تعدّان از یک طرف مدرّس درس سخته‌ها هستند و از طرف دیگر شاگرد و در واقع این نوع تدریس مهمترین اثر ترقی را در پیشرفت علم و دانش در امر آموزش و پرورش در بر دارد که مستعدین علاوه بر این که در خدمت استاد درس می‌خوانند، و به یاد می‌آورند و در عین حال هم معلم و هم متعلم می‌باشند و محل سکونت اینها حجره فقهاء و یا حجرة مدرس است.اولاً: در نزد مستعدین درس می‌خوانند و ثانیاً: قتابی‌ها را درس می‌دهند و تمام کارهای حجره را این طبقه انجام می‌دهند، و مستعدین محترم و یک نوع فرمانده و مخدوم و سخته‌ها خادم و کارگزار و به احترام استادی به آنها احترام می‌گذارند، گاهی از وجود قطابی‌ها برای کارهای داخلی و خارجی حجره استفاده می‌کنند، محل سکونت اینها حجره است.این داسته که کودکان از هفت سال به بالا هستند به محیط علمی و دینی وارد می‌شوند، و به منظور داخل‌شدن در رشتة فقهی، الفباء و قرآن را شروع می‌کنند و برای طبقات بالاتر از خود احترام قائل هستند و دروس خود را در محیط و حیاط و ایوان مدرسه و مسجد و مخصوصاً در صفه‌های مساجد و مدارس می‌خوانند و می‌آموزند و غالباً محل سکونت اینها منازل پدر و مادرهای‌شان است، هنگامی می‌توانند مقیم حجره باشند که در مقام سخته‌ها قرار گیرند.1- قتابی‌ها: درس اول را به نام خدا، یا الله، یا فتاح، یا رزاق شروع می‌کنند، بعد الفباء و وجوه آن را با حرکات و سکنات یاد می‌گیرند و «بسم الله الرحمن الرحیم» را قبلاً می‌آموزند و سورة الحمد را قبلاً به طور حروف شناسی به هجی می‌خوانند و تا آخر سورة تبارک و یا سورة عم برای کسانی که زیرک باشند و زودتر حروف هجا را بشناسند به هجی می‌خوانند، به طور معمولی حداقل سورة عم و تبارک به هجی خوانده می‌شود و سپس قرائت قرآن را به طور ساده «سایه» شروع می‌نمایند تا قرآن را ختم می‌کنند و در عین حالی که مشغول قرائت قرآن هستند کتاب‌های ابتدائی دیگر را از زبان‌های فارسی و کُردی و لغت‌های منظوم کُردی مانند کتاب: احمدی شیخ معروف نودهی و لغت منظوم فارسی نصاب الصبیان ابونصر فراهی را می‌خوانند و نماز و آداب دین در همین ایام به این طبقه یاد داده می‌شود و در طرز پوشیدن لباس آنها مجاز هستند، ولی باید مؤدب و نظیف باشند غالباً همین قتابی‌ها در حالی که هنوز قتابی هستند عوامل جرجانی و تصریف زنجانی عربی و بعضی از کتاب‌های ابتدائی فارسی را مانند کلاس اول و دوم و سوم می‌خوانند.
2- سُخته‌ها: این طبقه برنامة تحصیلی آنها از تصریف زنجانی و عوامل جرجانی شروع می‌شود. تصریف زنجانی از علم صرف صحبت می‌کند و باید محصلین به طور حفظی حداقل تا فصل مضاعف آن را به تفصیل و تقریری که استاد برای آنها بیان می‌کند بر مصداق «خُذُوا العِلمَ مِنْ اَفْواهِ الرِّجال» فرا گیرند یعنی استاد کتاب را بدست می‌گیرد و گاه وقت در حالی که هردو باهم قدم می‌زنند و یا نشسته اند درس را برای شاگرد تقریر می‌کنند و شاگرد بدون این که کتاب در دست داشته باشد و یا بتوانند کتابی را نگاه کند به طور حفظی درس را می آموزد و تا فصل مضاعف بدون مراجعه و نگاه به کتاب باید مانند آب روان تصریف را در حفظ داشته باشد، این شیوة تصریف شاید یادگارهای قرون اولیه اسلامی باشد از مضاعف به بعد که شاگرد در علم صرف که پایه لغت و علوم عربی است تسلطی پیدا کرد دیگر استاد کتاب را از رو تدریس می‌کند و به شاگرد اجازه می‌دهد که کتاب را از رو بخواند، بعضی از استادان تا آخر تصریف طریقة تدریس حفظی را به شاگرد انتخاب می‌کنند که در واقع این روش علمی و این نوع تدریس در وجود محصل به تمام معنی کارگر می‌افتد.
سپس کتاب‌های نحوی به ترتیب عوامل جرجانی، متن عوامل (عوامل پال اظهار)، انموذج زمخشری، شرح یا شرح و متن آن و یا متن آنها را می‌خوانند، بعد اظهار بر کوی و سپس تصریف ملا علی در علم صرف، وضع و استعاره را در علم وضع و علم بیان و بعد به شرح جامی در علم نحو شروع می‌کنند.
سخته‌ها هرکتابی بخوانند باید درست آن را بفهمند و یاد بگیرند و آن را تا پایان حفظ کنند و درس هر روز را قطعاً باید در همان روز حفظ نمایند، و اگر طلبه‌ای نتواند درس روزانه اش را حفظ کند روز دیگر نباید درس بخواند، خواندن درس مشروط به حفظ داشتن درس روز قبل است و همچنان هنگامی که کتابی را تمام کند باید حتماً تمام آن را در حفظ داشته باشد و الا وظیفة شروع به کتاب دیگری را ندارد یا اگر شروع کند شخصاً خجالت می‌کشد و شرمنده است، این سخته‌ها علاوه بر کتاب‌های اصلی حفظی و اختصاصی کتاب‌های فرعی و غیر حفظی را نیز مورد استفاده و مطالعه و قرائت و سماع قرار می‌دهند، مانند: هدایه و صمدیه در نحو و شرح عوامل، گلستان سعدی و کلیله و دمنه فارسی و فتح القریب و فتح المعین و منهاج عربی در فقه شافعی و حساب و هندسه و غیره را نیز می‌خوانند و اگر این کتاب‌ها را حفظ نکنند مانعی ندارد، با وجود این دسته از همین تاریخ اشعار شعراء و قصاید را رفته رفته از بر می‌کنند و دیگر باید «قبا و سلته» لباس روحانی را بپوشند و دستمال کُردی را هم بر سر می‌بندند.
3- مستعدها: این طبقه کسانی هستند که پایة علمی آنها لااقل به کتاب شرح جامی رسیده باشد و مشهور است کسانی که به این کتاب می‌رسند در خود احساس یک نوع غرور می‌کنند، زیرا از مقام سخته‌گری و انجام‌دادن کارها به مقام مستعدی و ارتقاء و احترام رسیده اند، دیگر می‌توان این طبقه را به عنوان دانشجو معرفی کرد و سخته‌ها را به نام دانش‌آموز.
کتاب‌های اصلی و حفظی دروس محصلین بدین قرار است:
«شرح جامی» - «سیوطی یا فریدة سیوطی» در نحو که کافیه متن جامی و شعرهای الفیة ابن مالک یا الفیة فریده را باید حفظ نمایند، و «شرح نظام» در صرف باید متن آن «شافیه» ابن حاجب را از بر کنند بعد رساله‌ای از منطق مانند رسالة «فناری» با «ایساغوجی» یا «کبری منطق» فارسی را بخوانند و حفظ نمایند و بعد «عبدالله یزدی» یعنی حاشیة ملا عبدالله را می‌خوانند و قطعاً باید «تهذیب المنطق» علامه تفتازانی و متن آن را از بر کنند و سپس «گلنبوی آداب» را در علم آداب قرائت می‌کنند و حتی الامکان آن را باید حفظ کنند و بعد «مقولات عشر» را در علم فلسفه می‌خوانند سپس در کلام «شرح عقاید» تفتازانی را می‌خوانند و متن آن «عقاید نسفی» را حفظ می‌کنند و بعد کتاب «مختصر المعانی» یا «مطول» تفتازانی در علوم بلاغه را می‌خوانند و متن آن «تلخیص» علامه قزوینی را از بر می‌کند.
البته قبل از کتاب مختصر و مطول یا بعد از آن کتاب «گلنبوی برهان» در علم منطق را می‌خوانند و بعد جمع الجوامع شیخ جلال الدین محلی را در علم اصول می‌خوانند و متن آن را باید حفظ کنند و بعد «فلکیات و هیئات و حساب و هندسه» شیخ بهائی را قرائت می‌کنند، و سپس به عنوان آخر ماده کتاب «شرح تهذیب الکلام» شیخ عبدالقادر مهاجر کُردی را در فلسفه و کلام قرائت می‌کنند و متن آن «تهذیب الکلام» ملا سعد تفتازانی را حتی 