ً ) و به آنان گفتيم که جز من کار سازي نگيرد. و به همين هدف کتاب را به سوي آنها فرو فرستاديم تا تنها خدا را بپرستند، و به سوي او باز گردند و تنها او را وکيل و کارساز و مدبر خويش در امر دين و دنياي خود قرار دهند، و به کسي ديگر غير از او که نمي تواند کاري بکند و به آنها سودي برساند دست به دامان نشوند. 
(ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوحٍ) اي فرزندان کساني که ما بر آنها منت گذاردييم و همراه نوح آنان را سوار کشتي نموده ايم، (إِنَّهُ كَانَ عَبْدًا شَكُورًا ) به راستي که او (= نوح) بنده اي سپاسگذار بود. در اينجا خداوند نوح را مي ستايد، چون او شکر خدا را به جاي آورد و شکر گذاري متصف بود و خداوند فرزندان او را تشويق مي نمايد که در شکر گذاري از او پيروي کنند و وي را پيشواي خود قرار دهند، و نعمتهايي را که خداوند به آنان ارزاني نموده است، ياد کنند، چرا که آنها را باقي گذارد و خليفه ي زمين قرار داد، و ديگران را غرق نمود. 
(وَقَضَيْنَا إِلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ) و بني اسرائيل را در کتابشان با خبر ساختيم و به آنان وعده نموديم که دوباره در زمين تباهي و فساد ارتکاب گناهان، و ناسپاسي نعمت هاي خدا، و سرکشي و برتري جويي و تکبر ورزيدن از آنها سر خواهد زد، و چون يک بار تباهي و سرکشي از آنان سر زد خداوند دشمنان را بر آنها مسلط گرداند و از آنان انتقام گرفت و خداوند با اين عمل، آنها را ترساند و بر حذر داشت تا شايد بر گردند و پند پذيرند (فَإِذَا جَاء وَعْدُ أُولاهُمَا) و هنگامي که نخستين آن دوبار فساد فرا رسد و فساد کنند، (بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَا) بر حسب تقدير و مبر مبناي قانون ما در جهان هستي و به علت مجازات فسادتان بندگاني قدرتمند را بر شما مسلط مي کنيم (أُوْلِي بَأْسٍ شَدِيدٍ ) بندگاني بس پيکار گر را به که داراي شحجاعت و لشکر فراوان و اسلحه و سازو کار نظامي هستند بر شما مسلط و غالب مي گردانيم ؛ شما را مي کشند و فرزندانتان را به اسارت مي گيرند و اموالتان را غارت مي نمايند. 
(فَجَاسُواْ خِلاَلَ الدِّيَارِ) آنها خانه ها را تفتيش و هر جايي را جستجو مي نمايند، و حرمت خانه ها را هتک کرده و وارد مسجد الحرام مي شوند و در آن فساد و تباهي مي ورزند . (وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُولاً ) و اين وعده انجام پذيرفتني است و حتماً به وقوع مي پيوندد، چون علتش در آنها وجود دارد. مفسرين در تعيين کساني که مسلط مي شوند اختلاف نموده اند، اما همه در اين اتفاق دارند که گروهي کافر و اهل عراق، يا شبه جزيرۀ عربستان يا جايي ديگر (از همين نواحي) هستند . و هنگامي که گناهان به کثرت در ميان بني اسرائيل رواج يافت و بسياري از دستورات شريعت خود را ترک نمودن و در زمين فساد  و سرکشي کردند خداوند کافران را بر آنها  مسلط نمود.
(ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ) سپس شما را بر کساني که بر شما مسلط شده بودند چيره گردانديم و آنها را از سرزمين خود بيرون رانديد. 
(وَأَمْدَدْنَاكُم بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ) و با اموال و فرزندان ياريتان داديم. يعني روزيهايتان را زياد نموديم و تعدادتان را افزون گردانديم و شما را از آنها قويتر و قدرتمندتر نموديم. (وَجَعَلْنَاكُمْ أَكْثَرَ نَفِيرًا) و تعداد نفراتتان شما را از آنها بيشتر نموديم. و اين به خاطر نيکوکاري و تسليم شدن شما به درگاه خداوند و فروتني تان بود. (إِنْ أَحْسَنتُمْ أَحْسَنتُمْ لِأَنفُسِكُمْ) اگر نيکي کنيد براي خودتان نيکي مي کنيد، چرا که فايده اش ب خود شما بر مي گردد، حتي در دنيا نيز همانطور که مشاهده نموديد بر اثر نيکوکاري بر دشمانتان پيروز شديد. (وَإِنْ أَسَأْتُمْ فَلَهَا )و اگر بدي کنيد به خودتان بدي مي کنيد،و زيان آن به خودتان بر مي گردد، همانطور که خداوند به شما نشان داد، آنگاه که بدي کرديد و دشمنانتان را بر شما مسلط گرداند. 
(فَإِذَا جَاء وَعْدُ الآخِرَةِ ) و چون وعدۀ ديگر فرا رسد يعني هنگامي که براي بار دوم فساد کنيد، دشمنان را (دگربار) بر شما مسلط مي کنيم (لِيَسُوؤُواْ وُجُوهَكُمْ وَلِيَدْخُلُواْ الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوهُ أَوَّلَ مَرَّةٍ) و تا وارد مسجد الاقصي شوند چنان که بار نخست بدان داخل شدند (وَلِيُتَبِّرُواْ مَا عَلَوْاْ تَتْبِيرًا) و تا بر هر چه چيره گردند آن را يکسره نابود و تخريب کنند، ÷پچس خانه ها و مساجد و کشتزارهايتان خراب و ويران نمايد. 
(عَسَى رَبُّكُمْ أَن يَرْحَمَكُمْ) اميد است پروردگارتان به شما رحم کند و شما را بر آنها پيروز بگرداند. خداوند به آنها رحم کرد و حکومت و قدرت را به آنان داد. و آنها را تهديد نمود که اگر دست به ارتکاب گناه بزنيد، (وَإِنْ عُدتُّمْ )و به تباهکاري و فساد کردن باز گرديد، (عُدْنَا)ما هم به مجازات و کيفر رساندن شما بر ميگرديم و بني اسرائيل به فساد و تباهکاري بازگشتند بنابراين پيامبرش محمد عليه السلام و الصلاه ، را بر آنها مسلط نمود و خداوند به خاطر فساد کردن از آنها انتقام گرفت، و اين سزاي دنياست. و عذابي که نزد خداوند براي آنهاست بزرگتر و سخت تر است. بنابراين فرمود: (وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكَافِرِينَ حَصِيرًا) و جهنم را زنداني براي کافران گردانده ايم که وارد آن مي شوند و در آن براي هميشه باقي مي مانند و هرگز از آن بيرون نمي شند واين هشداري است براي مسلمانان که از ارتکاب گناه بپرهيزند تا به آنچه بني اسرائيل بدان گرفتار شدند دچار نشوند؛ زيرا سنت و قانون خداوند يکي است و دگرگون نمي شود. 
و هر کس در مسلط شدن و چيره گشتي کافران و ستمگران بر مسلمين تأمل کند، مي داند که کافران و ستمگران به خاطر گناهاني که مسلمانان مرتکب شده اند و بر آنان مسلط شده ان و اين انتقام بديهاي است که مرتکب شده اند و هرگاه به قران و سنت پيامبرش عمل نمايند خداوند به آنها در زمين قدرت مي دهد و آنان را بر دشمنانشان پيروز مي گرداند.إِنَّ هَـذَا الْقُرْآنَ يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ أَنَّ لَهُمْ أَجْرًا كَبِيرًا همانا اين قرآن را به راهي هدايت مي کند که آن استوارتر است و به مومناني که کارهاي شايسته و پسنديده مي کنند مژده مي دهد که آنان پاداشي بزرگ دارند. 
وأَنَّ الَّذِينَ لاَ يُؤْمِنُونَ بِالآخِرَةِ أَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا أَلِيمًا (و نيز خبر مي هد) کساني که به آخرت  ايمان نمي آورند برايشان عذاب دردناکي آماده کرده يم.
خداوند متعال از شرافت و عظمت قرآن خبر مي دهد که ، (يِهْدِي لِلَّتِي هِيَ أَقْوَمُ) آدمي را به استوارترين و برترين و مستقيم ترين عقايد و اعمال و اخلاق هدايت مي کند، پس هر کس به آنچه قرآن به سوي آن فرا مي خواند عمل نمايد د ر همۀ کارها کاملترين و هدايت شده ترين و استوارترين مردمان خواهد بود. (وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِينَ الَّذِينَ يَعْمَلُونَ الصَّالِحَاتِ ) و به مومناني که کارهاي شايسته و پسنديده از قبيل واجبات و مستحبات انجام مي د