ایین‌تر از خود بنگرد نه به بالاتر از خود.
13-	فراموش نمودن مشکلات و ناراحتی‌هایی گذشته که امکان برگشت و جبران آنها ممکن نباشد نباید دربارة آنها اصلاً فکر نمود.
14-	هرگاه مصیبتی از مصائب برای شخص پیش آید می‌بایست در تخفیف اثر آن بر خود تلاش بورزد به اینگونه که بدترین احتمال ممکن برای آن فرض کند و با توان و قدرت خویش با آن مقابله کند.
15-	تقویت قلب و تسلیم نشدن آن در برابر خیالات و توهمات که افکار بد به وجود می‌آورند و به عصبانیت هم منجر نگردد و توقع نداشته باشد که سختی و گرفتاری زایل گردد و بلکه بر خداوند توکل نماید و خود را به خداوند بسپارد و در پی اسباب سودمند برای دفع گرفتاری هم باشد و از خداوند طلب بخشش و تندرستی بنماید.
16-	تکیه و اعتماد بر خداوند همانا کسی که بر خداوند توکل نماید خیالات و توهمات بی‌اساس در وی تأثیر نمی‌کنند.
17-	هرگاه فرد به مصیبت و گرفتاری دچار گردد میان گرفتاری موجود و نعمتهای موجود که خداوند به وی ارزانی داشته است مقارنه و تطبیق می‌نماید پی می‌برد که نعمتهای موجود بیش از مصیبتهای وارد شده است و بجای تفکر در امور منفی و احتمالات ضرر به افکار مثبت و امیدوار کننده روی آورد.
18-	بداند که اذیت و آزار مردم به او ضرری نمی‌رساند، خصوصا در گفتار های ناشایست و بلکه ضرر متوجه گوینده آن میگردد لذا فکر و خیال خود را به ضرر احتمالی آن مشغول ‌نکند.
19-	فکر خود را در آنچه که سود و نفع دینی و یا دنیوی به بار می‌آورد به کار بگیرد.
20-	انسان در برابر نیکی‌ها و خوبی‌هایی که برای دیگران انجام می‌دهد به دنبال تشکر و سپاسگزاری دیگران نباشد و بلکه آنرا معامله‌ای میان خود و خدای خود بپندارد و به تشکر طرف مقابل توجه ننماید همانطور که قرآن می‌فرماید:
(إِنَّمَا نُطْعِمُکُمْ لِوَجْهِ اللَّهِ لَا نُرِيدُ مِنکُمْ جَزَاء وَلَا شُکُورًا) الإنسان: ٩ 
«ما شما را به محض رضایت خداوند خوراک می‌دهیم و از شما پاداش و سپاسگزاری نمی‌خواهیم» و این نوع معامله و عدم انتظار پاداش و سپاسگزاری در مورد خانواده و فرزند بیشتر مورد تأکید است.
21-	قرار دادن امور سودمند در برابر چشمان خود و مشغول ساختن ذهن درانجام وتحقق بخشیدن به آنها وعدم تفکر و خیال پردازی در کارهای بی فایده.
22-	انجام دادن اعمال کنونی, نینداختن کار امروز به فردا تا برای انجام کارهای آینده نیروی فکر و عمل لازم را داشته باشد.
23-	در انتخاب علوم و کارهای مفید، اول مهمترین آنها به ترتیب اهمیت آنها را انتخاب کند و خصوصاً آنچه را که رغبت بیشتری به آن داشته باشد و در انجام آن از خداوند استعانت ورزد و اگر مصلحت اقتضا نمود با دیگران به مشورت بپردازد و با توکّل بر خداوند تصمیم نهایی را اتخاذ نماید.
24-	با زبان و قلب به بازگو کردن نعمت‌های مادی و معنوی و سپاسگزاری از آن نعمتها بپردازد زیرا شناخت نعمتها و تحدّث به آنها غم و اندوه را می‌زداید و بنده را بر شکر و سپاس ترغیب می‌نماید.
25-	در برخورد با همسر و خویشان و کسانی که به نحوی در زندگی با وی ارتباط دارند هرگاه از آنها عیب و ایرادی دید آنرا با سایر خصایل نیک و اعمال خوب وی تطبیق نماید تا عیب وی جلب توجه ننماید و از خصلت نیک وی چشم بپوشد با این نوع نگرش ادامه زندگی بیشتر تداوم می‌یابد و فرد از غم و اندوه رها می‌گردد و به شرح صدر نایل می‌آید، و از مسلم روایت است که پیامبر(ص)فرموده است: «لا یفرک مؤمنٌ مؤمنة إنْ کرهَ منها خلقاً رضیَ آخرَ»(2). 
هیچ مرد ایمانداری، زن ایمانداری را طرد و قطع رابطه ننماید اگر از بعضی اخلاق وی ناراضی بود، از اخلاق‌های دیگر وی راضی می‌گردد».
26-	دعا جهت اصلاح تمام امور و بزرگترین و برترین آنها عبارت است از: «اللهم اصلحْ لی دینیِ الذی هوَ عصمةُ أمری و دنیایَ الّتی فیها معاشی وآخرتی التی إلیها معادی، واجعل الحیاة زیادةً فی کلِّ خیرٍ، و الموتَ راحةً لی من کلِّ شرٍ»(3). 
خدایا! دینم را که سبب عصمت و نگهداری از لغزشهاست و دنیایم را که محل کسب معاشم می‌باشد و آخرتم را که برگشتم به آن است اصلاح گردان و هر خیری را در زندگی قرار دهید و مرگ را از هر شر دیگری برایم آسان گردان و خدایا! رحمت تو را می‌طلبم و لحظه‌ای مرا به نفسم واگذار مکنید و تمام کارهایم را اصلاح کنید هیچ معبود به حقی جز تو نیست.
27-	جهاد در راه خداوند «جاهدوا فی سبیل الله» جهاد در راه خداوند بابی از ابواب بهشت می‌باشد خداوند به وسیله آن غم و اندوه را می‌زداید و این اسباب و وسایلی را که ذکر کردیم علاج سودمندی است برای بیماری‌های درونی و بزرگترین سبب معالجه قلق درونی است برای آنکه در آنها تدبّر نماید و با صدق و اخلاص به آنها عمل نماید و برخی از علما، بارها حالات درونی و بیماری‌های درونی را با آن معالجه نموده‌اند و از آن سود فراوان برده‌اند(4). 
--------------------------------------------------------------------------------------------
1) اخراج از ابن ماجه با شماره 4216، نگا : صحیح ابن ماجه، 2/411.
2) مسلم، 3/1091.
3) مسلم، 4/2087.
4) مقدمه الوسایل المفیده، چاپ پنجم، ص 6.سُفیان انگشت اشاره‌اش را بر زمین گذاشت سپس آنرا بلند کرد و گفت: به نام خدای خاک، زمین ما با آب دهان عده‌ای از ما، با اذن پروردگارمان سبب شفای بیمارانمان می‌گردد و پیامبر(ص)هرگاه کسی اظهار درد می‌نمود و یا دمل و زخمی داشت به این عمل دستور می‌فرمود و حدیث به این معنی است که آب دهانش را بر انگشت اشاره می‌ریخت سپس آنرا به خاک فرو می‌برد و با انگشتش خاک برمی‌داشت و آنرا بر موضع زخم یا درد می‌مالید و در حال مالیدن موضع درد این دعا را می‌گفت.(1)
-----------------------------------------------------------------------------------------------
1) فتح‌الباری، 10/206 و مسلم، 4/1724، شماره 2194.(مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا فِي أَنفُسِکُمْ إِلَّا فِي کِتَابٍ مِّن قَبْلِ أَن نَّبْرَأَهَا إِنَّ ذَلِکَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ(22) لِکَيْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ وَاللَّهُ لَا يُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ(23)) الحديد: ٢٢ - ٢٣ 
«هیچ رخدادی در زمین به وقوع نمی‌پیوندد، یا به شما دست نمی‌دهد، مگر اینکه پیش از آفرینش زمین و خود شما در کتاب بزرگ و مهمی بوده است و این کار برای خدا ساده و آسان است* این بدان خاطر است که شما نه بر از دست دادن چیزی غم بخورید که از دستتان بدر رفته است، و نه شادمان بشوید. بر آنچه خدا به دستتان رسانده است، خداوند هیچ شخص متکبر فخرفروشی را دوست نمی‌دارد».
(مَا أَصَابَ مِن مُّصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَمَن يُؤْمِن بِاللَّهِ يَهْدِ قَلْبَهُ وَاللَّهُ بِکُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ) التغابن: ١١ 
«هیچ واقعه و حادثه‌ای جز به فرمان و اجازه خدا رخ نمی‌دهد و هر کس که به خدا ایمان داشته باشد، خدا دل او را رهنمون می‌گرداند و خداوند از هر چیزی کاملاً آگاه است».
1-	هر بنده‌ای هنگام دچار شدن به گرفتاری بگوید: «إنا لله وإنا إلیه راجعون. اللهمَّ أْجُرنی فی مص