ث خود راجع به عثمان بن عفان(رض) چنین می‌گوید: در عهد او، بسیاری از سرزمین‌ها به تصرف مسلمانان در آمدند، قلمرو حکومت اسلامی گسترش یافت، پرتو رسالت محمدی در اقصی نقاط عالم درخشیدن گرفت و مردم مصادیق این آیات را به چشم خویش می‌دیدند که تحقق یافته‌اند: 
(وَعَدَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنکُمْ وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ لَيَسْتَخْلِفَنَّهُم فِي الْأَرْضِ کَمَا اسْتَخْلَفَ الَّذِينَ مِن قَبْلِهِمْ وَلَيُمَکِّنَنَّ لَهُمْ دِينَهُمُ الَّذِي ارْتَضَى لَهُمْ وَلَيُبَدِّلَنَّهُم مِّن بَعْدِ خَوْفِهِمْ أَمْنًا يَعْبُدُونَنِي لَا يُشْرِکُونَ بِي شَيْئًا وَمَن کَفَرَ بَعْدَ ذَلِکَ فَأُوْلَئِکَ هُمُ الْفَاسِقُونَ) النور: ٥٥ 
‏ (خداوند به كساني از شما كه ايمان آورده‌اند و كارهاي شايسته انجام داده‌اند، وعده مي‌دهد كه آنان را قطعاً جايگزين (پيشينيان، و وارث فرماندهي و حكومت ايشان) در زمين خواهد كرد (تا آن را پس از ظلم ظالمان، در پرتو عدل و داد خود آبادان گردانند) همان گونه كه پيشينيان (دادگر و مؤمن ملّتهاي گذشته) را جايگزين (طاغيان و ياغيان ستمگر) قبل از خود (در ادوار و اعصار دور و دراز تاريخ) كرده است (و حكومت و قدرت را بدانان بخشيده است). همچنين آئين (اسلام نام) ايشان را كه براي آنان مي‌پسندد، حتماً (در زمين) پابرجا و برقرار خواهد ساخت، و نيز خوف و هراس آنان را به امنيّت و آرامش مبدّل مي‌سازد،  (آن چنان كه بدون دغدغه و دلهره از ديگران، تنها) مرا مي‌پرستند و چيزي را انبازم نمي‌گردانند. بعد از اين (وعده راستين) كساني كه كافر شوند، آنان كاملاً بيرون شوندگان (از دائره ايمان و اسلام) بشمارند (و متمرّدان و مرتدّان حقيقي مي‌باشند)). 
همچنین این آیه که می‌فرماید: 
(هُوَ الَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ کُلِّهِ وَلَوْ کَرِهَ الْمُشْرِکُونَ) التوبة: ٣٣ 
(خدا است كه پيغمبر خود (محمّد) را همراه با هدايت و دين راستين (به ميان مردم) روانه كرده است تا اين آئين (كامل و شامل) را بر همه آئينها پيروز گرداند (و به منصّه ظهورش رساند) هرچند كه مشركان نپسندند). 
نیز تحقیق این بشارت نبوی را با چشم سر مشاهده‌ می‌کردند: 
«إذا هَلَکَ قَیصُرَ فلا قَیصرَ بَعدَه، و إذ هَلَکَ کسری فلا کسری بَعدَه، و الّذی نَفسی بیده لَتُنَفُقَنّ کنوزُ هما فی سبیل الله»(1) . 
«هرگاه قیصر به‌ هلاکت رسید دیگر قیصری سرکار نخواهد آمد و بعد از نابودی کسر هیچ کسرای سر برنخواهد آورد، سوگند به‌ کسی که‌ جان من در دست او است، شما مسلمانان (بر آنان فایق می‌شوید و) گنجینه‌های آن‌ها را در راه خدا انفاق می‌نمایید».
تمامی این وعده‌ها در عهد عثمان تحقق یافته و جامه‌ي عمل به خود پوشانیدند.(2) 
--------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) صحیح مسلم، کتاب الفتن (حدیث2918). 
2) البدایة و النهایة (7/216). پیش از عهد رسول و خلفای راشدین(رض) جنگ‌ها یا به خاطر تصاحب سرزمینی روی می‌داد و یا به خاطر بروز خصومت میان ملت‌ها و قبایل به وقوع می‌‌پیوست اما در دوران آن بزرگواران، مسلمانان قصد داشتند تا اصول و عقاید خویش را در سرتاسر دنیا حاکم گردانند و به همین دلیل میان آنان و زردتشتیان و مشرکان برخوردهایی بوجود آمد. علاوه بر این تحوّل عظیم در اهداف جنگ‌ها، مسلمانان در هنگام رو در رو شدن با دشمان به آنان پیشنهاد می‌کردند که یا اسلام بیاورند، یا به پرداخت جزیه تن در دهند و یا خود را برای نبرد با مسلمانان حاضر کنند؛ این سیاست بی‌‌نظیر، سبب شد که همه‌ي ملّت‌ها زیر پرچم اسلام قرار بگیرند و تنها کینه‌توزانی که مخالف عدالت و مساوات بودند به دنبال ایجاد فتنه و شورش بودند و مسلمانان نیز ناگزیر بودند به شدت با این قبیل افراد برخورد کنند و به سرکوب آنان روی آورند.(1)
-------------------------------------------------------------------------------------------------
1) عصر الخلفاء الراشدین، عبدالحمید بخیث، 216. نبرد قادسیه، دلیلی شد بر آن‌که عمر تصمیم به سربازی اجباری نماید و به همین دلیل به تمام والیان دستور داد تا هر فردی را که توان جنگیدن دارد و دارای مرکب و اسلحه است، خواه داوطلبانه و خواه از روی اجبار نزد او آورند و از آنان خواست تا در این امر، تعجیل نمایند.(1)  
عمر(رض) پیش از این نیز به این قضیه می‌اندیشید و چون دیوان را تأسیس نمود و براساس آن، ارزاق و حقوق سالیانه مسلمانان را تعیین نمود، تصمیم گرفت ارتش دائم تشکیل دهد که ارزاق و حقوقشان از محل درآمدهای بیت‌المال پرداخت می‌شد. در عهد عثمان نیز چون معاویه از او اذن دریانوردی و حمله به قبرص را خواست، عثمان به او دستور داد تا در این کار، مردم را آزاد گذارد تا داوطلبانه با او همراه شوند. اما او نیز چون عمر بر الزام شرکت در فتوحات و نبردهای زمینی تاکید داشت و چون عمر ارزاق و حقوقی را برای آن سربازان تعیین نموده بود.(2)  
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
1) إتمام الوفاء، 70. 
2) النظم الإسلامیه، صبحی صالح، 489. با توسعه‌ قلمرو اسلامی در عهد عثمان، لازم می‌آمد که همچنان سیاست حفظ امنیت مرزهای این قلمرو از حمله دشمنان، استمرار یابد؛ این سیاست از طریق اعزام سربازان و مرزداران و یا ایجاد پایگاه‌های دفاعی مختلف اجرا می‌شد. در این‌جا نظر خوانندگان را به اولین نامه عثمان بن عفان(رض) خطاب به امرا و فرماندهان ارتش جلب می‌کنیم: 
بدانید که شما محافظان امّت هستید، عمر قوانینی را برای شما وضع نمود که ما کاملاً در جریان آن دستورات می‌باشیم؛ هر کدام از شما که از رویه خود منحرف شود و روش خویش را تغییر دهد، ما نیز به امر خداوند(عزوجل) شما را عزل می‌نماییم و دیگری را جانشین شما خواهیم نمود؛ پس خوب مراقب باشید و بدانید که من دقیقاً ناظر و مراقب اعمال شمایم و به وظایف شما نظارت کامل دارم.(1)  
عثمان(رض) برای اين‌كه امور اداری و کشوری با سهولت بیشتری صورت بپذیرد، امارت تمامی مناطق شام و حفاظت از مرزهای آن را به معاویه بن ابی سفیان محول نمود. همچنین او را مأمور کرد تا خود یا یکی از فرماندهان آگاه، با تجربه، شجاع و علاقه‌مند به جهاد با رومیان، به جانب مرز «شمشاط» رفته و رومیان را از آن ناحیه براند.(2)  
نیز به او دستور داد تا سپاهیانی را به مرز انطاکیه اعزام داشته و در آن‌جا ساکن کند و در عین حال زمین‌هایی را در آن‌جا به آنان واگذار نماید.(3)  
عثمان شخصاً به اوضاع مرزها رسیدگی می‌نمود و افرادی را بدان مناطق می‌فرستاد تا اخبار آن نقاط را به اطلاع او برساند.(4)  
نقل است که چون معاویه عمّوریه را فتح نمود، قلعه‌هایی را در حد فاصل مرز انطاکیه و مرز طرسوس یافت که خالی از سکنه بودند. او نیز تصمیم گرفت، سربازانی را از شام، شبه جزیره، قنسرین بدان دژها گسیل دارد تا هنگام بازگشت سپاهیان اسلام به درون قلمرو خود، از آن مرزها حفاظت به عمل آورند؛ هم