 الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ؛ و دعايشان  در نزد خانه  کعبه  جز صفير کشيدن  و دست  زدن  هيچ  نبود  پس  به پاداش  انکارتان  عذاب  را بچشيد.
خداوند خانه اش را قرار داده است تا دينش در آن  اقامه شود و در آن عبادت خالصانه براي وي  انجام گيرد. پس مومنان کساني هستند که به اين کار مبادرت مي ورزند . اما مشرکان که مردم را از آمدن به مسجدالحرام باز مي دارند، و نمازشان « إِلاَّ مُكَاء وَتَصْدِيَةً» جز سوت کشيدن و کف زدن چيز ديگري نيست، و اين کارِ جاهلان بي خرد است؛ کساني که عظمت خدا در دلهايشان نيست، و او را تعظيم نکرده و حقوق وي را ادا نمي کنند و هيچ احترامي نسبت به برترين و شريفترين سرزمين در دلشان وجود ندارد. آري! نمازي که در کعبه مي خوانند اينگونه است، پس بقيه عبادتهايشان چگونه خواهد بود؟!
پس بر چه اساسي آنان از مومنان برترند که در نمازشان فروتنند و از اشتغال به کارهاي پوچ دوري مي کنند. و ديگر صفات نيکو و کارهاي درستي که خداوند آنها را بدان متصف نموده و از آن برخوردار هستند؟! به  همين جهت خداوند آنها را وارث بيت الحرام گرداند، و آنان را بر آن مسلّط گرداند. و پس از اينکه آنها را در بيت الحرام مسلط گرداند، فرمود:« يأَيهَا الَّذِينَ ءَامَنُوا إِنَّما المُشرِکُونَ نَجَسُ فَلَا يقرَبُوا المَسجِدَ الحَرامَ بَعدَ عَامِهِم هَذا» اي مومنان! همانا مشرکان پليدند، پس نبايد بعد از اين سال نزديک مسجدالحرام شوند. و اينجا فرمود:« فَذُوقُواْ الْعَذَابَ بِمَا كُنتُمْ تَكْفُرُونَ» پس بچشيد عذاب را به سبب کيفري که مي ورزيديد.إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ فَسَيُنفِقُونَهَا ثُمَّ تَكُونُ عَلَيْهِمْ حَسْرَةً ثُمَّ يُغْلَبُونَ وَالَّذِينَ كَفَرُواْ إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ ؛ کافران  اموالشان  را خرج  مي  کنند تا مردم  را از راه  خدا بازدارند، اموالشان  را خرج  خواهند کرد و حسرت  خواهند برد ، سپس  مغلوب  مي  شوند  و کافران  را در جهنم  گرد مي  آورند.
لِيَمِيزَ اللّهُ الْخَبِيثَ مِنَ الطَّيِّبِ وَيَجْعَلَ الْخَبِيثَ بَعْضَهُ عَلَىَ بَعْضٍ فَيَرْكُمَهُ جَمِيعاً فَيَجْعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُوْلَـئِكَ هُمُ الْخَاسِرُونَ ؛ تا خدا ناپاک  را از پاک  باز نماياند و ناپاکان  را بر هم  نهد  آنگاه   همه  را گرد کند و به  جهنم  افکند  اينان  زيانکارانند.
خداوند متعال دشمني مشرکين و مکر و دسيسه و مبارزه آنان با خدا و پيامبرش، و تلاششان براي خاموش کردن نور خدا را بيان نموده و مي فرمايد: وبالِ مکر و دسيسه شان به آنان برخواهد گشت، و مکر بد جز به اهل آن بر نمي گردد: « إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُواْ يُنفِقُونَ أَمْوَالَهُمْ لِيَصُدُّواْ عَن سَبِيلِ اللّهِ» اموال خود را خرج مي کنند تا حق را نابود کنند، و باطل را ياري نمايند، و توحيد خدا ابطال شود، و بت پرستي برپا گردد.
« فَسَيُنفِقُونَهَا» و اموال خود را خرج خواهند کرد، و به خاطر تمسک و چنگ زدنشان به باطل و شدت نفرتشان از حق اين انفاق برايشان سهل و آسان است. اما به زودي بر آنان « حَسرَةَ» مايه ندامت و رسوايي و ذلت آنان خواهد شد و از دست مي رود، و در آخرت به سخت ترين عذاب گرفتار مي شوند. بنابراين فرمود:« وَالَّذِينَ كَفَرُواْ إِلَى جَهَنَّمَ يُحْشَرُونَ» و کافران در روز آخرت به سوي جهنم محشور مي شوند تا عذاب آن را بچشند، چون جهنم سراي ناپاکي ها و ناپاکان است، و خداوند مي خواهد ناپاک را از پاک معلوم بدارد، وهريک را جدا نمايد، و اعمال و اموال اشخاص ناپاک را در جايگاه ويژه اي در يکديگر انباشته کند؛ « فَيرکُمَهُ جِمِيعَاَ فَيجعَلَهُ فِي جَهَنَّمَ أُولَئِکَ هُمُ الخَسِرُونَ» پس همگي را روي هم  انباشته مي کند و به دوزخشان مي  اندازد. و اينانند زيانکاران واقعي؛ کساني که در روز قيامت خود و خانواده شان را از دست مي دهند. هان! اين زيان آشکار است.قُل لِلَّذِينَ كَفَرُواْ إِن يَنتَهُواْ يُغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ وَإِنْ يَعُودُواْ فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأَوَّلِينِ؛ به  کافران  بگوي  که  اگر دست  بردارند گناهان  کذشته  آنها آمرزيده  شود و، اگر باز گردند ، دانند که  با پيشينيان  چه  رفتاري  شده  است.
وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلّه فَإِنِ انتَهَوْاْ فَإِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِيرٌ؛ با آنان  نبرد کنيد تا ديگر فتنه  اي  نباشد و دين  همه  دين  خدا گردد  پس اگر باز ايستادند ، خدا کردارشان  را مي  بيند.
وَإِن تَوَلَّوْاْ فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَوْلاَكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ؛ و اگر سر باز زدند ، بدانيد که  خدا مولاي  شماست  ، او مولا و ياري  دهنده   اي  نيکو است.
اين ناشي از لطف خدا نسبت به بندگانش است که کفر ورزيدن بندگان و استمرارشان در عناد و مخالفت ، او را منع نمي کند که آنها را به راه هدايت فرا بخواند، و از گمراهي و نابودي باز بدارد. پس فرمود:« قُل لِلَّذِينَ كَفَرُواْ إِن يَنتَهُواْ» به کافران بگو: اگر با تسليم شدن در مقابل خداوند يکتا و بي شريک از کفرشان دست بردارند، « يُغَفَرْ لَهُم مَّا قَدْ سَلَفَ» جنايت هاي گذشته شان را مي آمرزد، « وَإِنْ يَعُودُواْ» و اگر به کفر و مخالفت و عنادشان برگردند، « فَقَدْ مَضَتْ سُنَّةُ الأَوَّلِينِ» همانا سنّت و قانون خدا در مورد پيشينيان گذشته است، که سنّت خدا هلاک ساختن ملت ها و امت هايي است که حق را تکذيب کرده اند. 
پس آنان منتظر عذابي باشند که بر مخالفان فرود آمده است  ، و اخبار استهزا و تمسخرشان به آنان خواهد رسيد. اين خطاب خدا به کساني است که حق را تکذيب کرده اند. و اما خطاب او به مومنان در خصوص نحوه معامله و رفتار با کافران چنين است:« وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ» و با آنان پيکار کنيد و بجنگيد تا هيچ شرکي، و بازداشتن از راه خدا باقي نماند، و آنان تسليم احکام اسلام شوند. « وَيَكُونَ الدِّينُ كُلُّهُ لِلّه» و دين يکسره از آنِ خدا گردد. پس منظور از جنگ و جهاد با دشمنانِ دين همين است که شر آنها از اسلام کم شود، و از دين خدا حمايت به عمل آيد، ديني که همه ي هستي بدان جهت آفريده شده است تا آن بر همه ي اديان برتر و بالاتر باشد. « فَإِنِ انتَهَوْاْ» و اگر از ستمي که بر آن قرار دارند باز آمدند و دست برداشتند، « فَإِنَّ اللّهَ بِمَا يَعْمَلُونَ بَصِير» پس خداوند به آنچه مي  کنند بيناست، و هيچ چيزِ پوشيده اي بر او پنهان نمي ماند.
« وَإِن تَوَلَّوْاْ» و اگر از فرمان خدا روي برتافتند و در تباهي شتاب ورزيدند، « فَاعْلَمُواْ أَنَّ اللّهَ مَوْلاَكُمْ نِعْمَ الْمَوْلَى» پس بدانيد که خداوند ياور و سرپرست شما است، و او بهترين ياور است، و بندگان مومنش را سرپرستي مي نمايد، و منافعشان را به آنان مي رساند، و مصالح ديني و دينوي شان را براي آنان آسان و  فراه