 برکت خدا بهره بجویید، خداوند با شماست و از اعمالتان نمی‌کاهد. وجزاکم الله خیراً. 
وصلي الله علي محمد وآله وصحبه وسلم
شيخ عبدالله بن عبدالرحمن جبرين، 2/1/1416ه‍.


 
خاتمه
بی‌شک زبان [گفتار] انسان می‌تواند او را رستگار کند همچنانکه باعث هلاک او نیز می‌شود و چه بسا مردمانی که - پناه بر خدا - زبانشان آنها را به جهنم انداخت. پیغمبر ص به معاذ فرمود: «آیا چیزی جز زبان سرخ سر سبز را دهد به باد؟»، بنابراین زبان بزرگترین وسیله‌ای است که شیطان می‌تواند از طریق آن به انسان ضرر برساند، مخصوصاً اگر چشم حسود، پشتوانه آن باشد، به همین دلیل حفظ زبان یکی از بزرگترین راههای ایمن بودن از شر شیطان است. پس شایسته و بلکه لازم است مسلمان از سخن نامربوط دوری گزیند، پیغمبر ص در این باره فرمودند: «ترک چیزی که به انسان مربوط نیست یکی از نشانه‌های حسن اسلام شخص است».
آنچه در این کتاب گفته شد محصول مهارت ناچیز این حقیر در عرصه قرآن‌درمانی و تعویذ بود، تعویذی که شیخ ‌الإسلام ابن تیمیه درباره آن می‌گوید: «تعویذ یکی از پرفضیلت‌ترین اعمال است و کار انبیاء و صالحان می‌باشد، چرا که انبیاء و صالحان بر مبنای دستورات خدا و رسول همیشه در صدد طرد و دفع شیاطین از انسانها هستند».
اگر در کارم موفق بوده‌ام، حمد و ثنای خدا را می‌کنم آن چنانکه شایسته عظمتِ عنایتِ وی و وسعت فرمانروایی اوست، و اگر موفق نبوده‌ام از او طلب مغفرت می‌نمایم: ﴿إِنْ أُرِيدُ إِلاَّ الإِصْلاَحَ مَا اسْتَطَعْتُ وَمَا تَوْفِيقِي إِلاَّ بِاللّهِ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ أُنِيبُ ‏﴾. (هود: 88).
«آنجا که می‌توانم جز اصلاح نمی‌خواهم و توفیق من هم جز با (یاری و پشتیبانی) خدا نیست. تنها بر او توکل می‌کنم و فقط به سوی او برمی‌گردم».
ما دعوة أنفع يا صاحبي	من دعوة الغائب للغائب
ناشدتك الرحمن يا قارئاً		أن تسأل الغفران للكاتب
ای دوست! هیچ دعایی سودمندتر از دعای شخص برای [برادر] غائبش نیست.
ای خواننده! تو را به خدای رحمان سوگند می‌دهم که برای مؤلف مغفرت طلب نمایی.
رياض / آغاز ماه مبارك رمضان 1422هـ.
أبو محمد عبدالله بن محمد بن عبدالرحمن السدحان

مقاله: بيان تفاوتهای طب شرعی و خرافات طالع‌بينی
تأليف: علامه عبدالله بن سليمان منيع
الحمد لله أحمده وأستعينه وأستغفره وأتوب إليه وأعوذ بالله من سيئات عملي وأشهد أن لا إله إلاَّ الله وحده لا شريك له في ألوهيته، وفي ربوبيته، وفي كمال ذاته وصفاته، شهادة أرجو بها لقاء وجهه، وأشهد أنَّ سيدنا محمداً عبد الله ورسوله إمام المتقين وسيد المرسلين وقائد الغر المحجلين صلي الله عليه وعلي آله وأصحابه أجمعين وسلم تسليماً كثيراً إلي يوم الدين، وبعد:
خداوند انسان را با دست با کرامت خود خلق و از روح پاک حود در آن دمید و او را آمیخته‌ای از روح و جسم قرار داد، روح (به عنوان) جوهر حیات و ضامن بقای او، و جسم به عنوان ظرفی برای حمل روح او. جسم قدرت بلندپروازی روح در آفاق هستی را به جز در هنگام خواب محدود می‌کند خداوند متعال می‌فرمايد: ﴿ اللَّهُ يَتَوَفَّى الْأَنفُسَ حِينَ مَوْتِهَا وَالَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنَامِهَا فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَيُرْسِلُ الْأُخْرَى إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآيَاتٍ لِّقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ﴾. (الزمر: 42).
«خداوند ارواح را به هنگام مرگ قبض مي‏كند، و ارواحي را كه نمرده‏اند نيز به هنگام خواب مي‏گيرد; سپس ارواح كساني كه فرمان مرگشان را صادر كرده نگه مي‏دارد و ارواح ديگري را (كه بايد زنده بمانند) بازمي‏گرداند تا سرآمدي معين;در اين امر نشانه‏هاي روشني است براي كساني كه انديشه مي‏كنند!».
تنها خداست که هیچ نقضی ندارد و همه مخلوقات در اموال، در نتیجه [کارها] و در نفس خود دارای نقص هستند و این نقص به خاطر حکمتهایی است که خدا خواسته و اسراری که مقتضی آن حکمت الهی است: ﴿وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوفْ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ ‏﴾. (البقره: 155).
«قطعا همه شما را با چيزي از ترس، گرسنگي، و كاهش در مالها و جانها و ميوه‏ها، آزمايش مي‏كنيم; و بشارت ده به استقامت‏كنندگان!».
انسان یکی از مخلوقات بوده و از روح و جسم خلق شده که بر هر دو بعد او نقایصی در خلقت و اخلاق و خصلت و در شعور و احساس عارض می‌شود، روح در معرض نقص و کوتاهی است و بیماریهای روحی مثل نگرانی، اضطراب، اندوه، دلشکستگی، فراز و نشیب در مشاعر و ادراکات و وسوسه‌هایی که باعث شک و تردید، ناکامی روحی و بازماندن از راه راست می‌شوند، بر آن عارض شده و به علاوه جادو و پیامدهای حسادت نیز بر او تأثیر می‌گذارند.
جسم نیز تا زمانی که روح در آن باشد زنده است و بیماریهای جسمی مختلفی بر قوای شنوایی، بینایی و سایر قوای جسمی درونی و بیرونی عارض می‌شوند.
خداوند انسان را بر بسیاری از مخلوقات فضیلت و برتری بخشیده و این از طریق اعطای نعمتهایی است از جمله: عقلی که به وسیله آن خیر و شر و هدایت و گمراهی را از هم تشخیص می‌دهد، قلبی که هوشیاری و بصیرت را می‌آورد، ادراکاتی که انسان را به آنچه مقتضای فطرت است رهنمود می‌کنند، قدرت نفوذ در کرانه‌های علم و دریدن پرده‌های مجهول آن تا از این طریق خصائص و عجایب و غرایب آن هویدا گردد و قدرت استفاده از این خصائص و عجایب که همین قدرت باعث متمدن شدن انسان و ایجاد تمدنی شده است که در بسیاری از شئون زندگی‌اش به انسان خدمت کرده است: حقوق انسان را حفظ و از آن حمایت کرده، اسباب سلامتی او را فراهم نموده و قدرت آباد کردن زمین و خلافت در آن را به او بخشیده است، همچنانکه کرامت او را تضمین کرده، فضیلت و برتری او بر بسیاری از مخلوقات را حفظ نموده است. علاوه بر این خداوند عنایت ویژه‌ای به اصلاح امور انسان و تیسیر امور وی دارد، و این کار را با فرستادن رسولان و انبیاء و نزول کتبی که بیانگر هدایت به صورت کامل و وسیله پند گرفتن و بشارت خردمندانند، تحقق بخشیده است.
بنابراین انسان از همه اسباب سعادت و آرامش برخوردار است، و برتری او بر سایر مخلوقات از طریق تحصیل علم از وحی الهی و کنکاشهای عقلی حاصل می‌شود و همین امر او را تا رهبری سفینة هستی در زندگی دنیایی بشری پیش برده و دروازه‌هایی از علوم مختلف در عرصه‌های گوناگون زندگی بر وی گشوده است:
علومی درباره حکمت هستی و اثبات سازنده آن، علومی پیرامون فلسفه هستی، علومی دربارة ویژگی جوامع و اسرار وجود، بقا، پیشرفت و سقوط و افول آن جوامع، علومی در مورد طبابت انسانها، حیوانات و گیاهان، علومی پیرامون هستی، زندگی و خوشبختی، و علومی دربارة روح و ویژگی‌های آن.
آنچه به این مقاله مربوط می‌شود علم طبابت است: هم روح و هم جسم انسان طبابت خاص خودشان را دارند، طبابت روح، روانپزشکی و طبابت جسم، پزشکی به صورت عام نامیده می‌شود و هر 