ياج روايت ميكند كه گفت: قال علي «أَبْعَثُكَ عَلَى مَا بَعَثَنِي بِهِ رسول الله صلى الله عليه وسلم أَنْ لا تَدَعَ قَبْرًا مُشْرِفًا إِلا سَوَّيْتَهُ وَلا تِمْثَالا إِلا طَمَسْتَهُ». (مبعوث مي‌‌کنم ترا بر آنچه ‫که پيغمبر مرا مبعوث فرمود: اينکه هر قبری که از زمين ‫بلندتر است تسويه کني و با سطح زمين برابر سازی، و هر ‫تمثال و صورتي را محو گرداني). ‫

و نيز شهيد در ذکری مي‌‌گويد که رسول اکرم (صـ) قبر ‫فرزندش ابراهيم را تسطيح فرمود: و نيز مي‌‌گويد قاسم ‌ ‫بن محمد گفت: ديدم قبر نبي اکرم و شيخين را که ‫مسطح بود، و نيز مي‌‌گويد: قبر مهاجرين و انصار در مدينه ‫منوره مسطح بود.

‫2- عن جابر «نَهَى رسول الله أن يُجصَّصَ القبرُ أو يُبْنَى عليهِ أو أنْ يُقْعَدَ عليه». (رسول خدا گچ‌کاری و بنای ‫بر قبر يا نشستن بر آن را نهي فرمود).

‫3- في الفقيه عن الكاظم: «إِذَا دَخَلْتَ الْمَقَابِرَ فَطَأِ الْقُبُورَ فَمَنْ كَانَ مُؤْمِناً اسْتَرْوَحَ إِلَى ذَلِكَ وَمَنْ كَانَ مُنَافِقاً وَجَدَ أَلَمَهُ». حضرت كاظم مي‌فرمايد: (هنگامي كه در ‫گورستان داخل شدي زير گام خود قرار دهيد قبور را پس ‫اگر مدفون قبر مومن است لذت و راحت مييابد و اگر ‫‌ ‫منافق است متالم ميگردد).

‫4- علي بن جعفر از موسي بن جعفر (ع) روايت ميكند كه ‫‌ ‫فرمود «لا يَصْلُحُ الْبِنَاءُ عَلَيْهِ وَلا الْجُلُوسُ وَلا تَجْصِيصُهُ وَلا تَطْيِينُهُ.).

‫5- قبري كه خراب شد نبايد تجديد كرد و نيز گچ كاري ‫قبور نبايد بشود چنانكه اصبغ بن نباته از اميرالمومنين (ع) ‫روايت ميكند كه فرمود: «مَنْ جَدَّدَ قبراً أو مَثَّلَ مثالاً، فَقَدْ خَرَجَ عَنِ الإسْلامِ». (كسي كه قبي را تجديد کند يا تصويری ‫بکشد از اسلام تحقيقاً خارج است). وعن الصادق (ع) عن النبي (صـ) أنّه قال: «لا تَبْنُوا عَلَى الْقُبُورِ وَلا تُصَوِّرُوا سُقُوفَ الْبُيُوتِ فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَرِهَ ذَلِكَ.». حضرت صادق (ع) از رسول اکرم ‫(صـ) روايت مي‌‌کند که فرمود (بنائي بر گورها نسازيد و سقف ‫خانه‌ها را تصوير نکنيد).

‫6- اسلام از عبادت و نماز بر قبور نهي فرمود چنانکه در ‫حديث صحيح محقق و مسلم نزد جميع اهل اسلام که به ‫هيچ‌وجه شک در آن راه نمي‌‌يابد رسول اکرم (صـ) فرمود: «لا تَتَّخِذُوا قَبْرِي قِبْلَةً وَلا مَسْجِداً فَإِنَّ اللَّهَ تعالى لَعَنَ الْيَهُودَ حِينَ اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ». (قبر مرا قبله و مسجد قرار ‫ندهيد خداوند يهود را لعن کرد چون قبور پيغمبران خود را ‫مساجد قرار دادند). 

و نيز شهيد در ذکری از حضرت صادق ‫روايت مي‌‌کند که فرمود: «لا تَجْلِسُوا عَلَى الْقُبُورِ وَلا تُصَلُّوا إِلَيْهَا». (بر قبور منشينيد و نماز به طرف قبر ‫نخوانيد). 

‫«عن سماعة أنّه سأله عن زيارة القبور وبناء المساجد، ‫قال: أَمَّا زِيَارَةُ الْقُبُورِ فَلا بَأْسَ بِهَا وَلا تُبْنَى عِنْدَهَا الْمَسَاجِدُ». (از حضرت ‫صادق (ع) سؤال کردند از زيارت و بنای بر قبور؟ فرمود: زيارت ‫قبور بأسي در آن نيست اما نبايد بر قبر بنا کرد). 

اجماع ‫فقها نماز به سوی قبر و بر روی قبر را مکروه مي‌‌دانند و ‫ابن بابويه نماز بر روی قبر را حرام مي‌‌داند. محقق ثاني ‫در جامع المقاصد مي‌‌گويد شيخ مفيد و شيخ طوسي مطلقاً ‫نماز در قبور را مکروه مي‌‌دانند اگر چه قبر امام (ع) باشد. 

زيارت قبور مؤمنين

اخباری که ذکر شد برای سد راه بت‌پرستي است که ‫مردم قبور را عبادت و پرستش نکنند اما زيارت قبر ‫مؤمنين در آن حرجي نيست بلکه زائر نزد خداوند مأجور ‫است چنانکه احاديث بسياری در فضيلت زيارت قبور وارد ‫شده است: خصوصاً قبر پدر و مادر دو فايده است: 

اول: ‫نفعي است که به ميت و زاير مي‌‌رسد و آن اين است که ‫شخص زاير بر ميت سلام کند و برای صاحب قبر از ‫خداوند متعال طلب آمرزش و رفع درجه و منزلت را ‫بخواهد، و اين دعاء و استغفار به منزله نماز بر جنازة ميت ‫مي ‌باشد و زيارت شرعي اينست: 

‫رسول اکرم (صـ) به اصحابش فرمود که هر وقت به زيارت ‫قبور رفتيد بگوئيد: «السَّلامُ عَلَيْكُمْ أَهْلَ دِيَارِ قَوْمٍ مُؤْمِنِينَ، وَإِنَّا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِكُمْ لاحِقُونَ. يَرْحَمُ اللَّهُ الْمُسْتَقْدِمِينَ مِنَّا وَالْمُسْتَأْخِرِين‏، نسأل الله لنا ولكم العافية، اللَّهُمَّ لا تَحْرِمْنَا أَجْرَهُمْ وَلا تَفْتِنَّا بَعْدَهُمْ». ‫

از رسول اکرم (صـ) روايت است که هيچ شخصي بر قبر ‫مؤمني که او را در دنيا مي‌‌شناخت سلام نمي‌‌کند، مگر ‫اينکه روح مؤمن متوجه به بدنش مي‌‌شود و سلام او را ‫جواب مي‌‌دهد، و خداوند مؤمني را که بر ميت دعا كند اجر ‫ميدهد، چنانكه اجر مي‌دهد هنگامي كه نماز بر جنازه آن ‫‌ ‫كند، و از اين جهت است که خداوند زيارت قبر منافقين را ‫نهي فرمود چنانکه: ﴿وَلا تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا وَلا تَقُمْ عَلَى قَبْرِهِ إِنَّهُمْ كَفَرُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَمَاتُوا وَهُمْ فَاسِقُونَ﴾ (التوبة/84). (يعني هيچ وقت بر احدي از ‫ايشان نماز نگذار و بر سر قبرشان مايست، ايشان كافر ‫به خدا و رسول و مردمي فاسقند). 

پس در زيارت قبور ‫نبايد از مردگان حاجت خواست و متوسل شود، بلکه بايد ‫طلب مغفرت و ترحيم بر آنان کرد که فيضي است از زاير ‫بر صاحب قبر. 

‫دوم: از فوايد زيارت قبور تدکر و پنديست برای زاير که ‫مشاهده کند در اين گورستان جوانان زيبا، و مردمان ‫پرافتخار، و مالداران ممسک، و اشخاص ظالم، و علماء، و فلاسفه، و سلاطين مدفونند که هر يک دعاويي داشته، و ‫آمال و آرزوهائي را به خاک بردند و غني و فقير و عالم و ‫جاهل و شاه و گدا همه را خاک يکسان کرده، هنگاميکه ‫نظرش به مردگان افتاد و حال کنوني آنان را در نظر ‫گرفت مي‌‌يابد که دنيا به کسي وفا نکرده، و اين عجوز ‫عروس هزار داماد است، هم و غمش کم مي‌‌شود، خيالش ‫راحت مي‌‌گردد، و هوسهايش را فراموش مي‌‌کند، روح ‫سكينه و صبر در او ايجاد ميگردد، و مي‌گويد: ای برادر که ‫‌ ‫نه محسود بماند نه حسود. ‫

خواجه عبدالله مي‌‌گويد «نظر کن به گورستان و غافل ‫مباش، چون مستان تا به‌بيني چندين مقابر و مزار و ‫خفته‌داران نازنينان گلعذار، صدهزار همه جهد کردند، و ‫کوشيدند، و در آتش حرص و هوس جوشيدند، و کلاه از ‫جواهر پوشيدند، مائده‌ها پرنعيم کردند، و سبوها پر زر و ‫سيم، سودها بردند، و حيله‌ها نمودند، تا نقدها ربودند، و ‫عاقبت مردند، و حسرتها بردند، انبارخانه‌ها انباشتند، و تخم ‫محبت دنيا در زمين دل کاشتند، و آخر رفتند، و بگذاشتند ‫ناگاه همه را بدر مرگ کشانيدند، و شربت مرگ از دست ‫ساقي اجل چشانيدند.

ای عزيز از موت بينديش، عمل ‫بردار از پيش، وگرنه واي بر تو، دوزخ بود مأوای تو، بدانکه ‫دوستان خاک دعای تو را جويانند، و به زبان حال گويانند ‫که: ای جوانان غافل و پيران 