ی  آن  را  در كتاب  تاریخ  خود  و غیر  آن‌،  نیز  روایت ‌كرده  است‌.

اندازه و حدود  عورت  مردان  
عورت  و  اندامی‌ كه  واجب  است  مردان  آن  را  در  وقت  نماز  بپوشانند  شرمگاه  پیش  و  پس  است‌.  اما  غیر از آنها،  از قبیل  ناف  و ران  و زانو دیدگاه  فقهاء  در آن  باره  بر  حسب  احادیثی ‌كه  روایت  شده  است  متفاوت  است‌.  بعضی  آنها  را  عورت  می‌دانند  و  برخی  دیگر  آنها  را  عورت  نمی‌دانند.

دلیل‌ كسانی‌ كه  آنها  را  عورت  نمی‌دانند: كسانی  كه  ران  و  ناف  و  زانو  را  برای مردان  عورت  نمی‌دانند،  بدین  حدیثهای  زیر  استدلال  كرده‌اند:

1-‌از  عایشه  رضی  الله  عنها  روایت  شده  است‌ كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  نشسته  و  رانش پدیدار  بود،  ابوبكر  اجازه  ورود  خواست‌،  به  وی  اجازه  داد  بدون  اینكه  خود  را بپوشاند.  سپس  عمر  اجازه  خواست‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  به  وی  نیز  اجازه  ورود  داد  و  حال خود  را  تغییر نداد.  سپس  عثمان  اجازه  خواست‌،  پیامبر صلی الله علیه و سلم جامه  خود  را  بر آن  فرو هشت‌.  وقتی  آنان  برخاستند  و  رفتند  گفتم‌:  ای  رسول  خدا،  ابوبكر  و  عمر  اجازه  خواستند  بدانان  اجازه  دادید  و  ران  خود  را  نپوشاندید،  ولی  وقتی‌ كه  عثمان  اجازه  خواست  ران  خود  را  با  جامه  پوشاندید؟  فرمود: " (يا عائشة ألا أستحي من رجل والله إن الملائكة لتستحي منه) [ای  عایشه  مگر  شایسته  نیست  از  مردی  حیا كنم ‌كه  بخدا  سوگند،  فرشتگان  از  وی  حیا  می‌كنند]"‌.  احمد  آن  را  روایت ‌كرده  و  بخاری  بصورت  معلق  آن  را  ذكر كرده  است‌.

2-‌از انس  روایت  شده  است‌ كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  در  روز جنگ  خیبر  تن  پوش  خود  را  از  روی  رانش‌ كنار  زد  تا  جائیكه  سفیدی  رانش  را  به  چشم  خود  دیدم‌“‌.  احمد  و  بخاری  آن  را  روایت ‌كرده‌اند.  ابن  حزم‌ گفته  است ‌كه‌:  ران  عورت  نیست‌،  اگر عورت  می‌بود،  خداوند  به  پیامبر  پاك  و  معصوم  خود  اجازه  نمی‌داد كه  آن  را  برهنه  سازد  تا  انس  بن  مالك  و  دیگران  آن  را  مشاهده  كنند،  در  حالیكه  خداوند  در  دوران ‌كودكی  و  قبل  از نبوت‌،  او  را  از كشف  عورت  محفوظ  و  مصون  داشته  است‌.  

در  صحیحین  از  جابر  روایت  شده  است  كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  قبل  از  بعثت  در  بازسازی  كعبه  با  مردم  همكاری  می‌كرد  و  سنگ  می‌كشید،  و  خود  را  با  ازاری  پوشانده  بود،  عمویش  عباس  به  وی‌ گفت‌:  ای  برادرزاده  چرا  این‌ تن  پوش  را  روی  شانه‌ات  نمی‌گذاری  تا  سنگ  شانه‌ات  را  نیازارد؟  پیامبر صلی الله  علیه و سلم  آن  تن  پوش  را  روی  شانه‌اش  گذاشت  و  به  دنبال  آن  بیهوش  افتاد.  دیگر  بعد  از آن  هرگز  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بصورت  برهنه دیده  نشد.  

3-‌از  مسلم  از  ابوالعالیه  البراء  روایت  شده  است‌ كه ‌گفت‌:  عبدالله  بن  صامت  بر  ران  من  زد  و گفت‌:  من  از ابوذر سوال ‌كردم  و او  نیز بر ران  من  دست  زد  همانطوری‌ كه  من  به  ران  تو  دست  زدم  و گفت‌:  من  از  پیامبر صلی الله  علیه و سلم  سوال‌كردم  همانگونه‌ كه  تو  از  من  سوال  نمودی‌،  و  او  نیز  بر  ران  من  دست  زد  همانطور كه  من  بر  ران  تو  دست  زدم  و  گفت‌:" (صل الصلاة لوقتها)٠٠٠  [نماز  را  به  وقت  خود  بگزار]"‌.  ابن  حزم ‌گفته  است‌:  اگر ران  عورت  می‌بود،  پیامبر صلی الله علیه و سلم  بر  ران  ابوذر  دست  نمی‌زد  و  همچنین  عبدالله  بر  ران  ابوالعالیه  دست  نمی‌زد.  برای  مسلمان  روا  نیست‌ كه  بر  پیش  و  پس  شرمگاه ‌كسی  دست  بگزارد  حتی  اگر  روی  جامه  نیز  باشد،  و  همچنین  برای ‌كسی  روا  نیست‌ كه  با  وجود  جامه  و  لباس  دست  روی  تن  زن  نامحرم  بگذارد.  -‌(‌چون  همه  اینها  عورتند،  پس  ران  عورت  نیست  والا  پیامبر صلی الله علیه و سلم  و  ابوذر  و  دیگران  بر  ران  دیگران  دست  نمی‌زدند).  

4-‌ابن  حزم  با ‌“‌اسناد‌“  خود  از  جبیر  بن  الحویرث  روایت ‌كرده  است ‌كه‌:  او  به  ران  برهنه  ابوبكر،  نظر انداخته  است‌،  و  انس  بن  مالك  به  نزد  قس  بن  شماس  رفته  است در  حالیكه  ران  خود  را  برهنه ‌كرده  بود  -‌(‌پس  ران  جزو  عورت  نیست‌) .

دلایل كسانیكه  ران  مرد  را  جزو  عورت  می‌دانند: ‌كسانی  كه  ران  مرد  را  جزو  عورت  می‌دانند،  به  دو  حدیث  زیر  استدلال  كرده‌اند:

1-‌از  محمد  بن  جحش  روایت  شده  است‌ كه ‌گفته‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  از كنار  معمر گذشت  و  دید  كه  رانهایش  برهنه‌اند،  فرمود: "(يا معمر غط فخذيك فإن الفخذين عورة) [ای  معمر  رانهایت  را  بپوشان‌،  زیرا  آنها  جزو  عورت  و  شرمگاه  می‌باشند]‌".  احمد  و  حاكم  و  بخاری  در  تاریخش  آن  را  روایت ‌كرده‌اند  و  بخاری  در  صحیح  خود  آن  را  بصورت  معلق  ذكر كرده  است‌.

2-‌از  جرهد  روایت  شده‌ كه ‌گفت‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  از كنار  من ‌گذشت  و  من  خود  را  با  پارچه‌ای  پوشانده  بودم  و  رانهایم  برهنه  گردید،  او  فرمود:" (غط فخذيك فإن الفخذ عوره [رانهایت  را  بپوشان‌،  زیرا  ران  جزو  عورت  است‌]"‌.  مالك  و  احمد  و  ابوداود  و ترمذی  آن  را  روایت ‌كرده‌اند.  و  ترمذی ‌گفته  “حسن‌“  است  و  بخاری  در صحیح  خود  آن  را  بصورت  “‌معلق‌“‌  آورده  است‌. 

این  بود  آنچه  هر  دو گروه  بدان  استدلال‌ كرده‌اند.  مسلمان  می‌تواند  به  هر كدام ‌كه دلش  بخواهد  عمل ‌كند،  اگر چه  در  دین  احتیاط  بهتر  است‌،  و  شایسته  است‌ كه  اگر  ممكن  باشد  نمازگزار  مابین  ناف  و  زانوی  خود  را  بپوشاند.  بخاری‌ گفته  است‌:  از  نظر  ‌“‌سند“  حدیث  انس  قوی‌تر  و  ‌“‌صحیح‌‌“‌تر  است‌،  و  از  نظر  احتیاط  حدیث  جرهد  مناسب‌تر  است‌.  

حدود  عورت  و شرمگاه برای  زن‌:  
تمام  اندام  زن  عورت  است‌،  پس  بروی  واجب  است ‌كه  به  غیر  از  چهره  و كف  دستان  تمام  اندام  خود  را  بپوشاند.  خداوند  می‌فرماید:" (ولا يبدين زينتهن إلا ما ظهر منها (‌النور/‌٣١)  [‌یعنی‌،  نباید  مواضع  زینت  و آرایش  خود  را  به  غیر از  صورت  و  چهره  و  دو كف  دست  آشكار  و  ظاهر  سازند]"‌.  همانگونه ‌كه  در  حدیث  ‌“‌صحیح‌‌“  از  ابن  عباس  و  ابن  عمر  و  عایشه  روایت  شده  است‌.  از  عایشه  روایت  شده  است كه‌:  پیامبر صلی الله علیه و سلم  فرمود:" (لا يقبل الله صلاة حائض  إلا بخمار) [خداوند  نماز  زنان  بالغه  را  نمی‌پذیرد  مگر  اینكه  سرپوش  داشته  باشند]"‌.  پنج  نفر  از  محدثین  مگر  نسائی  آن  را  روایت  كرده‌اند،  و  ابن  خزیمه  و  حاكم  آن  را  ‌“‌صحیح‌“  دانسته‌اند،  و  ترمذی  گفته  است‌:  حدیثی  است  “‌‌حسن‌“‌‌.  از  ام  سلمه  روایت  است  كه‌:  از  پیامبر صلی الله علیه و سلم  پرسیدم‌:" أتصلي المرأة في درع  وخمار بغير إزار؟ قال: (إذا كان الدرع سابغا يغطي ظهور قدميها) رواه أبو داود و صحح الائمة وقفه   [‌آیا  زن  می‌تواند  در  پیراهن  بلند  و  سرپوش  بدون  داشتن  زیرپوش  نماز  بجای  آورد؟  فرمود:  اگر  پیراهنش  بلند  باشد  و  پشت  پاهایش 