 بر آنها قرار دهد؛ چون آنها دروازه رحمت و نيکوکاري را به روي خود بسته اند. و اين ترازويي است که در آن ظلم و ستمي وجود ندارد ، و راهي است که تغيير نمي کند. پس همانا هرکس ببخشد، و بدهد، و از خدا بترسد، و پرهيزگاري نمايد، وآيين نيک را تصديق کند، به زودي راه آساني را در پيش پاي او مي گذاريم و آن را برايش آسان مي گردانيم. و هرکس بخل ورزد، و خود را از خدا بي نياز بداند، و آيين نيک را تکذيب کند، به زودي راه سختي را به او خواهيم نمود.وَهَـذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيمًا قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ؛ اينست  راه  راست  پروردگارت  ما آيات  را براي  مردمي  که  پند ميگيرند به تفصيل  بيان  کرده  ايم.
لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِندَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ؛ براي  آنها در نزد پروردگارشان  ، خانه  آرامش  است   و به  پاداش   کارهايي که ، مي  کنند ، خدا دوستشان  دارد.
« مُسْتَقِيمًا» يعني راه ميانه و راهي که انسان را به خدا و سراي کرامت مي رساند؛ راهي که احکام آن بيان گشته، و قوانين آن توضيح داده شده و خير از شر جدا گردانده شده  است. « قَدْ فَصَّلْنَا الآيَاتِ» بي گمان آيات را توضيح و تفصيل داده ايم، اما اين توضيح و بيان براي هرکسي نيست، بلکه « لِقَوْمٍ يَذَّكَّرُونَ» براي قومي است که پند مي پذيرند. آنها کساني اند که شناخت و آگاهي حاصل  کرده، و از آگاهي و دانش خود بهره برده اند، و خداوند براي آنان پاداش فراوان و زيبا تهيه نموده است، بنابراين فرمود:« لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِندَ رَبِّهِمْ» بديشان از سوي پروردگارشان دارالسلام داده مي شود. و بهشت «دارالسلام» ناميده شده است، چون از هر عيب و هر آسيب و کدورت و غم و اندوه و ديگر ناگواري ها، سالم و پاک است. آنچه از اين مطلب لازم مي آيد اين  است که نعمت هاي آن از بهترين کيفيت برخوردار مي باشند؛ طوري که توصيف کنندگان نمي توانند آن را توصيف کنند، و آرزو کنندگان هيچ نعمت روحي و قلبي و بدني بهتر و برتر از آن را آرزو نمي کنند. و براي آنها در بهشت هر آن چيزي است که دل مي خواهد و چشم از ديدن آن لذت مي برد، و آنها براي هميشه در آن جا باقي مي مانند.
« وَهُوَ وَلِيُّهُمْ» و  او ياورشان است، و به تدبير امور و تربيت آنها مي پردازد، و در همه کارهايشان نسبت به آنها مهربان است، و آنان را بر طاعت و عبادتش ياري مي نمايد، و اسباب و راههاي رسيدن به محبت خويش را براي آنها آسان و هموار مي کند. و خداوند آنها را به سبب  اعمال و کارهاي شايسته شان و آنچه که پيشاپيش  فرستاده اند و هدفشان از آن خشنودي مولايشان بوده  است، به دوستي گرفته، و ياور آنها شده  است. به خلاف کسي که از سرور و نفس خود پيروي کرده است. زيرا شيطان را بر او مسلط گردانده و ياور او شده، و او را به دوستي گرفته و دين و دنيايش را خراب و فاسد کرده  است.وَيَوْمَ يِحْشُرُهُمْ جَمِيعًا يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الإِنسِ وَقَالَ أَوْلِيَآؤُهُم مِّنَ الإِنسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَبَلَغْنَا أَجَلَنَا الَّذِيَ أَجَّلْتَ لَنَا قَالَ النَّارُ مَثْوَاكُمْ خَالِدِينَ فِيهَا إِلاَّ مَا شَاء اللّهُ إِنَّ رَبَّكَ حَكِيمٌ عَليمٌ ؛ و روزي  که  همگان  را گرد آورد و گويد : اي  گروه  جنيان  ، شما بسياري  از  آدميان  را پيرو خويش  ساختيد  يارانشان  از ميان  آدميان  گويند : اي   پروردگار ما ، ما از يکديگر بهره  مند مي  شديم  و به  پايان  زماني  که  براي   زيستن  ماقرار داده  بودي  رسيديم   گويد : جايگاه  شما آتش  است  ، جاودانه   در آنجاخواهيد بود ، مگر آنچه  خدا بخواهد  هر آينه  پروردگار تو حکيم  و  داناست.
وَكَذَلِكَ نُوَلِّي بَعْضَ الظَّالِمِينَ بَعْضًا بِمَا كَانُواْ يَكْسِبُونَ؛ و بدين  سان  ستمکاران  را به  کيفر کارهايي  که  مي  کردند بر يکديگر مسلط، مي سازيم.
يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَالإِنسِ أَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنكُمْ يَقُصُّونَ عَلَيْكُمْ آيَاتِي وَيُنذِرُونَكُمْ لِقَاء يَوْمِكُمْ هَـذَا قَالُواْ شَهِدْنَا عَلَى أَنفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيَاةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُواْ عَلَى أَنفُسِهِمْ أَنَّهُمْ كَانُواْ كَافِرِينَ ؛ اي  گروه  جنيان  و آدميان  ، آيا بر شما پيامبراني  از خودتان  فرستاده   نشده تا آيات  مرا برايتان  بخوانند و شما را از ديدار چنين  روزي  بترسانند  ? گويند : ما به  زيان  خويش  گواهي  مي  دهيم   زندگي  دنيايي  آنان  را بفريفت  وبه  زيان  خود گواهي  دادند ، که  از کافران  بودند.
ذَلِكَ أَن لَّمْ يَكُن رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرَى بِظُلْمٍ وَأَهْلُهَا غَافِلُونَ؛ و اين  بدان  سبب  است  که  پروردگار تو مردم  هيچ  قريه  اي  را که  بي  خبر  بودند از روي  ستم  هلاک  نمي  کرد.
وَلِكُلٍّ دَرَجَاتٌ مِّمَّا عَمِلُواْ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُونَ؛ براي  هر يک  برابر اعمالي  که  انجام  داده  اند درجاتي  است  ، که ، پروردگارتو از آنچه  مي  کنند غافل  نيست.
وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ إِن يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِن بَعْدِكُم مَّا يَشَاء كَمَآ أَنشَأَكُم مِّن ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ آخَرِينَ ؛ و پروردگار تو بي  نياز و مهربان  است   و همچنان  که  شما را از نسل   مردمان  ديگر بيافريده  است  ، اگر بخواهد ، شما را مي  برد و پس  از شما ،  هر چه را که  بخواهد ، جانشينتان  مي  سازد.
إِنَّ مَا تُوعَدُونَ لآتٍ وَمَا أَنتُم بِمُعْجِزِينَ؛ هر چه  به  شما وعده  داده  اند خواهد آمد و شما راه  راه  گريزي  نيست.
قُلْ يَا قَوْمِ اعْمَلُواْ عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنِّي عَامِلٌ فَسَوْفَ تَعْلَمُونَ مَن تَكُونُ لَهُ عَاقِبَةُ الدِّارِ إِنَّهُ لاَ يُفْلِحُ الظَّالِمُونَ؛ بگو : اي  قوم  من  ، هر چه  از دستتان  بر مي  آيد بکنيد که  من  نيز مي  کنم ، ،به  زودي  خواهيد دانست  که  پايان  اين  زندگي  به  سود که  خواهد بود ، هر آينه ستمکاران  رستگار نمي  شوند.
خداوند متعال مي فرمايد:« وَيَوْمَ يِحْشُرُهُمْ جَمِيعًا» و روزي که همه آنها را گرد مي آورد. يعني تمام ثقلين؛ انسان و جن را گرد مي آورد، کساني که  خود گمراه شده، و کساني از آنان که ديگران را گمراه کرده اند. پس خداوند جنّيان را که انسان را گمراه کرده و شر و بدي را برايش آراسته و به سوي گناه کشانده اند، سرزنش کرده و به آنها مي فرمايد:« يَا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُم مِّنَ الإِنسِ» اي گروه جنيان! شما انسانهاي زيادي را گمراه ساخته و آنها را از راه خدا باز داشته ايد. پس چگونه اقدام به ارتکاب اموري کرديد که من حرام نموده ام؟ و چگونه به خود جرات مخالفت با پيامبرانم را داديد، و براي مبارزه با خدا و بازداشتن بندگان خدا از راه او و آوردنشان به راه جهنم بپاخاستيد؟!
پس امروز نفرين و عذاب من بر شما مقرر و واجب گشته است. و به اندازه کفرتان و بر حسب گمراه کردنتان، بر 