردگار بهره مند مي شوند. 
وقتي خبر داد که اينها  مژده دارند، خداوند به پيامبر فرمان داد تا به آنها مژده بدهد، و صفتي را که به خاطر آن سزاوار بشارت مي گردند بيان کند. پس فرمود:« فَبَشِّرْ عِبَادِ الَّذِينَ يَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَيَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ» به آن بندگانم مژده بده که سخن ها را مي شنوند و از بهترينش پيروي مي کنند. و اين شامل هر سخني مي شود. پس آنها هر سخني را مي شنوند تا آنچه را که بايد برگزيد و آنچه را که بايد از آن پرهيز کرد تشخيص دهند. بنابراين از روي خرد و درايت خويش بهترين سخن را پيروي مي کنند. و بهترين سخن ها به طور مطلق کلام خدا و کلام پيامبرش مي باشد. همان طور که در اين سوره فرموده است:« الل